Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/964 K.2023/40

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davacı vekili ... tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkiline ait 35 ... plakalı araca, davalı ... *** sevk ve idaresindeki ***Sigorta AŞ. sigortalısı 34 ... plakalı araç tarafından *** tarihinde Kocasinan İlçesi Kadir Has Caddesi ile Mehmet Cantürk Sokak'ın kesiştiği kavşakta davalı aracının çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, davalının tam kusurlu olduğunu, kaza akabinde araçta oluşan hasarın tamirinin davalılarca karşılanmadığını, aracın halen yaptırılamadığını, aracın kazadan ötürü değer kaybettiğini ve kaza tarihinden bu tarafa kullanılamadığını,

zararın aracın maliki/sürücü ile ZMMS sigortacısı *** Sigorta AŞ. tarafındarı ödenmesi gerektiğini fazlaya ilişkin hakları saklı tutarak söz konusu kaza sebebi ile araçta oluşan maddi zararlardan (yapım ve onarım gideri için 8.000,00TL, araçta oluşan değer kaybı için 1.000,00TL, araç mahrumiyetinden dolayı 1.000,00TL olmak üzere) toplam 10.000,00TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari kredilere uygulanan avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınıp müvekkiline ödenmesini yargılama gideri ile ücreti vekaletin davalılara yükletilmesini talep etmektedir.

CEVAP

Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; kabul anlamına gelmemek kaydıyla, müvekkili şirketin sorumluluğunun sigortalısının kusuru ve bakiye poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, kaza nedeniyle sigortalı veya Kasko sigortacısı tarafından zarar görene ödeme yapılıp yapılmadığı hususunun tespitinin gerektiğini, davacının değer kaybı talebine ilişkin olarak değer kaybı tazminatı tespit edilirken 2918 sayılı KTK Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nda belirtilen hesaplama yöntemine göre zarar tespiti yapılması gerektiğini, davaya konu aracın,

davaya konu kazadan daha öncesinde bir kazaya karışıp karışmadığının ve aynı bölgeye hasar almış olup olmadığının tespitinin gerektiğini, 2918 sayılı KTK 92. maddesi uyarınca gelir kaybı, kar kaybı, İş durması ve kira mahrumiyeti gibi dolaylı zararların teminat dışında olduğunu, kabul anlamına gelmemek kaydıyla davacı yanın ticari avans faiz talebine itiraz ettiklerini, mağdur aracın müvekkili şirket ile arasındaki ilişkinin ticari bir nitelik arz etmediğini ve tazminat talebinin haksız fiilden kaynaklandığını savunarak talebin esastan reddine yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmilini talep etmektedir.

Davalı ... ***'a dava dilekçesi usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş olmasına rağmen yasal 2 haftalık kesin süre içerisinde cevap dilekçesi sunmamıştır. Davalı tarafın HMK'nın 128/1. maddesi gereği dava dilekçesinde ileri sürülen vakıaların tamamını inkar etmiş sayılacağı tespit edilmiştir.

DELİLLER

Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.

HMK’nun 266/1. maddesi gereği bilirkişi incelemesi yaptırılmasına dair *** tarihli celsede karar verilmiş, bilirkişi Dr. Öğr. Üyesi ***'nun mahkememize sunmuş olduğu *** tarihli bilirkişi raporunda özetle. Bahse konu *** tarihli trafik kazasında, 34 ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'ın, 2918 sayılı K.T.K.

47/1-c, 57/1-a kural ihlalinin ve m.84/h asli kural ihlalinin olduğunu, 35 ... plaka sayılı araç sürücüsü ... ise, kazanın oluşumunda etkisinin olmadığını, dolayısıyla atfı kabil kural ihlalinin olmadığını, 35 ... plaka sayılı aracın hesaplanan hasar tutarı ile piyasa rayiç değeri oranı (19.132,62TL/50.000,00TL) %38 seviyesinde olduğu,

hasarın yam kapılarda yoğunlaşmış olması gibi etki faktörleri dikkate alındığında, aracın onarımının mümkün olduğunı, *** işlemine yer olmadığını, Dava konusu 35 ... plaka sayılı aracın *** tarihli hasarı onarıldıktan sonra piyasa rayiç değerinin 47.500,00TL olabileceğini, buna göre değer kaybının 2.500,00TL olabileceğini, İkame araç bedeli hususunda yapılan inceleme ve piyasa araştırmasına göre hasar tarihi itibariyle 35 ... plakalı araç ile eşdeğer özelliklere sahip aracın günlük kira bedelinin en uygun 150,00TL/gün olabileceği, 10 gün onarım süresi için toplam tutarın (150,00TL x 10 gün =) 1.500,00TL olması gerektiğini,

bu aracın kullanılmadığı süre içerisinde elde edilen bir yararın bulunmadığını mahkememize bildirmiştir.

Davacı vekili *** tarihli dilekçesi ile davasını ıslah dilekçesi ile davasını ıslah ettiğini mahkememize bildirmiş ve gerekli ıslah harcını yatırdığına dair sayman mutemet alındısı evrakını mahkememize bildirmiştir.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

Davacı taraf dava dilekçesiyle, *** davacıya ait 38 *** plakalı araç ile davalı ... şirketinin sorumlu olduğu ve davalı ... sevk ve idaresindeki 38 ... plakalı aracın aracın çarpıştığını, kusurun karşı tarafta olduğunu belirterek hasar bedeli, değer kaybı ve ikame araç bedeli talep etmiştir.

Davalı *** süresinde cevap dilekçesi sunmamıştır. Davalı ... süresinde olmayan cevap dilekçesi ve beyan dilekçeleri ile, zaman aşımı itirazında bulunduğunu, limitlerinin 43.000,00 TL olduğunu, kasko sigortasından ödeme alıp almadığının sorulmasını, değer kaybının ZMSS genel şartlarına göre tespininin yapılması gerektiğini, araç mahrumiyet bedelinin teminat dışı olduğunu ve faize itiraz ederek davanın reddini dilemiştir.

Sigorta poliçesi incelenmesinde, 38 ... plakalı aracın aracın ZMSS'in davalı ... bünyesinde sigortalandığı ve kaza tespit tutanağı uyarınca araç sürücüsünün davalı ... olduğu olduğu anlaşılmıştır.

-Kusur ön sorun değerlendirmesinde,

Mahkememizce kusur raporu alınmış, kusur raporu ve kaza tespit tutanağı uyarınca davalı ...'ın dur levhasına uymayarak davacının aracına çarptığı ve tam kusurlu olduğu görülmüştür.

- Hasara ait değerlendirmede;

Yargıtay Yerleşik uygulamalarına uygun olarak, kazalı aracın markası, modeli, yaşı ve hasarın boyutu birlikte irdelenmek suretiyle, kaza tarihi itibariyle hasarlı aracın tamirinin ekonomik olup olmadığı, ekonomik ise, hasar bedeli, ekonomik değil ise kaza tarihindeki ikinci el satış bedeli ile kazadan sonraki hurda (sovtaj) değerinin tespit edilmesi, belirlenen rayiç değerden de aracın hurda bedeli indirilmek suretiyle davacının gerçek zararının tespiti yapılır.

Davacının aracındaki hasar bedeline dair değerlendirmede aracın pert işlemine tabi tutulmasının uygun olmadığı ve hasar bedelinin KDV dahil 19.132,62 TL olduğu, hesaplamaların yerleşik Yargıtay uygulamalarına ve hakkaniyete uygun olduğundan rapora itibar edilmiştir.

-İkame araç bedeline ait değerlendirmede;

Davaya konu kaza nedeniyle davacının aracında oluşan hasarın onarımı için gerekli makul sürede, davacının ikame araç temin etmek ve suretle masraf yapmak zorunda kalacağı, bu zararının da tazmininin gerektiği, davalılardan istenen araç mahrumiyet zararını yönünden talep edilen araç mahrumiyetine ilişkin zararın belirlenmesinde hasara uğrayan aracın markası, özellikleri ve model yılı ile aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği dikkate alınarak objektif olarak hasara uğrayan aracın onarımı için gerekli süre ve emsal aracın ikamesinin kullanımı için ödenecek ücret ile bu aracın kullanılamadığı süre içerisinde elde edilen yararlar dikkate alınarak sözkonusu zararın kapsamı belirlenmesi gerekmektedir.

Davacının aracının 10 günde tamir edilebileceğinden günlük araç kira bedeli 150,00 TL kabul edilerek 1.500,00 TL bedelin uygun olduğu görülmüştür.

- İkame araç bedelinden davalı ... şirketinin sorumluluğuna dair değerlendirmede;

ZMSS genel şartlarının teminat dışı kalan hallen kapsamımda düzenlemesine göre;

A.6. TEMİNAT DIŞINDA KALAN HALLER

" Aşağıdaki haller sigorta teminatı dışındadır:

a) İşletilme halinde olmayan araçların sebep olacağı zararlar,

b) Hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen tazminat talepleri,

c) İlgililerin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmayan tazminat talepleri,

ç) Sigortalının, eşinin, sigortalının usul ve fürunun, sigortalıya evlat edinme ilişkisiyle bağlı olanların, sigortalının birlikte yaşadığı kardeşlerinin, mallarına gelen zararlar sebebiyle ileri sürebilecekleri talepler,

d) Destekten yoksun kalan hak sahibinin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmayan destek tazminatı talepleri ile destekten yoksun kalan hak sahibinin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmakla beraber destek şahsının kusuruna denk gelen destek tazminatı talepleri,

e) Zarar görenlerin beraberinde bulunan bagaj ve benzeri eşya dışında sigortalı araçta veya bu araç vasıtasıyla çekilen römorkta/yarı römorkta taşınan eşyanın uğrayacağı zararlardan dolayı sigortalıya karşı ileri sürülecek talepler,

f) Manevi tazminat talepleri,

g) Sigortalının, Karayolları Trafik Kanunu uyarınca eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilere karşı yöneltebileceği talepler,

ğ) Sigortalının aracına veya bu araç vasıtasıyla çekilen römorklara ve yarı römorklara veya çekilen araçlara gelecek zararlar nedeniyle ileri sürülecek talepler,

h) Çalınan veya gasp edilen araçların sebep oldukları ve Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalının sorumlu olmadığı zararlar, aracın çalındığını veya gasp edildiğini bilerek binen kişilerin zarara uğramaları nedeniyle ileri sürülecek talepler ile çalan ve gasp eden kişilerin talepleri,

ı) Motorlu bisikletlerin kullanılmasından ileri gelen zararlar,

i) 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununda belirtilen terör eylemlerinde ve bu eylemlerden doğan sabotajda kullanılan araçların neden olduğu ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalının sorumlu olmadığı zararlar ile aracın terör eylemlerinde kullanıldığını veya kullanılacağını bilerek binen kişilerin zarara uğramaları nedeniyle ileri sürecekleri talepler, aracı terör ve buna bağlı sabotaj eylemlerinde kullanan kişilerin talepleri,

j) Motorlu araç kazalarından dolayı toprak, yeraltı suları, iç sular, deniz ve havanın kirlenmesi ya da kirlenme tehlikesi nedeniyle temizleme, toplanan atıkların taşınması ve bertarafı masrafları ile biyolojik çeşitlilik, canlı kaynaklar ve doğal yaşama verilen zararlar nedeniyle bozulan çevrenin yeniden oluşturulması ile ilgili çevresel zararlardan ileri gelen talepler,

k) Gelir kaybı, kâr kaybı, iş durması ve kira mahrumiyeti gibi zarar verici olguya bağlı olarak oluşan yansıma veya dolaylı zararlar nedeniyle yöneltilecek tazminat talepleri,

l) İlgili mevzuatla genel hükümlere tâbi kılınan talepler,

m) 2918 sayılı Kanunun 104 üncü ve 105 inci maddelerinde düzenlenen sorumluluklar (Bu maddeler kapsamına dahil durumlar bu amaçla yaptırılan zorunlu mali sorumluluk sigortasına tâbidir.),

n) Cezai kovuşturmadan doğan tüm giderler ile idari ve adli para cezaları,

o) Bu Genel Şart ve ekleri ile tanımlanan teminat içeriği dışında kalan talepler.

(Ek :RG-2/2/2016-29612)(1) Sigortacının bu maddenin birinci paragrafının (d) bendi kapsamında olmasına rağmen ilgililere yaptığı tazminat ödemeleri için sigortalının terekesine ve tereke borçlusu olan mirasçılarına sigortalının kusuru oranında ve ilgili mevzuat dahilinde müracaat hakkı saklıdır."

Davalı ..., diğer davalıya ait aracın trafik sigortacısı olup ZMSS poliçesi gereği, davacının aracında meydana gelen hasara ilişkin gerçek zarar miktarı ile sınırlı sorumludur.

Davaya konu kaza nedeniyle davacının aracında oluşan hasarın onarımı için gerekli makul sürede, davacının ikame araç temin etmek ve suretle masraf yapmak zorunda kalacağı, bu zararının da tazmininin gerektiği açık olmakla birlikte; bu zararın, kazadan kaynaklanan dolaylı zarar mahiyetinde olduğu ve davalı trafik sigortacısının sadece doğrudan zararlardan sorumlu olduğu, bu zararın Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları ve poliçe özel şartları uyarınca teminat kapsamında bulunmadığının hüküm tesisinde dikkate alınması gerekir. İfade olunan tüm bu nedenlerle, araç mahrumiyet zararına yönelik davacı isteminin sigorta yönünden reddine karar verilmiştir.

-Değer kaybına dair değerlendirmede;

Yargıtay Yerleşik uygulamalarına uygun olarak, değer kaybının kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı (aracın km'si, metal komponentlerin yoğunluğu, korozyon dozajı ve önceye ait hasarlar nedeni ile orjinalliğin yitirilip yitirilmediği), aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı), tramer kayıtlarına göre araçta meydana gelen hasarlar irdelenerek,

emsal satışlar da araştırılmak suretiyle, aracın olay tarihindeki 2. el rayiç değeri ile kazadan sonra onarılmış haldeki 2. el rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybının bilirkişiler tarafından hesaplanması gerekir.

Dosya kapsamında alınan rapor Yargıtay uygulamalarına uygun olduğundan davacının aracının 2.500,00 TL değer kaybı olduğu anlaşılmıştır.

-Sigorta şirketinin sorumluluğuna dair değerlendirmede;

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumlluluk Sigortası Genel Şartlarının, "Sigortanın Kapsamı" başlıklı A.1 maddesinde "sigortacının poliçede tamınlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı KTK ya göre işletene düşen hukuki sorumluluğu zorunlu sigorta limitlerine kadar temin edeceği... " öngörülmüştür.

Zorunlu Mali Sorumluluk sigortacısı, karşı araçta meydana gelen gerçek zararı limit dahilinde teminat altına almıştır. Dava konusu trafik kazası sonrasında davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı da gerçek zarar kalemleri arasında bulunmaktadır. (Yargıtay 17. HD'nin 28/10/2013 tarih ve 2013/9624 Esas, 2013/14505 Karar).

Kaldı ki 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren yeni Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın A.5/a maddesine göre değer kaybı maddi zararlar teminatı içerisinde yer almaktadır.

Somut olayda davalı ... değer kaybı ve hasar bedelinden sorumludur.

-Davalı ...'ın sorumluluğuna dair değerlendirmede;

Davalı ... ise trafik kazası bir haksız fiil olduğundan (TBK 49 vd. maddeleri) zarardan sorumludur. Anılan gerekçeler aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

- Faize ait değerlendirmede;

2918 Sayılı Kanun'un 99. maddesinde, sigortacılar, hak sahibinin zorunlu mali sorumluluk sigortası genel sartlarıyla belirlenen belgeleri, sigortacının merkez veya kuruluslarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar.

Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortacısı 2918 Sayılı KTK'nun 98/1, 99/1, ZMMS Genel Şartlarının B.2-c maddesi uyarınca hak sahibine kaza ve zarara ilişkin tespit tutanağının ve bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya başvurmasından itibaren 8 iş günü sonunda tazminat miktarını ödememesi halinde, bu tarihte, böyle bir başvurunun yapılmaması halinde ise dava tarihinde temerrüde düşeceğinden, temerrüt faizine bu tarihten itibaren hükmedilmesi gerekir.

Sigortacının kısmi ödeme yapması halinde ise, söz konusu ödeme tarihi temerrüt tarihi olarak esas alınacaktır. Davalı gerçek kişi yönünden ise 6098 sayılı TBKnun 117/2 maddesinde göre haksız fiilin işlendiği tarihte temerrüde düşeceğinden olay tarihi itibariyle faize hükmedilmesi gerekir.

Anılan açıklamalar uyarınca davacının *** tarihinde başvurusu dikkate alınarak temerrüt sigorta şirketi yönünden bu tarihten başlatılmıştır. ... yönünden ise temerrüt tarihi olay tarihi kabul edilmiştir. Kazaya karışan araç ticari olmadığından yasal faiz hükmedilmiştir.