Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/185 K.2023/57

2- ... VEKİLİ : Av.... DAVALI :3- ... VEKİLİ : Av. ... DAVA İHBAR OLUNAN : ... VEKİLİ : Av. ... DAVA : Tazminat DAVA TARİHİ : ... KARAR TARİHİ : ...

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 05/03/2023

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davacı vekili ... tarihli dava dilekçesinde özetle, maliki ... olan ... şevk ve idaresindeki ... plakalı aracın müvekkili ...'e ait ... plakalı araca ... tarihinde çarptığını, olayda ...'ün %100 kusurlu olduğunu; müvakkili aracının maddi hasara uğradığını, 28.000TL'den fazla tramer kaydı oluştuğunu, aracın değersizleştiğini, değer kaybı oluştuğunu; kaza sonrası müvekkili aracının 40 gün boyunca araç servisinde kaldığını bu süre zarfırda müvekkilinin aracını kullanamadığını, maddi ve manevi zarara uğradığını;

müvekkilinin tekrar ZMMS ve Kasko sigorta yaptıracağında kazadan sonra temiz sicilinin bozulduğunu, fiyatın arttığını zararlarının tazmini yönünde davalı sigorta şirketine yazılı başvuru yapıldığını, ...sayılı değer kaydı dosyası açılmasına rağmen olumlu ve olumsuz dönüş yapılmadığını, arabuluculukta da anlaşma sağlanamadığını; ileri sürerek, davalılara ait ... plakalı aracın 3. kişilere devir ve temlikinin önlenmesi için trafik kayıtlarına tedbir konulmasını;

davalarının kabulü ile müvekkili aracında meydana gelen değer kaybı için 950,00 TL ve müvekkilinin aracını kullanamaması sebebiyle uğradığı maddi zararlar için 50,00 TL olmak üzere fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00 TL'sinin kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini; yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ...

Sigorta A.Ş. vekili ...tarihli savunma dilekçesinde özetle; ... plakalı aracın ...-... tarihleri arasında geçerli ... no'lu ZMMS poliçesi ile ... adına kaza tarihi itibariyle maddi hasarda araç başına 43.000TL'sine kadar azami sorumluluk hadleri ile müvekkili şirkete sigorta ettirildiğini, maddi tazminat miktarının müvekkilinin işbu poliçeden doğan sorumluluğunun üst limiti olduğunu, davacıya ait aracın değer kaybı başvurusu üzerine müvekkili nezdinde ...no'lu hasar dosyası açıldığını ve neticede hesaplamalar doğrultusunda değer kaybı bedeli olarak toplam 14.958,39TL'nin ...tarihinde davacı vekili hesabına ödendiğini,

ayrıca davacı yanın Kasko sigortacısı olan ...

Sigorta A.Ş. ...tarihinde davacı aracının hasar bedeli olarak toplam 28.041,61 TL ödeme yapıldığını; böylece poliçe teminatının tamamı olan 43.000TL'nin ödendiğini; müvekkilinin bakiye poliçe teminatı kalmadığını, bu sebeple müvekkilinin hiçbir sorumluluğunun bulunmadığını, kabul anlamına gelmemek kaydı ile davacı yekilinin aracın kullanılamaması dolayısıyla oluşan araç mahrumiyet bedeline ilişkin tazminat taleplerini sigorta şirketine de yönetilmesinde yasal isabet bulunmadığını, tazminat kapsamında olmadığını, Müvekkili sigorta şirketinin teminat fimitinin tamamını ödeyerek tüm yükümlülüğü yerine getirmiş olduğundan temerrüde düşmediğini,

bu nedenle kabul anlamına gelmemek kaydıyla müvekkili şirketin dava konusu talepten sorumlu olduğu kanaatine varılması halinde dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizden sorumlu tutulabileceği kanaatinde olduklarını savunarak, davanın reddini. aksi halde belirttikleri şekilde hesaplama yapılarak hüküm tesis edilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya tahmilini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı ... ve ...'e dava dilekçesi tarihinde usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş olmasına rağmen yasal 2 haftalık kesin süre içerisinde cevap dilekçesi sunmamışlardır. Davalı tarafların HMK'nın 128/1. maddesi gereği dava dilekçesinde ileri sürülen vakıaların tamamını inkar etmiş sayılacağı tespit edilmiştir.

DELİLLER

Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.

HMK’nun 266/1. maddesi gereği bilirkişi incelemesi yaptırılmasına dair ... tarihli celsede karar verilmiş, bilirkişi ... 'nun mahkememize sunmuş olduğu ... tarihli bilirkişi raporunda özetle; ... plaka sayılı otomobil sürücüsü-davalı ...

2918 sayılı K.T.K.m.531-b , m.67/1-a kural ihlalleri ve m.84/j asli kural ihlalinin olduğunu, ... plaka sayılı araç sürücü-davacı ...'in yol seyri bakımından kural ihlali yaptığına dair bilgi ve bulgu tespit edilmediğinden atfı kabil bir kural ihlalinin olmadığını, ... plaka sayılı araçta hasar bölgesi, boyanan parçaların önceden hasarının olmaması,

tramerde görülecek hasar boyutu etkileri ve diğer tüm pararmetrik etki değerleri birlikte değerlendirildiğinde, aracın değişen, onarılan ve boyanan parçaları sebabiyle bu parçaların orijinalliği bozulacağından değer kaybı oluşacağı düşünülmekte olup, aracın trafik kazası sonrası hasarının giderilmiş halde piyasa rayiç değerinin 277.000,00TL olabileceğini, buna göre değer kaybı 8.041,61TL olduğunu, İkame araç bedeli hususunda, yapılan inceleme ve piyasa araştırmasına göre hasar tarihi itibariyle ... plakalı araç ile eşdeğer özelliklere sahip aracın günlük kira bedelinin en uygun 300,00TL/gün olabileceği,

12 gün onarım süresi için toplam tutarın (300,00TL x 12 gün =) 3.600,00TL olması gerektiği, bu aracın kullanılmadığı süre içerisinde elde edilen bir yararın bulunmadığını mahkememize bildirmiştir.

Davacı vekili ... tarihli dilekçesi ile davasını ıslah ettiğini bildirmiş ve gerekli ıslah harcını yatırdığına dair sayman mutemet alındısı evrakını mahkememize sunmuştur.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

Davacı taraf dava dilekçesiyle, ... davacıya ait ... plakalı araç ile davalı sigorta şirketinin sorumlu olduğu ve davalı ... sevk ve idaresindeki ve davalı ...'e ait ... plakalı aracın aracın çarpıştığını, kusurun karşı tarafta olduğunu belirterek değer kaybı ve ikame araç bedeli talep etmiştir.

Davalı süresinde olmayan cevap dilekçesi ile, limitlerinin 43.000,00 TL olduğunu, kasko sigortasına 28.041,61 TL ödeme yaptıklarını, davacıya ise 14.958,39 TL değer kaybı ödemesi yaptıklarını belirterek teminat limiti 43.000,00 TL ödendiğini ve yükümlülüklerinin kalmadığını, değer kaybının ZMSS genel şartlarına göre hesaplanması gerektiğini, ikame araç bedelinin teminat kapsamında olmadığını, temerrüde düşmediklerini belirterek davanın reddini dilemiştir.

Diğer davalı Remzi ve ... davaya cevap vermemiştir.

Sigorta poliçesi incelenmesinde, ... plakalı aracın aracın ZMSS'in davalı sigorta şirketi bünyesinde sigortalandığı ve kaza tespit tutanağı uyarınca araç sürücüsünün davalı ..., trafik kayıtlarına göre ise malikin ... olduğu olduğu anlaşılmıştır.

Dosyamızda davalı sigorta şirketince yapılan ödemeler ve poliçe dikkate alındığında davalı sigorta şirketinin poliçe teminat limiti kalmadığı ve iş bu davada sorumluluğu bulunmadığı anlaşılmıştır.

-Kusur ön sorun değerlendirmesinde,

Mahkememizce kusur raporu alınmış, kusur raporu ve kaza tespit tutanağı uyarınca davalı ...'ün şerit değiştirme kuralı ihlali yaptığı davacının aracına çarptığı ve tam kusurlu olduğu görülmüştür.

-İkame araç bedeline ait değerlendirmede;

Davaya konu kaza nedeniyle davacının aracında oluşan hasarın onarımı için gerekli makul sürede, davacının ikame araç temin etmek ve suretle masraf yapmak zorunda kalacağı, bu zararının da tazmininin gerektiği, davalılardan istenen araç mahrumiyet zararını yönünden talep edilen araç mahrumiyetine ilişkin zararın belirlenmesinde hasara uğrayan aracın markası, özellikleri ve model yılı ile aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği dikkate alınarak objektif olarak hasara uğrayan aracın onarımı için gerekli süre ve emsal aracın ikamesinin kullanımı için ödenecek ücret ile bu aracın kullanılamadığı süre içerisinde elde edilen yararlar dikkate alınarak sözkonusu zararın kapsamı belirlenmesi gerekmektedir.

Davacının aracının 12 günde tamir edilebileceğinden günlük araç kira bedeli 300,00 TL kabul edilerek 3.600,00 TL bedel olduğu , davacının 7 gün kasko şirketinden ikame araç kullandığından 5 gün x300,00 TL=1.500,00 TL zararının bulunduğu görülmüştür.

- İkame araç bedelinden davalı sigorta şirketinin sorumluluğuna dair değerlendirmede;

ZMSS genel şartlarının teminat dışı kalan hallen kapsamımda düzenlemesine göre;

A.6. TEMİNAT DIŞINDA KALAN HALLER

" Aşağıdaki haller sigorta teminatı dışındadır:

a) İşletilme halinde olmayan araçların sebep olacağı zararlar,

b) Hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen tazminat talepleri,

c) İlgililerin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmayan tazminat talepleri,

ç) Sigortalının, eşinin, sigortalının usul ve fürunun, sigortalıya evlat edinme ilişkisiyle bağlı olanların, sigortalının birlikte yaşadığı kardeşlerinin, mallarına gelen zararlar sebebiyle ileri sürebilecekleri talepler,

d) Destekten yoksun kalan hak sahibinin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmayan destek tazminatı talepleri ile destekten yoksun kalan hak sahibinin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmakla beraber destek şahsının kusuruna denk gelen destek tazminatı talepleri,

e) Zarar görenlerin beraberinde bulunan bagaj ve benzeri eşya dışında sigortalı araçta veya bu araç vasıtasıyla çekilen römorkta/yarı römorkta taşınan eşyanın uğrayacağı zararlardan dolayı sigortalıya karşı ileri sürülecek talepler,

f) Manevi tazminat talepleri,

g) Sigortalının, Karayolları Trafik Kanunu uyarınca eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilere karşı yöneltebileceği talepler,

ğ) Sigortalının aracına veya bu araç vasıtasıyla çekilen römorklara ve yarı römorklara veya çekilen araçlara gelecek zararlar nedeniyle ileri sürülecek talepler,

h) Çalınan veya gasp edilen araçların sebep oldukları ve Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalının sorumlu olmadığı zararlar, aracın çalındığını veya gasp edildiğini bilerek binen kişilerin zarara uğramaları nedeniyle ileri sürülecek talepler ile çalan ve gasp eden kişilerin talepleri,

ı) Motorlu bisikletlerin kullanılmasından ileri gelen zararlar,

i) 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununda belirtilen terör eylemlerinde ve bu eylemlerden doğan sabotajda kullanılan araçların neden olduğu ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalının sorumlu olmadığı zararlar ile aracın terör eylemlerinde kullanıldığını veya kullanılacağını bilerek binen kişilerin zarara uğramaları nedeniyle ileri sürecekleri talepler, aracı terör ve buna bağlı sabotaj eylemlerinde kullanan kişilerin talepleri,

j) Motorlu araç kazalarından dolayı toprak, yeraltı suları, iç sular, deniz ve havanın kirlenmesi ya da kirlenme tehlikesi nedeniyle temizleme, toplanan atıkların taşınması ve bertarafı masrafları ile biyolojik çeşitlilik, canlı kaynaklar ve doğal yaşama verilen zararlar nedeniyle bozulan çevrenin yeniden oluşturulması ile ilgili çevresel zararlardan ileri gelen talepler,

k) Gelir kaybı, kâr kaybı, iş durması ve kira mahrumiyeti gibi zarar verici olguya bağlı olarak oluşan yansıma veya dolaylı zararlar nedeniyle yöneltilecek tazminat talepleri,

l) İlgili mevzuatla genel hükümlere tâbi kılınan talepler,

m) 2918 sayılı Kanunun 104 üncü ve 105 inci maddelerinde düzenlenen sorumluluklar (Bu maddeler kapsamına dahil durumlar bu amaçla yaptırılan zorunlu mali sorumluluk sigortasına tâbidir.),

n) Cezai kovuşturmadan doğan tüm giderler ile idari ve adli para cezaları,

o) Bu Genel Şart ve ekleri ile tanımlanan teminat içeriği dışında kalan talepler.

(Ek :RG-2/2/2016-29612)(1) Sigortacının bu maddenin birinci paragrafının (d) bendi kapsamında olmasına rağmen ilgililere yaptığı tazminat ödemeleri için sigortalının terekesine ve tereke borçlusu olan mirasçılarına sigortalının kusuru oranında ve ilgili mevzuat dahilinde müracaat hakkı saklıdır."

Davalı sigorta şirketi, diğer davalıya ait aracın trafik sigortacısı olup ZMSS poliçesi gereği, davacının aracında meydana gelen hasara ilişkin gerçek zarar miktarı ile sınırlı sorumludur.

Davaya konu kaza nedeniyle davacının aracında oluşan hasarın onarımı için gerekli makul sürede, davacının ikame araç temin etmek ve suretle masraf yapmak zorunda kalacağı, bu zararının da tazmininin gerektiği açık olmakla birlikte; bu zararın, kazadan kaynaklanan dolaylı zarar mahiyetinde olduğu ve davalı trafik sigortacısının sadece doğrudan zararlardan sorumlu olduğu, bu zararın Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları ve poliçe özel şartları uyarınca teminat kapsamında bulunmadığının hüküm tesisinde dikkate alınması gerekir. İfade olunan tüm bu nedenlerle, araç mahrumiyet zararına yönelik davacı isteminin sigorta yönünden sorumlu değildir. Ayrıca sigorta şirketinin ZMSS limiti kalmamıştır.

-Değer kaybına dair değerlendirmede;

Yargıtay Yerleşik uygulamalarına uygun olarak, değer kaybının kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı (aracın km'si, metal komponentlerin yoğunluğu, korozyon dozajı ve önceye ait hasarlar nedeni ile orjinalliğin yitirilip yitirilmediği), aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı), tramer kayıtlarına göre araçta meydana gelen hasarlar irdelenerek,

emsal satışlar da araştırılmak suretiyle, aracın olay tarihindeki 2. el rayiç değeri ile kazadan sonra onarılmış haldeki 2. el rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybının bilirkişiler tarafından hesaplanması gerekir.

Dosya kapsamında alınan rapor Yargıtay uygulamalarına uygun olduğundan davacının aracının 23.000,00 TL değer kaybı olduğu sigorta şirketi tarafından yapılan ödeme sonucu bakiye 8.041,61 TL zararı bulunduğu anlaşılmıştır. -Davalı ... ve ... sorumluluğuna dair değerlendirmede;

İşleten tanımı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 3. maddesinde “Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir.

Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır” şeklinde yapılmıştır. 2918 sayılı KTK'nın 3. maddesinde işleten sıfatının belirlenmesinde şekli ve maddi ölçüt olmak üzere iki ayrı ölçüden yararlanılmıştır.Şekli ölçüye göre trafik sicilinde malik görülen kişi işletendir.

Maddi ölçüye göre ise, trafik sicilinde adı geçen kişinin önemi bulunmamakta olup önemli olan araç üzerindeki fiili hakimiyet, araçtan ekonomik yarar sağlama, masraf ve rizikolara katlanma gibi ölçütlerdir. İşletenin belirlenmesinde doktrin ve Yargıtay'ın kabul ettiği görüş maddi ölçüdür.

2918 sayılı KTK'nın 85. maddesi “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar” hükmünü içermektedir.

Bu yasal düzenleme karşısında, kazaya karışan araçların meydana getirdikleri zararlardan araç sahiplerinin hukuken sorumlu olacağı ilkesi benimsenmiş ise de, bu araçların sahipleri tarafından herhangi bir sebeple yararlanılmasının bir başka kimseye devir edilmesi halinde (çok kısa bir süre olmaması kaydıyla), artık üzerindeki fiili hakimiyetin kalmaması ve bu sebeple ekonomik yönden de bir yararlanma olanağının kalktığı durumlarda, o aracı kaza sırasında fiili hakimiyeti altında bulunduran ve ondan iktisaden yararlanan kimsenin işleten sıfatıyla meydana gelen zarardan sorumlu tutulması gerekip,

bunun sonucu olarak da araç malikinin sorumlu tutulmaması gerekecektir. Gerek doktrinde, gerekse Yargıtay'ın uygulamalarında, işleten sıfatının belirlenmesinde araç üzerinde fiili hakimiyet ve ekonomik yararlanma unsurlarının birlikte bulunması ve fiili hakimiyetin uzun süreli olması gerekmektedir.

Ancak bu konuda getirilecek delillerin üçüncü kişileri bağlayabilecek nitelikte ve güçte olması, özellikle zarara uğrayanların haklarını halele uğratacak bir sonuç yaratmaması şarttır. (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin E. 2015/6031, K. 2015/13494)

Somut olayda, davalı ... işleten olması nedeni ile kusursuz sorumluluk ilkesi çerçevesinde zarardan sorumludur. Davalı ... ise haksız fiil hükümleri çerçevesinde (TBK'nun 49, 53 ve 65 hükümleri) uyarınca zarardan sorumludur. - Faize ait değerlendirmede; Davalı gerçek kişi yönünden ise 6098 sayılı TBKnun 117/2 maddesinde göre haksız fiilin işlendiği tarihte temerrüde düşeceğinden olay tarihi itibariyle faize hükmedilmesi gerekir. Anılan açıklamalar uyarınca davacının temerrüt tarihi olay tarihi kabul edilmiştir.