Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/554 K.2021/437

Davacı vekili tarafından verilen dilekçe ile açılan davanın yapılan açık yargılaması sonunda;

İSTEK

Davacı vekili dava dilekçesi ve cevaba cevap dilekçesi ile; müvekkilinin davalı şirket ile imzaladığı "İskele Montaj, De-Montaj Sözleşmesi" kapsamında ...ve ...Rafineri arasında yapılacak bir kısım boru, bağlantı ve inşaat işlerinde iskele, montaj, de-montaj işlerinin yapımını üstlendiğini, müvekkilinin üstlendiği işi eksiksiz ve ayıpsız olarak ifa ettiğini, yapılan işlemler ve alacak kalemlerini ayrıntılı olarak izah eden ayrıntılı fatura tanzim edilip davalıya tebliğ edildiğini, ancak davalı tarafın fatura bedelini ödemeyi faturanın denetlenebilir olmadığından bahisle reddettiğini,

bunun üzerine ...İcra Müdürlüğü'nün ...E.sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalının haksız ve yersiz itirazı üzerine takibin durdurulduğunu bildirerek, sözü edilen icra takibine vaki itirazın asıl alacak (69.368,90 USD) yönünden iptali ile takibin bu miktar üzerinden devamına, %20 icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesi ve ikinci cevap dilekçesi ile; müvekkili ile dava dışı olan ve kendisine davanın ihbarı talebinde bulunulan ...İskele ve Kalıp Sistemleri San. Tic. Ltd.

Şti.(bundan sonra ...olarak ifade edilecektir) arasında iskele kiralama ve uygulama sözleşmesi kurulduğunu, bu sözleşme uyarınca müvekkili tarafından talep edilen iskelelerin kurulumunun işbu davanın davacısı olan ...tarafından yapıldığını, eşdeyişle davacı şirketin ...'in taşeronu olup ...'in müvekkiline kiraladığı iskelelerin kurulum işini davacı şirketin yaptığını ve yaptığı işe ait kurulum bedelini ...ten tahsil ettiğini, karşı tarafın sunduğu bir belgede imzası bulunan ...'ün esasen müvekkili şirketi temsil ve ilzama yetkili olmadığını, sadece müvekkili şirketin çalışanı olduğunu,

davacının sahadaki firmalara yine ...in bünyesinde yaptığı işlerden sonra saha akreditasyonunu tamamlayıp sahada tek başına iş yapar hale geldiğinde müvekkiline kendi başına, doğrudan sadece 1 ay iş yaptığını, bu işin sonunda ise hakedişe esas ataşmanları ve evrakları müvekkili şirketin hakediş birimine sunmadığını, herhangi bir hakediş onayı olmadan tek bir fatura kestiğini ve bu faturaya ...bünyesinde verdiği hizmet bedellerini de dahil ettiğinden tebliğ ettiği faturalara müvekkili şirketçe itiraz edildiğini bildirerek, davanın reddini ve kötü niyet tazminatının tahsilin savunmuştur.

GEREKÇE VE HÜKÜM

Taraflar delil ve belgelerini ibraz etmişler, ...İcra Müdürlüğünün ...E.sayılı dosyası, dava dışı ... iskele ve Kalıp Sistemleri San. Ve Tic. Ltd. Şti.nden olayla ilgili defter kayıt ve belge örnekleri celbedilmiş, taraf tanıkları dinlenmiş, muhasebe uzmanı ...-inşaat mühendisi ...imzalı 28/06/2019 havale tarihli bilirkişiler raporu, muhasebe uzmanı ...-inşaat mühendisi ...- makine mühendisi ...imzalı 21/10/2019 havale tarihli bilirkişiler raporu ve 15/06/2021 havale tarihli ek rapor, muhasebe uzmanı ...imzalı 06/08/2020 tanzim tarihli bilirkişi raporu alınmıştır.

Dava, TBK'nun 470 vd.madde hükümlerine göre açılmış, eser sözleşmesi niteliğindeki iskele kurulum ve söküm işlerinden kaynaklanan alacağın tahsili istemine ilişkindir.

Davacı şirketin davalı şirket ile en az 1 ay davacının sahada çalıştığına yönelik bir ticari ilişkinin bulunduğu,

...İcra Müdürlüğü'nün ...E.sayılı dosyası ile davacı-alacaklı vekili tarafından davalı-borçlu aleyhine 28/08/2018 tarihinde, faturaya dayalı olarak 69.368,90 USD asıl alacak, 1.297,10 USD işlemiş faiz olmak üzere toplam 70.666,00 USD'nin yıllık %19,50 avans faizi ile birlikte tahsili yönünde ilamsız takip açıldığı, ödeme emrinin davalı borçluya 04/09/2018 tarihinde tebliğ edildiği, davalı-borçlunun vekili aracılığı ile verdiği 11/09/2018 uyap tanzim tarihli borca itiraz dilekçesi üzerine takibin durduğu, iş bu davanın 1 yıllık yasal süre içerisinde açıldığı;

Hususlarında ihtilaf bulunmamaktadır.

Uyuşmazlık ve çözülmesi gereken sorun: Dava ve takip dayanağı faturaların tüm kapsamı ile ilgili olarak taraflar arasında sözleşme ilişkisi bulunup bulunmadığı, davacının aynı kapsamda dava dışı ...firması ile ticari ilişkisinin bulunup bulunmadığı, bu çerçevede davacının davalıdan icra takip tarihi itibariyle -varsa- alacak tutarının ne kadar olduğu, USD cinsinden borca avans faizinin istenip istenemeyeceği noktalarındadır.

TBK'nun 470.maddesi gereğince, iş sahibinin asıl borcu işin bedelini ödemesidir. Müteahhit ise, yüklendiği imalatı sözleşmeye ve fen kurallarına uygun tamamlayıp teslim etmekle yükümlüdür. Esas itibariyle bir eser tamamen bittikten sonra teslim edilebilir.

Esas itibariyle ticari davalarda geçerli olan ticari delil sistemi gereğince, tarafların iddialarını ve savunmalarını "ticari defterler" ile ispat etmeleri mümkündür. Ancak, ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır.

Ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya ilgili hususta hiç bir kayıt içermemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz.

Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur. (HMK m.222)

İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. (HMK m.190/1)

Maddi ve hukuki olgular ışığında olaya dönüldüğünde:

Davacının davalının yüklendiği ... Rafinerisi sahası içindeki "iskele montaj ve demontaj" işlerinin bir kısmını yüklendiği, iskele talep formlarında davalının her bir parti iskele kurulumu ve sökümüne dair yazılı talepte bulunduğu, talep eden davalı adına ..., ...'ın davacı adına ...'ün isim ve imzasının yer aldığı; her bir talep formunda talep tarihi, işin başlama tarihi, işin bitim tarihi ve metrajın açık bir şekilde yazılı olduğu; ...antetli 12/04/2017 tarihli yazıda "15/12/2016-10/04/2017 tarihleri arasında ...Rafineri inşaatında ...Ltd. Şti., 9.800 metreküp iskele kurulum ve söküm işlerini başarıyla tamamlamıştır" şeklinde davacı kaşe ve imzasını havi belgenin davalı şirketin temsil yetkisi bulunmayan koordinatör ...tarafından düzenlenip ve imzalanıp davacıya verildiği,

Dava dışı ...firması 15/02/2017 tarihinden önce taşeron sıfatıyla yapmış olduğu iskele kurulum ve söküm bedeli karşılığı davalı şirkete 4 adet fatura düzenlediği, düzenlenen fatura bedeli toplamının 455.605,52 TL olduğu, yine 15/02/2017 tarihi öncesinde davacı şirketin alt taşeron sıfatıyla dava dışı ...firmasına 2 adet fatura düzenlediği, düzenlenen fatura bedelleri toplamının 455.605,53 TL olduğu, bu bedelin tamamının ...firması tarafından davacı şirkete ödendiği, buna göre davacının 15/02/2017 tarihinden önce davaya konu yerde yapılan iskele kurulum ve söküm işlerini alt yüklenici sıfatıyla dava dışı ...firmasına karşı yüklendiği, ...firmasının da davalı ile olan taşeron ilişkisi sebebiyle davacının yapmış olduğu işlerin bedelini davalı şirkete fatura ettiği,

Ne var ki, dava konusu işlerin açıklanan bu işlerden farklı döneme ait olduğu, 15/02/2017 tarihinden 18/03/2017 tarihini kapsayan iş talep tarihi, işin bitim tarihi, işin metrajı, toplam metraj, işin niteliği, sözleşme bedeli dikkate alındığında işin toplam bedelinin 53.303,75 USD olduğu, bu tutara tekabül eden iskele kurulum ve söküm işinin davacı tarafından davalı lehine gerçekleştirildiği,

taraflara ve dava dışı ihbar olunan şirkete ait ticari defter kayıt ve belgeler, 12/04/2017 tarihli belge, tarihsiz sözleşme fotokopisi, davalı şirket tarafından düzenlenen 30/07/2018 tarihli cevabi ihtarname içeriği, davacı tanıklarının anlatımları ve davalı tanıklarının kısmi anlatımları, olayın özellikleri ve şartlar dikkate alındığında taraflar arasında dava konusu işin (iskele kurulum ve söküm) yapılması konusunda ortak iradelerin bulunduğu ve bu yönde bir sözleşmenin kurulduğu ve bu şekilde kurulan sözleşme çerçevesinde sözü edilen işlerin yapıldığı kanaatine ulaşılmıştır.

TBK.'nun 117.madde hükmü çerçevesinde, davacının takip tarihinden önce davalıya 18/07/2018 tarihinde ihtarname ve eki fatura gönderdiği ve davalıya 23/07/2018 tarihinde tebliğ edildiği, davalının 30/07/2018 tarihli cevabi ihtarname ile tek taraflı hazırlanan ve içeriği anlaşılamayan ve denetlenemeyen faturanın iade edileceğini bildirdiği, böylece davalının 23/07/2018 tarihi itibari ile temerrüde düştüğü, 12/04/2017 tarihli belge fotokopisinin temerrüt açısından yeterli olmadığı,

döviz borçlarının ödenmesinde temerrüt halinde TL cinsi borçlanma için öngörülen avans faizi uygulanmasının 3095 sayılı Kanun çerçevesinde uygun olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu bağlamda, davalının temerrüd tarihi 23/07/2018'den icra takip tarihi 28/08/2018'e kadar asıl dava ve takip konusu asıl alacak için 274,95 USD (=53.303,75 USD 36 gün x 3095 sayılı K.m.4/a'da öngörülen döviz tevdiat faizi 5,23 /365x100) işlemiş faiz alacağı tahakkuk etmiştir.

Davalı tanıklarının ifadeleri olayın özelliklerine, şartlarına, ticari defter kayıtlara ve dosya kapsamına uygun düşmediği için itibar edilmemiştir. Bu açıklamalar ışığında, icra takip tarihi itibariyle iskele kurulum ve söküm işinden dolayı davacının davalıdan 53.303,75 USD asıl alacak ve 274,95 USD işlemiş faiz olmak üzere toplam 53.578,70 USD alacağının bulunduğu, fazlaya ilişkin istemin yersiz olduğu anlaşıldığından, tespit edilen alacağın likit oluşu ve reddedilen bölüm yönünden icra takibinin kötü niyetli yapıldığının ispatlanamadığı da dikkate alınarak aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.