Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/874 K.2023/255

Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

ASIL DAVADA DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı kooperatifin üyesi

olduğunu, üzerine düşen tüm maddi edimleri yerine getirdiğini, .... tarihli yönetim

kurulu kararı toplantısında alınan kara doğrultusunda kooperatife kalan borcunun tamamını

ödeme başvurusunda bulunduğunu ve belirlenen borcu ödediğini, borcun kapatılmasının

üzerinden yaklaşık 4 yıl geçmesine rağmen kooperatif tarafından tapu devri yapılmadığını,

benzer ödemeleri olan diğer üyelere tapuların verildiğini, kooperatifin bu tutumu sonucunda

Kayseri ... Noterliği'nin ... tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile üyelikten

istifa ettiğini, istifa gününe kadar yatırılan peşinat ve aidatların yasal faizi ile birlikte kendisine

ödenmesini talep ettiğini, davalı kooperatif tarafından Kayseri ... Noterliğinin ...

tarihli ... numaralı ihtarname keşide edildiğini ve kooperatif üyeliğinin devam ettiğini,

herhangi bir hak talep edemeyeceğinin belirtildiğini, kooperatif ana sözleşmesine göre noter

bildirimi ile yapılan istifanın hüküm ifade edeceğini, bunun yüksek yargı kararları ile sabit

olduğunu, davacının istifasının kabulü ve yapmış olduğu ödemelerin iadesi gerektiğini

belirterek şimdilik 1.000 TL’nin istifa tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek faizi

ile birlikte ödenmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

ASIL DAVADA CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, üyelik bilgilerinin dosyaya sunulduğunu, hesap

tablolarında davacının borcu olduğunu ve bu sebeple tapu verilemediğinin görüleceğini,

davacının borcu olmadığı iddiasının gerçek dışı olduğunu, davacının üyelikten çıkmasının bu

aşamada kooperatifi zarara uğratacağını, eşitlik ilkesi gereğince kooperatife borcunu ödeyen ve

hak kazanan üyelere tapu devri gerçekleştirildiğini, davacının çıkma gerekçesinin gerçeği

yansıtmadığını, davacının çıkma talebi Mahkemece kabul edildiğinde ayrılan ortakların yedek

akçeler üzerinde hak iddia edemeyeceğini, ayrıca kooperatife olan borcunu da faizi ile birlikte

ödemesi gerektiğini belirterek davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

BİRLEŞEN DAVADA DAVA

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı kooperatif nezdinde Kayseri İli ... İlçesi ... Mahallesi ... Ada ... Parselde inşa edilen taşınmazlardan bir daire sahibi olmak maksadıyla kooperatife ortak olarak katıldığını, kooperatife ortak olduğu ilk günden beri üzerine düşen tüm maddi edimleri tam ve eksiksiz bir şekilde yerine getiren müvekkil, ... tarihli kooperatif yönetim kurulu toplantısı neticesinde alınan karar doğrultusunda,

kooperatife kalan borcunun tamamını ödemek için başvuruda bulunduğunu ve kooperatif tarafından belirlenen toplam borcunun tamamını bu şekilde kapattığını,Müvekkilin kooperatife olan borcunu kapatmasının üzerinden yaklaşık 4 yıllık bir dönem geçmiş olmasına rağmen davalı kooperatif tarafından tapusunun müvekkile devredilmediğini, işbu davanın fiili ve hukuki bağlantı ve ek davası olması nedeniyle Kayseri ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ...

E. Sayılı dosyası ile birleştirilmesini dava ve talep etmiştir.

BİRLEŞE DAVADA CEVAP

Davacının taleplerinin zaman aşımına uğradığını, davacıya tapu devri yapılmadığını, istifa iradesinin kooperatife ulaştığı tarihte istifasının gerçekleştiğini, davada hukuki yarar bulunmadığını, davacının kooperatiften teslim alması gereken daireyi usulsüz şekilde yüklenici firmadan aldığını bu tarihten itibaren daireyi kiraya verip gelir elde ettiğini, davacının hala kooperatife borcu bulunduğunu, davacının kooperatiften çıkma gerekçesinin gerçeği yansıtmadığını, davacının istifasının ardından yeni üye alınmadığını, savunarak davanın reddine, yargılama gideri vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLER

Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.

HMK’nun 266/1. maddesi gereği bilirkişi incelemesi yaptırılmasına dair ... tarihli celsede karar verilmiş, bilirkişi Prof. Dr. ... 'ın mahkememize sunmuş olduğu ... tarihli bilirkişi raporunda özetle; Davacı taraf davalı kooperatifin üyesi iken Kayseri ... Noterliğinin ...

tarihli 16748 yevmiye numaralı istifanamesi ile üyelikten ayrıldığını, İstifanameye ilişkin

ihtarname davalı kooperatife ... tarihinde tebliğ edildiğini, davacı tarafça davalıya

noter kanalıyla yapılan bildirimle istifa gerçekleşmiş olup, davacıya tapu devri yapılmadığı için

kooperatifler kanunu ve kooperatif ana sözleşmesine göre kooperatifin istifadan kaçınması

mümkün olmadığını, Anasözleşmenin 15. maddesinde devir dışında ortaklığı sona erenlerin sermaye

ve diğer alacaklarının o yılın bilançosuna göre hesaplanarak, bilanço tarihinden itibaren bir ay

içinde geri verileceği belirtildiğini, davacı taraf davalı kooperatiften 2021 yılında istifa

ettiğini, 2021 yılı hesaplarının görüşüldüğü genel kurul ... tarihinde yapıldığını, hal

böyle olunca davacının alacağı ... tarihinde muaccel olduğunu, derdest dava 2021

yılında açıldığı için dava tarihinde alacak muaccel olmadığını, davacının davalı kooperatife 193.903 TL ödeme yaptığının tespit edildiğini, bu konuda ihtilaf olmadığını, Yargıtay’ın yerleşik kararlarına göre kooperatif üyeliğinden ayrılan üyeye

yapılacak çıkma payı ödemesinde ortaklıktan ayrıldığı yıla ilişkin genel gider payının

düşülmesi gerektiğini, davacı alacağından mahsup edilecek genel gider payı 2.978,33 TL olduğunu, Bu durumda davacının davalıdan 193.903

TL – 2.978,33 TL = 190.924,67 TL alacağı hesaplandığını, bu tutara ... tarihinden

itibaren yasal faiz işleyeceğini, davacının üyelikten ayrıldığı 2021 yılı hesaplarının görüşüldüğü genel kurulda çıkan üyelere yapılacak ödemelere ilişkin herhangi bir erteleme kararı alındığını, Kooperatif ana sözleşmesinin 15. maddesinde "Ortaklığı sona erenlerin yerine

ortak alınması halinde eski ortağın 21. madde uyarınca ödediği gider taksitleri derhal ödenir."

hükmü yer aldığını, ayrılan ortağın doğrudan üyelik payı yerine yeni ortak

alındığına ilişkin bir tespit yapılamadığını, şayet Mahkemece yapılacak araştırma sonucunda

davacı üyenin doğrudan üyelik payı yerine yeni ortak alındığı tespit edilirse davacının çıkma

payı alacağı yeni ortak alınma tarihinde muaccel olacağını mahkememize bildirmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE

Dava ve birleşen dava kooperatif üyeliğinden ihraç nedeni ile oluşan çıkma payına alacak davasıdır.

Davacının kooperatif üyeliğinden ayrıldığı edildiği taraflar arasında çekişmesizdir. Davacı, ayrılmakla edilmekle çıkma payı alacağına hak kazanacaktır. İşbu davada taraflar arasındaki ilk ihtilaf, davacının çıkma payının miktarının ne olduğu ve erteleme kararı mahiyetinde karar bulunup bulunmadığı, birleşen davanın derdestlik olup olmadığı, alacağın zamanaşıma uğrayıp uğramadığı, alacağın muaccel olup noktasındadır.

1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 17/1 maddesi gereğince, çıkan ortak, ayrıldığı yıl sonu bilançosuna göre hesaplanacak olan masraf hissesi (genel gider payı) düşüldükten sonra bakiyesinin iadesini talep hakkına haiz olur. Söz konusu madde emredici nitelikte olup, kooperatif, çıkan ortağa hak ettiği çıkma payından daha yüksek miktarda ödeme yapamaz veya borçlanamaz zira aksi taktirde kooperatifin diğer ortakları aleyhinde, onların zararına uygulama yapılmış olur. Somut olayda mahkememizce alınan bilirkişi raporunda genel giderler düştükten sonra davacının 190.924,67 TL çıkma payı asıl alacağının olduğu anlaşılmıştır.

Alacağın muaccel olmadığı iddiası yönünden:

Davalı kooperatifin genel kurulunda herhangi bir erteleme bulunmamaktadır. Davacı 2021 yılında istifa etmiştir. 2021 yılı genel kurul ... tarihinde yapılmış, davacının alacağı .... tarihinde muaccel olmaktadır. Esas davada çıkma payının 2021 yılında açıldığından dava tarihinde muaccel değildir. Davacı esas davasını kısmi ve birleşen davasını bakiye kısım için açmıştır. Açıklanan gerekçelerle birleşen dava derdestlik itirazı yerinde değildir. Birleşen davada dava tarihi itibariyle alacak muaccel olduğundan ve alacağın muacceliyet tarihi ve dava tarihi itibariyle alacak zamanaşınma uğramadoüından, esas davanın muacceliyet hukuki yarar dava şartı nedeniyle reddine ve birleşen davanın kabulüne karar verilmiştir.