Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/299 K.2021/444

.................. T.C.

KARŞIYAKA

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ "TÜRK MİLLETİ ADINA"

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

202..................

KARAR NO

202.................. .................................... ..................

DAVACI-BİRLEŞTİRİLEN MAHKEMEMİZİN ....................................DOSYASINDA

DAVACI

..................

VEKİLİ

Av. .................. ..................

ASIL DOSYADA

DAVALILAR

1-..................

VEKİLLERİ

1-Av................... 2-Av................... 2-.................. A)..................

VEKİLLERİ

Av...................

BİRLEŞTİRİLEN MAHKEMEMİZİN ..................K.SAYILI DOSYASINDA

DAVALI

.................. VEKİLİ : AvV

DAVA

Kooperatif Üyeliğinin Tespiti - Alacak

DAVA TARİHLERİ : 08/07/2013 - 22/03/2016

KARAR TARİHİ : 07/07/2021

KARARIN YAZILDIĞI

TARİH : 12/07/2021

Davacı vekili tarafından verilen dilekçe ile açılan davanın yapılan açık yargılaması sonunda;

İSTEK

Davacı vekili asıl dosyaya verdiği dava dilekçesi ile, müvekkilinin, davalı ..................'nin ağabeyi.................. ise amcası,..................i'nin de ..................ın babası olduğunu, müvekkilinin ..................

Kooperatifine kayıtlı ..................arası yolcu taşıyan minibüs hattına sahip olduğunu ve kooperatif ortağı ve hat sahibi olduğunun ortaklar pay defterlerinde kayıtlı olduğunu, müvekkilinin yurtdışında yaşadığını, hattını kardeşi olan davalı ..................r'e kiraladığını, davalı ...'nin mülkiyeti oğlu diğer davalı ...üzerinde bulunan .................. plaka sayılı araç ile bu hattı oğlu ile beraber çalıştırdığını ve ..................arası yolcu taşıdığını, ancak davalı ...'nin aylık rayici ..................TL civarında olan hat kirasını müvekkiline kısmen ve belirsiz tarihlerde ödediğini,

en son kira ödemesini.................. yılı içerisinde yaptığını, davalının dava konusu hattın kendisine ait olduğunu ve kira ödemeyeceğini söylemesi üzerine müvekkilinin araştırma yaptığını ve kendisi adına kayıtlı bulunan hattın.................. tarihinde ve muhtemelen sahte evrak ve vekaletname kullanılarak davalı ...'ye devredilmiş olarak göründüğünü öğrendiğini, davalı ...'nin bu hattı daha sonraki bir tarihte ve davacının hakkını almasını engellemek maksadıyla muvazalı olarak diğer davalı olan oğlu ..................'ya devrettiğini,

davalı ...ve ..................'nın müvekkiline hiçbir devir bedeli ödemeksizin bu hattı ve usule uygun olmayan belgelerle kendi üzerlerine geçirdiklerini bildirerek, davalı ... adına kayıtlı bulunan..................Yol. Oto. Mot. Taş.

Kooperatifindeki hatttın davacı adına tesciline, tescil talebinin mümkün olmaması halinde hattın piyasa rayiç bedelinin yasal faizi ile birlikte davalılardan müşetereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili ..................havale tarihli ıslah dilekçesi ile, dava değerinin.................. TL olduğunu bildirmiş ve toplam ..................000,00 TL dava değeri üzerinden peşin ilam harcını yatırmıştır.

Birleştirilen mahkememizin 20.................. E.sayılı dosyasında davacı vekili dava dilekçesi ile, davacının davalı kooperatife kayıtlı .................. arası yolcu taşıyan minibüs hattına sahip kooperatif ortağı ve hat sahibi olduğunun ortaklar pay defterinde kayıtlı olduğunu, müvekkilinin bu hattının kardeşi ...... ve yeğeni ... tarafından usulsüz şekilde kendi üzerlerine geçirildiğini, bildirerek kooperatif üyeliğinin davacı adına tespit ve tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalılar ...... ve ... vekili cevap dilekçesi ile, davacının davayı eski kanundaki 1 yıllık ve yeni kanundaki 2 yıllık hak sahibinin geri isteme hakkı olduğunu öğrendiği tarihten başlayacak olan süreleri geçirdikten sonra açtığını, davacı tarafın dava konusu olan devir işlemini devrin yapıldığ.................. tarihinden bu güne kadar bildiğini ve bu devir işleminin kendisinin bilgisi ve rızası ile gerçekleştiğini, davanın zamanaşımı yönünden reddine, esas yönünden ise, ileri sürülen hususların tamamının gerçek dışı olduğunu, müvekkillerinden ...... ile davacının kardeş olduklarını,

tarafların ilk kez 19.................. yılında yarı yarıya ortak olarak .................. plaka sayılı minibüsü ve bu minibüsün çalışacağı .................. hattını aldıklarını, bu aracın trafik tescil kaydının ve .................. hattının kooperatif kaydının davacı üzerine yapıldığını, müvekkilinin davacının öz kardeşi olduğu için yarı parasını kendisinin ödediği aracın ve minibüs hattının kardeşinin üzerinde olmasında bir sakınca görmediğini, tarafların ortak olarak aldıkları bu hattı, yine ortak olarak 19.................. yılına kadar işlettiklerini,

19.................. yılında davacının üzerine kayıtlı olan.................. plaka sayılı aracı Menemen Noterliğinin.................. gün ve ..................yevmiye nolu kat'i satış senedi ile müvekkillerinden ......'e sattığını, bu tarihten sonra davacı ile müvekkillerinden ...... arasındaki ortaklığın sadece minibüs hattında devam ettiğini, davacı ile müvekkillerinden ......'in 20..................yılına kadar dava konusu hattı yine ortak olarak işletmeye devam ettiklerini, taraflar arasındaki ortaklık ilişkisinin 20.................. yılında sona erdiğini,

davacının kooperatifte tamamı kendi üzerine kayıtlı olan aslında yarı hissesi müvekkillerinden ......'e ait olan minibüs hattının kendi payına düşen hissesini ...................000,00 TL bedelle müvekkillerinden ......'e sattığını, bu satış bedelinin ödenmesi hususunda ise taraflar kardeş oldukları için ...................000,00 TL'sini .................. yılında ve geri kalan ...................000,00 TL sini de uzun bir ödeme planında anlaştıklarını, müvekkililerinden ...... hat bedelinin ...................000,00 TL'sini şahitler huzurunda .................. yılında davacıya elden ödediğini,

geri kalan ..................000,00 TL'sınıda eline para geçtikçe .................. yılına kadar devam eden bir süreçte davacıya ödeyerek tüm borcunu kapattığını, taraflar arasında kesinlikle bir kiracı-kiralayan ilişkisi olmadığını, açılan bu davada davacının kötü niyetli olduğunu, davacının.................. yılındaki devir işlemlerini kendisinin isteyerek ve müvekkillerinden kardeşi olan ...... ile anlaşarak yaptığını ve devir bedelinin tamanınıda aldığını, dava konusu minibüs hattının dava tarihindeki değerinin ..................0.000,00 TL olduğunu bildirerek davanın reddine savunmuştur.

Davalı kooperatif vekili cevap dilekçesi ile, davacının müvekkili kooperatifin üyesi olduğunu, bu nedenle üyeliğin tespiti yönünden açılan davanın müvekkili kooperatif açısından herhangi bir sonuç doğurmadığını bildirerek davanın reddini savunmuştur.

GEREKÇE VE HÜKÜM

Dava, 1163 sayılı Koop. K.'na ve genel hükümlere göre açılmış, kooperatif ortağı olunduğunun tespiti, olmadığı taktirde ortaklık payının rayiç bedelinin tahsili istemlerine ilişkindir.

Toplanan deliller doğrultusunda mahkememizce 2..................3 K.sayılı kararı ile,

"Davacı tarafından asıl dosya ile davalılar ... ve ... aleyhine, birleştirilen mahkememizin.................. E.sayılı dosyası ile davalı kooperatif aleyhine açılan "kooperatif ortaklığının tespiti, olmadığı taktirde ortaklık konusu hattın piyasa rayiç bedelinin tahsili" talebine ilişkin davanın REDDİNE,

...A.A.Ü.T.'ne göre belirlenen 23.950,00 TL nisbi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine.." karar verilmiş, davacı vekilinin temyiz isteği üzerine Yargıtay ..................Hukuk Dairesinin .................. gün 201.................. E. 202.................. K.ile,

"...asıl ve birleşen davalarda davacı vekilinin tüm, asıl davada davalılar vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2-Asıl dava, kooperatif ortaklığının tespiti, mümkün olmaz ise ortaklık payının rayiç bedelinin tahsili, birleşen dava kooperatif ortaklığının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, her bir dava ayrı ayrı varlığını sürdürdüğünden, HMK'nın 297. maddesine uygun olarak yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücreti yönünden de ayrı ayrı hüküm kurulması gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır..." düşüncesiyle mahkememiz kararı bozulmuştur.

Bozma kararı üzerine dosya yeniden esasa kaydedilmiş, taraf vekillerinin görüşleri alındıktan sonra bozma kararına uyulmuştur.

Tüm dosya içeriği ve delillerin, özellikle kooperatif genel kurul kararları ve hazirun cetvellerinin, bilirkişiler kök rapor ve ek raporunun, vekalet ücretine ilişkin bölüm dışında önceki mahkememiz kararının içeriğinin kesinleşmesinin değerlendirilmesi sonucunda;

I-Davanın, kooperatif ortağı olunduğunun tespiti istemine ilişkin olması, dolayısıyla iddianın özelliği gereği zamanaşımının işlememesi nedeniyle davalı tarafından ileri sürülen zamanaşımı def'i yerinde görülmemiştir.

II-Davanın esasına gelince:

Kooperatife ortak olabilmek için, ortağın ana sözleşme ve yasada öngörülen koşulları yerine getirmek gerekir. Davalı kooperatif ana sözleşmesinin 10.maddesinde ortak olabilmek için, taşıyıcılığı bilfiil meslek edinmiş esnaf olmak, kooperatifin amacına uygun motorlu aracı bulunmak, aynı amaçlı başka bir motorlu taşıyıcılar kooperatifine ortak olmamak şart koşulmuş; 11.maddesinde ise, ortaklığa kabulün yönetim kurulunun kararı ile gerçekleşeceği belirtilmiştir.

Olaya dönü...................................Noterliğinde onylanmış üye kayıt defterinin 8.sayfasında 114 nolu ortak olarak davacı ... ... kayıtlıdır. Üyeliğe giriş tarih..................olarak gösterilmiştir. Davacının kayıtlı olduğu ...................sayfada "...'e devri .................." şeklinde bir not mevcuttur. Davalılardan ... de ortaklar defterinde..................nolu ortak olarak kayıtlı olup, bu sayfada "... ... devir" şeklinde bir not mevcuttur. ... ..., adına kayıtlı .................. plakalı otobüsü .................. tarihinde Menemen Noterliğinde düzenlenen 12948 yevmiye nolu kat'i satış senedi ile ...'e satmıştır.

..................Noterliğinde ..................................tarihinde ..................yevmiye nosu ile onaylanan yönetim kurulu karar defteri üzerinde davacı ... ...'in ortaklığa kabulü ile ilgili bir karara rastlanmamakla birlikte,.................. tarihinde toplanan yönetim kurulunca ".................. nolu Otobüsçüler Kooperatifinin kayıtlı tüm üyelerinin isim listesi ve kayıt numaralarının yazılmasına" şeklinde bir karar alınmıştır. Kararın altına toplam .................. ortağın adı ve ortak numarası yazılmış olup 8.sırada.................. nolu ortak olarak ... ...'in adı bulunmaktadır.

.................. tarihli yönetim kurulu toplantısında "kooperatif üyelerinden .................. tarihinde ...................Noterliğinde .................. yevmiye nolu taahhütname ile ... tüm borç ve alacaklarını ...'e devretmiştir" şeklinde karar alınmıştır.

Şu halde, davacı tarafından davalılara ..................nolu üyeliğin devri konusunda yazılı bir anlaşma ve bu yönde alınmış bir yönetim kurulu kararı bulunmamaktadır. Bu durumda, .................. tarihinden sonra .................. nolu üyelikle ilgili olarak davalı kooperatif ile kimin muhatap olduğu ve ortak sıfatı ile davrandığı hususunun açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.

Bu bağlamda, ..................ş A.Ş.'nin cevabi yazısı ile, ..................plakalı bir aracın kayıtlarında bulunmadığı, 20..................yılından itibaren .................. ile.................. plakalı araçlar için ... ve ... adına aidat ödendiği anlaşılmıştır.

İkinci olarak, davacı ... ...'in .................. tarih ve..................sayılı yönetim kurulu kararı ile ....................................Odasından çıkartıldığı; .................. Esnaflar Odasının.................. tarihli cevabi yazısı ve.................. Sanatkarlar Esnaf Odasının.................. tarihli cevabi yazılarında davacı ... ...'in oda kaydının bulunmadığı;.................. Vergi Dairesinin cevabi yazısında davacı ... ...'in v tarihinde aracını satarak faaliyetini terkettiği, servis işletmeciliği faaliyetine ...'in .................. tarihinde davalı ...'in ise ..................tarihinde başladığı bildirilmiştir.

Yine davacı, davalı ... ile aralarında hat kiracılığı ilişkisi bulunduğunu ve aylık 2.500,00 TL kira bedeli ödendiğini iddia etmiş ise de, bu durumu ispatlayamamıştır. Davalı ... tarafından sadece.................. tarihinde .................. TL ve .................. tarihinde 500,00 TL ödeme yapılması, kira bedelinin .................. yılından beri hiç arttırılmadan.................. TL olarak ödenmiş olması hayatın olağan akışına uygun düşmez; tek başına bu vakıa davacının kooperatif ortağı olduğunu göstermez.

Son olarak, davalı kooperatif genel kurul tutanakları, hazirun cetvelleri incelendiğinde, davalı kooperatif genel kurulun ..................tarihli toplantısına davacı ... ...'in çağrıldığı ve adı geçen davacının toplantıya katıldığı, sonraki yıllarda yani 2.................. yılından 20.................. yılına kadar ...'in genel kurul toplantısına çağrıldığı, bir kısım toplantılara katıldığı, 20.................. yılından itibaren ise genel kurul toplantılarına davalı ...'in çağrıldığı, adı geçen davalının 20.................. yılında gerçekleşen toplantıya katıldığı anlaşılmaktadır.

Tüm bu maddi ve hukuki olgular ışığında; davacının davalı kooperatif ile ilişkisinin hukuken ve fiilen 20.................. yılı içerisinde sona erdiği, bundan sonraki yıllarda ortaklığın önce davalı ...'e, daha sonrasında ...'den ...'e geçmiş olduğu, davacı ve davalı ...'in ortaklığın devri hususunda zımni iradelerinin uyuştuğu, dava tarihi 20..................yılına kadar davacının bu fiili duruma ses çıkarmadığı, böylece davacının davalı kooperatif nezdinde dava tarihi itibariyle ve halen ortaklığının (üyeliğinin) bulunmadığı, buna bağlı olarak ortaklık payının rayiç bedelinin tahsilini de isteyemeyeceği kanaatine varılmıştır.

Davalılardan ... 04/02/2021 tarihinde vefat etmiş ve vekili tarafından veraset belgesi ile mirasçılarından .................. ve diğer davalı Hamza'dan) vekaletname sunulmuştur.

Bu açıklamalar ışığında aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.