Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/575 K.2021/117

Davacı vekili tarafından verilen dilekçe ile açılan davanın yapılan açık yargılaması sonunda;

İSTEK

Davacı vekili 08/11/2002, 16/07/2004 ve 22/02/2005 havale tarihli dilekçeleri ile, davalılardan arsa sahipleri ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... ile davalı yüklenici ...arasında 27/12/1996, 12/04/1999, 31/10/1997, 08/08/1997 ve 27/11/1997 tarihli kat karşılığı inşaat sözleşmesi akdedildiğini, diğer davalılarla yüklenici arasında sözleşme bulunmadığını, fakat zımni muvafakatlarının olduğunu;

davalı yüklenici ile 25/04/1997 tarihinde müvekkili kooperatifin inşaat sözleşmesi yaparak ...ilçesi, ...mahallesi, ...pafta, ...ada, ..., ..., ..., ... ve ...ada ..., ..., ... parseller üzerinde yapılacak inşaatlarda yükleniciye kalacak dairelerin inşaat maliyeti ve ...

Bakanlığı fiyatlarının % 15 fazlasının müvekkilince ödenmesi karşılığında kooperatife devrinin öngörüldüğünü, bilahare 04/06/2002 tarihli "ek sözleşmedir ve talimattır" başlıklı müteahhitle aralarında düzenleme yapıldığını; yüklenicinin uzun süre inşaata uğramaması üzerine Karşıyaka ....Asliye Hukuk Mahkemesinin ...

D.iş sayılı dosyası ile tespit yapıldığını, davalı arsa sahiplerine ihtarnameler çekilmesine rağmen taşınmazların tapu devrini sağlamadıklarını, ayrıca davalı müteahhidin iş bedeli olarak fazladan kooperatiften 46.000,00 TL aldığını bildirerek, ...ada ..., ...ada ... ve ... parseller üzerinde bulunan binaların her katındaki sağ veya soldan birer daire olmak üzere 15 dairenin ve ...parseldeki ...nolu dükkanın tapu kayıtlarının iptali ile müvekkili adına tesciline, 46.000,00 TL alacağın davalı ...A.Ş.'den tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı ...vekili cevap dilekçesi ile, davacının sıfatının bulunmadığını, sıfatı bulunsa bile vaat edilen meskenlerin yapılmasından sonra müteahhide tapu verileceğinin yazılı olduğunu, müteahhit ...'ın kat karşılığı inşaat sözleşmesine uygun edimini ifa etmediği sürece karşı edimin ifasının arsa sahiplerinden istenemeyeceğini, müteahhidin edimini tamamen yerine getirmesi halinde edimlerini ifaya hazır olduğunu, açılan davanın haksız olduğunu, davanın reddini savunmuştur.

GEREKÇE VE HÜKÜM

Dava, TBK'nun 355 vd.maddeleri ile aynı kanunun 162.maddesine göre açılmış, tapu iptali, tescil ve alacak istemlerine ilişkindir.

Toplanan deliller doğrultusunda mahkememizce ...gün ...E. ...K.sayılı ilamı ile

"I-Davalılar ...ve ...haklarında açılan davanın feragat nedeniyle REDDİNE,

II-Dahili dava yoluyla dava edilen ...hakkında usulüne uygun olarak açılmış bir dava bulunmadığından, adı geçen yönünden KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,

III-Davalı .... San. Ve Tic. A.Ş.hakkında açılan tapu iptali ve tescil - alacak davalarının REDDİNE,

IV-A)Davalı ...hakkında açılan tapu iptali ve tescil davasının KISMEN KABULÜNE,

...ili, ...ilçesi, ...mahallesi, ...ada, ...parsel sayılı taşınmazda davalı ...adına kayıtlı ...hisseden ...hissenin iptali ile davacı ...Kooperatifi adına tapuya kayıt ve tesciline,

Fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,...

V-Diğer tüm davalılar hakkında açılan tapu iptali ve tescil davasının REDDİNE" karar verilmiş,

Davacı kooperatif vekili ile davalı ...vekilinin temyiz isteği üzerine Yargıtay .... Hukuk Dairesinin ...gün ...E. - ...K.sayılı ilamı ile,

"...1-Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma ilamı gereğince inceleme yapılıp hüküm verilmiş olmasına delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre yükleniciden temlik alan davacı kooperatifin tüm temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.

2-Davalı ...'ün temyiz itirazlarına gelince;

...Kural olarak, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmeleri karşılıklı edimleri içeren tam iki tarafa borç yükleyen sözleşmelerdir. Sözleşmenin taraflarından arsa sahibi, sözleşmeye uygun koşullarda arsasını yükleniciye teslim etmek, yüklenici kendisine karşı edimini yerine getirdiğinde de edimi karşılığı yükleniciye bırakılan bağımsız bölümlerin tapusunu ona devretmekle yükümlüdür.

Sözleşmenin diğer tarafı olan yüklenicinin edim borcu ise; sözleşme, yapı ruhsatı ve eki projelerle amacına uygun şekilde binayı yapıp arsa sahibine teslim etmektir.

İşte böyle bir sözleşme imzalayan yüklenici, inşaat sözleşmesinden doğan edimlerini yerine getirdiğinde arsa sahibine karşı kişisel hak kazanır ve sözleşme uyarınca kendisine bırakılan bağımsız bölümlerin tapusunun adına nakledilmesini arsa sahibinden isteyebileceği gibi, bu kişisel hakkını arsa sahibinin rıza ve onayını olmaya gerek olmaksızın yazılı olmak koşuluyla üçüncü kişilere de devir ve temlik edebilir.

Yüklenicinin kişisel hakkını temellük eden üçüncü kişi de bu hakkını, yüklenicinin halefi olarak arsa sahibine karşı ileri sürme olanağına sahiptir. Ancak, gerek yüklenici gerekse ondan kişisel hakkını yazılı olarak temellük eden halefi üçüncü kişinin, bu hakkı arsa sahibine karşı ileri sürebilmesi için, yukarıda değinildiği üzere, yüklenicinin sözleşmenin kendisine yüklediği edimini tam olarak yerine getirmiş olması zorunludur.

Somut olay bakımından, davacı kooperatif ile davalı yüklenici şirket arasındaki ...tarihli sözleşme alacağın devri niteliğindedir. Bu sözleşme uyarınca davalı yüklenici şirket arsa sahiplerine karşı edimlerini yerine getirdiği takdirde, davacı kooperatif tescile hak kazanacaktır.

İnşaatlar %81,33 seviyesinde tamamlandığından ve ...ada ..., ...ada ...ve ...parsel yönünden geçerli olan sözleşmelerde aşamalı devir de öngörülmediğinden, davalı yüklenicinin arsa sahiplerine karşı edimini yerine getirdiği ve dolayısıyla davacı kooperatifin tapu payı ve bağımsız bölüme hak hazandığının kabulü mümkün değildir.

Davacı kooperatif, davalı yüklenici şirketin edimini yerine getirmemesi sebebiyle tapu payı ve bağımsız bölüme hak kazanmadığı gibi, tapu payının bedelini de talep edemez. Davacı kooperatifin, ...tarihli sözleşme uyarınca davalı yüklenici şirkete ödediği imalat bedelinin iadesi ile ilgili bir talebi de bulunmadığından, mahkemece davanın tümden reddine karar verilmesi gerekirken, bu hususlar gözden kaçırılarak hatalı değerlendirme ile davalı ...yönünden kısmen kabul kararı verilmesi doğru olmamış..." düşüncesiyle mahkememiz kararı bozulmuştur.

Bilahare davacı kooperatif vekilinin başvurusu üzerine Yargıtay ....Hukuk Dairesinin ...gün ...E., ...K.ile karar düzeltme isteminin reddine karar verilmiştir.

Dava dosyasının Yargıtay tarafından postaya verilmesi sonrasında ... nezdinde iken kaybolmuş, mahkememizce bu hususta gerekli yasal işlemler yapılmış ve tutanaklar düzenlenmiş, uyap ortamındaki kayıtlar ve taraf vekillerinin sundukları belgeler ile dosya ihya edilmiştir.

Dosya yeniden esasa kaydedilmiş ve mahkememizce usule ve kanuna uygun görülen bozma ilamına uyulmasına karar verilmiştir.

Tüm dosya içeriği delil ve belgelerin, bilirkişiler raporlarının, Yargıtay ....Hukuk Dairesinin ...gün ...E. - ...K.sayılı bozma kararının değerlendirilmesi sonucunda:

I-...tarihli tensip zaptının ...nolu bendi ile "Mahkememizin ...tarihli ...E., ...K.sayılı kararı diğer tüm davalılar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ...., ..., ..., ..., ..., ...yönünden bozma kapsamı dışında kalarak kesinleşmiş olmakla, adı geçen davalılar hakkında bozma sonrası yargılama yürütülmesine ve adlarına davetiye çıkartılmasına yer olmadığına" karar verilmiş ve bu doğrultuda adı geçen davalılar hakkında yeniden bir karar tesisi cihetine gidilmemiştir.

II-Davalı ...hakkında açılan davaya gelince;

Yargıtay kararında yukarıda açıklandığı üzere, davacı kooperatifin yüklenici şirketin edimini yerine getirmemesi sebebiyle tapu kaydı ve bağımsız bölüme hak kazanmadığı, tapu kaydının bedelini talep etmediği, davacı kooperatifin ...tarihli sözleşme uyarınca yüklenici şirkete ödediği imalat bedelinin iadesi ile ilgili bir talebi de bulunmadığı anlaşıldığından, diğer arsa sahiplerinin yanı sıra davalı arsa sahibi ...yönünden de tapu iptali tescil davasının reddine karar vermek gerekmiştir.