Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/578 K.2024/673

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkilinin ve Davalı şirketin inşaat işleri ile iştigal ettiklerini, davalı tarafın Kayseri Genel İcra Dairesi ... numaralı dosyasındaki başlattığı icra takibinin kesinleştiğini, davalının ödeme emri ekinde icra takibine dayanak fatura örneklerini sunmadığını, faturaların tarih ve tutarlarının belirtilmediğini, icra takibine konu alacakların dayanağının olmadığını, müvekkiline herhangi bir mal satım ve hizmet verilmediğini, müvekkiline herhangi fatura tebliğ edilmediğini, bu nedenlerle davaya konu İcra takibinin durdurulması için mahkemece belirlenecek teminat tutarının Mahkeme Veznesine yatırılmasından sonra takibin durdurulmasına,

davanın kabulüne, müvekkilinin borcunun bulunmadığının tespitine, İcra Takibinin iptaline, vekalet ücreti ile yargılama masraflarının davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı ve davalı şirket arasında birden çok ticari ilişki nedeniyle cari hesaba dayalı alacağa bağlı olarak takip başlatıldığını, müvekkilinin faturaların içeriğindeki mal ve hizmeti davacı şirkete teslim ettiğini ve buna ilişkin olarak faturaları kesip davalı şirkete teslim ettiğini, bu nedenlerle davanın reddini ve davacının %20 den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama gideri ve avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.

Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyası uyap üzerinden celp edilmiş incelenmesinde, takip alacaklısının Özer Ağır İş Makinaları Ve Vinç Hizmetleri İnşaat Taahhüt Ticaret Limited Şirketi, borçlusunun Bodist İnşaat Tasarım Gayrimenkul Değerleme Ve Danışmanlık Sanayi Ticaret Limited Şirketi olduğu, fatura alacağı ile genel haciz yoluna özgü icra takibi başlatıldığı görülmüştür.

Bodrum Vergi Dairesi Başkanlığına müzekkere yazılarak 13/05/2022 tarihinde 2022051376 VUH0127705 numaralı şikayet başvurusuna ilişkin tüm kayıt ve belgeler celp edilmiştir.

Davacının ticari defterlerinin bulunduğu adres itibari ile Muğla Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak bilirkişi incelemesi yaptırılmış, Muğla Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/207 talimat sayılı dosyasında mali müşavir bilirkişi Turgay Baykal 20/02/2023 tarihli raporunda özetle;

-Taraf ticari defterlerinin birbiri ile uyumlu olmadığı,

- Tarafların Ticari defter kayıtlarında göre 17.05.2022 Takip tarihi itibariyle; davalı .......in davacı .....' ten 8.049,60 TL alacaklı,

- Davacı ........ davalı ..........'den 59.000,00 TL alacaklı, göründüğü,

-Taraf ticari defter kayıtları üzerinde yapılan inceleme sonucunda davaya konu edilen Kayseri Genel İcra Dairesinin ... esas sayılı takip dosyası nedeniyle davacı BODİST' in davalı ÖZER' e borcunun bulunmadığı,

-Davacı Bodist' in ticari defter kayıtlarına göre Davalı .......den 17.05.2022 takip tarihi itibariyle 59.000,00 TL ALACAKLI göründüğü,

Bu durumda TMK md 6 "Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür.”, HMK md. 190 ise “İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa ait olduğunu bildirir yönde sonuç ve kanaatini sunmuştur. Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, rapora karşı davacı vekilinin ve davalı vekilinin beyan ve itirazlarını içeren dilekçe sundukları görülmüştür.

Muğla Vergi Dairesi Başkanlığı'na müzekkere yazılarak, *** numaralı 11/02/2022 tarihli 34.951,60-TL bedelli, *** numaralı 14/12/2021 tarihli 18.880,00-TL bedelli, *** numaralı 24/01/2022 tarihli 8.970,00-TL bedelli, *** numaralı 24/02/2022 tarihli 442.913,00-TL bedelli, *** numaralı 31/10/2021 tarihli 8.496,00-TL bedelli, *** numaralı 30/11/2021 tarihli 23.128,00-TL bedelli, *** numaralı 31/12/2021 tarihli 23.128,00-TL bedelli, *** numaralı 31/01/2022 tarihli 23.128,00-TL bedelli faturaların BA ve BS formları celp edilmiştir.

Faturalara ait BA-BS formları celp edildikten sonra bilirkişiden ek rapor alınmış, 28/12/2023 tarihli ek raporda özetle;

- Taraf ticari defter kayıtlarında uyumsuzluk bulunduğu,

-Taraflarca düzenlene faturaların bazılarının taraf ticari defter kayıtlarında yer almadığı,

- Bu nedenle taraf ticari defter kayıtlarında yer almayan faturaya konu mal veya hizmetin karşı tarafa verildiğinin kanıtlanması gerekeceği,

- Bu durumda ispat yükünün kime ait olması gerektiği hususundaki hukuki değerlendirmenin mahkeme yetkisinde olmak üzere;

-Taraflarca ticari defter kayıtlarında yer almayan faturalara konu mal veya hizmetin verildiğinin karşılıklı olarak kanıtlanması durumunda raporda detaylı açıklandığı üzere davacı BODİST' in davalı ÖZER' den 15.078,40 TL ALACAKLI duruma geçeceğini bildirir yönde rapor sunulmuştur. Ek raporun taraflara tebliğ edildiği, ek rapora karşı davacı vekilinin itiraz ve beyan dilekçesi sunduğu görülmüştür.

Muğla Vergi Dairesi'ne müzekkere yazılarak 24/01/2022 tarihli ... numaralı 8.970,00 TL tutarlı fatura ve 11/02/2022 tarihli ... numaralı 34.951,60 TL tutarlı bilgileri verilen faturalara ilişkin şikayet konu evrakların olup olmadığı, var ise ilgili bilgi ve belgelerin gönderilmesi istenilmiş, müzekkeremize 29/05/2024 tarihli yazı ile cevap verildiği görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE

Dava, faturadan kaynaklanan alacağın tahsiline yönelik olarak başlatılan ilamsız icra takibi nedeniyle İİK'nun 72. maddesine göre açılan menfi tespit istemine ilişkindir.

Taraflar arasında uyuşmazlık Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyası nedeni ile davalıya borçlu olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.

Uyuşmazlığın çözümü açısından öncelikle konuyla ilgili yasal düzenleme ve kavramların açıklanmasında yarar vardır.

TMK'nun 6. maddesine göre "Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür." HMK'nun 190. maddesi gereğince de, "İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. Kanuni bir karineye dayanan taraf, sadece karinenin temelini oluşturan vakıaya ilişkin ispat yükü altındadır. Kanunda öngörülen istisnalar dışında, karşı taraf, kanuni karinenin aksini ispat edebilir."

Menfi tespit davalarında da, HMK'nun ispata ilişkin genel kuralları geçerlidir. Bu davalarda davacı taraf, borçlu olmadığını iddia ettiğine göre, olumsuz bir durumun ispatı mümkün olmadığından, kural olarak ispat yükü alacaklıya aittir. Başka bir ifade ile, menfi tespit davasında hukuki ilişkinin varlığını ispat yükü alacaklıdadır. Bununla beraber, davacının iddiasına göre ispat yükünün yer değiştirmesi de mümkündür. Kambiyo senedinden doğan talep hakkına kambiyo hukuku, temel ilişkiden doğan talep hakkına ise bu talebin ait olduğu hukuk kuralları uygulanır. (HGK'nun *** Karar sayılı ilamları)

Kural olarak menfi tespit davasında davacı, dava konusu borcun hiç doğmadığını davalı ile arasında hiçbir hukuki ilişki bulunmadığını ileri sürerse ispat yükü davalıya aittir. Zira hukuki ilişkinin varlığını ileri süren davalıdır. Ancak davacı hukuki ilişkinin varlığını kabul edip başka bir nedenle geçersiz olduğunu (ya da sona erdiğini) ileri sürerse, bu duurmda ise ispat yükü davacıdadır. Davacı bu durumda, varlığını kabul ettiği hukuki ilişkinin sona erdiğini ileri sürmekle ispat yükünü de üzerine almış olur. (HGK'nun 05/11/2013 tarihli, ... Karar sayılı ilamı)

Mahkememizce aldırılan bilirkişi raporlarında davaya konu 24/01/2022 tarihli ... numaralı 8.970,00 TL tutarlı fatura ve 11/02/2022 tarihli ... numaralı 34.951,60 TL tutarlı faturaların davacı kayıtlarında yer almadığı, davalı kayıtlarında yer aldığı anlaşılmıştır.

Bir vakıayı ispat yükü kendisine düşen taraf o vakıayı başka delillerle ispat edemezse diğer tarafa yemin teklif eder. Yemin teklifini ispat yükü kendisine düşen taraf yapar. Yemin teklifine dayanan taraf bunu dava dilekçesinde veya cevap dilekçesinde açıkça belirtmesi gerekir. Mahkeme ancak bu halde (dava dilekçesinde veya cevap lahiyasında yemin deliline dayanıldığının bildirilmesi halinde) yemin teklifini hatırlatmakla yükümlüdür. Davalının cevap dilekçesinde yemin deliline de dayanmadığı görülmüştür.

Davacı taraf her ne kadar kötüniyet tazminatı istemiş ve davasının da kabulüne karar verilmişse de, davacıya karşı işbu icra takibini başlatırken davalının kötüniyetli olduğunu gösterir somut delil bulunmadığı ve ayrıca davalının kötüniyetli olduğu iddiasının davacı tarafça kesin ve yeterli kanıtlarla ispatlanamadığı dikkate alınarak yasal koşullarının oluşmaması nedeniyle davacının kötüniyet tazminatı talebinin ise reddine karar verilmiştir.

Katip *** · e-imzalıdır Hakim *** · e-imzalıdır