İzmir Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2011/78 K.2021/216

Mahkememizin birleşen .../... Esas-.../... Karar sayılı dosyası;

DAVA

Patente Tecavüz Nedeniyle Tazminat

DAVA TARİHİ : 10/11/2010

KARAR TARİHİ : 04/12/2019

Davacı vekili tarafından 19/04/2011 tarihinde davalı aleyhine açılan dava, mahkememizin esas defterine kaydedilmiş olup, yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalının ... tekniği bulduğunu belirterek bunun tescili için TPE ne müracaat etmiş olduğunu, TPE 19.12.1997 tarihinden başlamak üzere 7 yıl süre ile TR ... no ile tesciline karar vermiş olduğunu, ilk yapılan tescilin 19.12.2004 tarihinde süresinin sona ermiş olduğunu, davalının önceki tescil ile aynı olmak üzere TPE ye müracaat ederek Türk Patent Enstitüsü'nün TR... nolu incelemesiz olarak 22.04.2005 tarihinde adına tekrar tescil edilmiş olduğunu, davalı adına tescil edilen Türk Patent Enstitüsü'nün TR... nolu ... tekniği'nin korumaya değer olmadığını, ...'nin korumaya değer yenilik ve ayırt edici niteliklere haiz olmaması nedeniyle hükümsüzlüğünü, tescilin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; bekletici sorun olması gerektiğini Anayasaya aykırılık olduğunu, KHK’nin 60. maddesinin 1. bendinde yazılı olan incelemesiz verilen patentin konusunun gerçekliliği ile yararlılığının devletçe garanti edilmeyeceği cümlesinin, Anayasaya aykırı olduğunu düşündüklerini, bu konunun hallini, itirazın halli için Anayasa Mahkemesi’ne gidilmesini, patente başvuru yaptıklarını belirterek davanın reddini talep etmiştir. Mahkememizin birleşen .../... Esas-.../... Karar sayılı dosyası;

DAVA

Davacı asil dava dilekçesinde özetle; "..." isimli buluş ile Türk Patent'ten patent tescili yaptırdığını, daha sonra bu buluşu geliştirerek "... " isimli patenti aldığını, davalı ...'in izin almaksızın patent haklarını ihlal ettiğini, haksız kazanç elde ettiğini belirterek 2.000 TL maddi, 4.000 TL manevi tazminatın ihlal tarihinden faiziyle davalıdan tahsil edilmesini talep etmiştir.

SAVUNMA

Davayı kabul etmediklerini, tescil edilen usul ile üretilerek piyasaya sunulan ürün bulunmadığını, bahsedilen ürünün klasik tekstil metodları kullanılarak yurtdışında üretilmiş ithal ürün olduğunu, üretilen ürünlerin değil üretim tekniğinin tescillenebileceğini, iddia edilen ürünler ile ilgili üretimlerinin bulunmadığını belirterek haksız davanın reddini talep etmiştir.

BİLİRKİŞİ RAPORU

03/10/2021 tarihli bilirkişi heyetinden alınan raporda özetle; Davacı adına TPMK nezdinde TR ... ... no ilete sicil belgesine bağlanan işlenmeye hazır hale getirilmiş kumaşın/derinin kenarlarından gerdirilip, uygun boyarmaddeler ile desen oluşturulmuş kitreli suyun bulunduğu tekneye, teması suretiyle desenlendirilmesi(...) sistemine dayanmakta olup ... bilinen tekstil yöntemleri kullanılarak kumaş yüzeyine aktarılmasını patentin kapsamadığını; dosya kapsamında yer alan numunenin klasik baskı teknikleri ile üretimi mümkün olup patente konu teknik ile elde edildiği kanaatini oluşturacak delil bulunmadığını, patente tecavüz koşullarının oluştuğunu yönünde tespit yapılmasının mümkün olmadığını rapor etmişlerdir.

TESPİT, DELİL DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE

Patent dünya çapında yeni olan, buluş basamağı ve sanayiye uygulanabilen buluşların sahiplerine koruma sağlayan bir sınai mülkiye hakkıdır. Teknoloji alanında belirli bir sorunun çözümüne ilişkin teknik özelliği olan fikir ürününe buluş denir. Bir buluşun patentlenebilmesi için 3 şart bulunmaktadır. Bunlardan ilki yenilik unusurudur. Yenilik: Buluşun dünya çapında daha önce var olmaması yani tekniğin bilinen durumuna dahil olmaması anlamına gelir.

Tekniğin bilinen durumu ise patent başvurusunun yapıldığı tarihten önce buluş konusunda dünyanın herhangi bir yerinde erişilebilir (yazılı veya sözlü tanıtım, kullanım vb. yolla açıklanan) her türlü bilgi anlamına gelmektedir. İkinci unsur buluş basamağıdır. Buluş Basamağı: Buluşun, ilgili olduğu teknik alanda uzman bir kişi tarafından tekniğin bilinen durumundan aşikâr bir şekilde çıkarılamayacak nitelikte olması anlamına gelmektedir.

Son unsur ise sanayiye uygulanabilirliktir. Sanayiye Uygulanabilirlik: Buluşun tarım dahil sanayinin herhangi bir dalında üretilebilir, uygulanabilir veya kullanılabilir nitelikte olması anlamına gelir. Patentin hükümsüzlük halleri ise 551 sayılı KHK'nın 129. Maddesinde;

a - Patent konusunun, bu Kanun Hükmünde Kararnamenin 5 inci ila 10 uncu maddelerinde belirtilen, patent verilebilirlik şartlarına sahip olmadığı ispat edilmişse

b - Buluşun, buluş konusunun ilgili olduğu teknik alanda bir uzmanın onu uygulamaya koyabilmesini mümkün kılacak yeterlikte, açık ve tam olarak tanımlanmadığı ispat edilmişse

c - Patent konusunun, yapılmış olan başvurunun kapsamı dışına çıktığı veya patentin 45 inci madde anlamında ayrılmış olan bir başvuruya veya 12 inci maddeye göre yapılan bir başvuruya dayandığı ve onların kapsamlarını aştığı ispat edilmişse

d - Patent sahibinin, 11 inci maddeye göre patent isteme hakkına sahip bulunmadığı ispat edilmişse , şeklinde düzenlenmiştir.

Patentten doğan haklara tecavüz sayılan haller 551 sayılı KHK'nın 136. Maddesinde;

a - Patent sahibinin izni olmaksızın buluş konusu ürünü kısmen veya tamamen üretme sonucu taklit etmek,

b - Kısmen veya tamamen taklit suretiyle meydana getirildiğini bildiği veya bilmesi gerektiği halde, tecavüz yoluyla üretilen ürünleri satmak, dağıtmak veya bir başka şekilde ticaret alanına çıkarmak veya bu amaçlar için ithal etmek veya ticari amaçla elde bulundurmak veya uygulamaya koymak suretiyle kullanmak,

c - Patent sahibinin izni olmaksızın buluş konusu olan usulü kullanmak veya buluş konusu usulle doğrudan doğruya elde edilen ürünleri satmak, dağıtmak veya bir başka şekilde ticaret alanına çıkarmak veya bu amaçlar için ithal etmek veya uygulamaya koymak suretiyle kullanmak;

d - Patent sahibi tarafından sözleşmeye dayalı lisans veya zorunlu lisans yoluyla verilmiş hakları izinsiz genişletmek veya bu hakları üçüncü kişilere devir etmek,

e - Bu maddenin 1 inci ila 4 üncü bendlerinde yazılı fillere iştirak veya yardım veya bunları teşvik etmek veya hangi şekil ve şartlarda olursa olsun bu fiillerin yapılmasını kolaylaştırmak,

f - Kendisinde bulunan ve haksız olarak üretilen veya ticaret alanına çıkarılan eşyanın nereden alındığını veya nasıl sağlandığını bildirmekten kaçınmak. Şeklinde düzenlenmiştir.

Asıl dosya kapsamında davalı - birleşen dosya davacısına ait .../... patentin hükümsüzlüğü, Birleşen dosyada davacı - birleşen dosya davalısına ait ürünlerin davalı - birleşen dosya davacısına ait .../... patentine tecavüz oluşturduğunun tespiti ve maddi, manevi tazminat istemli davalardır.

Patentin hükümsüzlüğü talebi teknik incelemeyi gerektirdiğinden, 11 nolu celsede davacı - birleşen dosya davalısına bilirkişi ücretini yatırması konusunda ihtar veridiği, aksi halde bilirkişi delilinden vazgeçilmiş sayılacağı açıkça belirtildiği, usulüne uygun ihtara rağmen davacı - birleşen dosya davalı vekilinin bilirkişi ücretini yatırmadığı anlaşılmakla bilirkişi delilinden vazgeçmiş sayılmıştır. Patentin tescil şartlarının var olup olmadığı teknik incelemeyi gerektirdiği, dosyadaki mevcut delil durumu ile bunun tespitini mümkün olmadığı, asıl dosya kapsamında davacının hükümsüzlük iddialarını ispatlayamadığından davanın reddine karar verilmiştir.

Birleşen dosya davacısı verilen süre içerisinde bilirkişi delilini yatırmış dosya birleşen dosya davacısı iddiaları ,davalı savunmaları yönünden bilirkişi incelemesinden geçmiştir. Bilirkişi raporunda da belirtiği üzere; birleşen dosya davacısı tarafından sunulan ürünün davacı birleşen davalı tarafa ait olduğuna, onun tarafından üretildiğine ve numunenin dosyadaki faturalara ait olduğuna dair herhangi bir ibare de bulunmamaktadır.

Dava konusu patent incelendiğinde; işlem yapılmaya hazır hale getirilmiş kumaşın/derinin kenarlarından gerdirilip, uygun boyarmaddeler ile desen oluşturulmuş kitreli suyun bulunduğu tekneye, yatırarak desenlendirilmesi(...) sistemine dayanmakta olup, ... kapsamamaktadır. ... söz konusu sistem ile tekstil yüzeyine aktarılacağı gibi tekstilde kullanılan baskı teknikleri ile de tekstil yüzeyine aktarılabilir. ... kumaş/deri yüzeyine aktarmak için en uygun tekstil baskı tekniği ise dijital baskıdır.

Diğer tekstil baskı sistemlerinde sınırlı rapor boyu (desen boyu), renk sayısı uygulanabilirken, dijital baskı ile sonuz renk ve daha büyük rapor boyuna sahip desenler uygulanabilmekte, bilgisayar ortamına aktarılan her türlü desen tekstil yüzeyine aktarılabilmektedir.

Bilinen tekstil baskı yöntemleri ile desenlendirilmiş tekstil yüzeylerinde işlem makine vasıtası ile yapıldığından, bu şekilde yapılan tüm numunelerdeki desen, desen boyları, renkler tüm mamullerde aynıdır, ancak dava konusu sistem ile yapılan desenlendirmede; su yüzeyinde oluşturularak kumaş üzerine aktarılan motif el ile yapıldığı için tüm mamuller birebir aynı olmayıp, gerek renk, gerek desen/desen boyu tüm numunelerde birebir aynı değildir.

Tekstil yüzeyine ... desenleri; tekstil endüstrisinde kullanılan baskı teknikleri ile elde edilebileceği gibi, dava konusu sistem ile de yapılabilir. Üst paragrafta detaylı olarak açıklandığı üzere; tekstil endüstrisinde kullanılan baskı ile desenlendirme yöntemlerinde tüm motifler aynı görünüme/büyülüğe sahip, birebir aynı iken, dava konusu sistemle desenlendirilecek ürün desenleri aynı görünüme/büyülüğe sahip olmadığı gibi birebir aynı da değildir.

Bu sebeple desenin hangi sistem ile yapıldığının tespiti için en az iki numuneye ihtiyaç vardır. Dava konusu patent; işlenmeye hazır hale getirilmiş kumaşın/derinin kenarlarından gerdirilip, uygun boyarmaddeler ile desen oluşturulmuş kitreli suyun bulunduğu tekneye, teması ile desenlendirilmesi(... yöntemi) sistemine dayanmakta olup, ... desenlerini kapsamamaktadır.

Tüm bu hususlar göz önüne alındığında; dosya kapsamına sunulan numunenin, davaya konu patent sistemi dışında klasik baskı teknikleri ile de üretilebilecek bir desen olduğu anlaşılmakla birleşen dosya davacısının davasının reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · (e-imzalıdır) Hakim ... · (e-imzalıdır)