Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/757 K.2024/264

Av.

DAVALI : ***

DAVA

Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımlı))

DAVA TARİHİ : ***

KARAR TARİHİ : ***

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : ***

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımlı)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili firmanın, Zümrüt Mah. Çandır Sk. No:36, Kocasinan-Kayseri adresinde bulunan ve A Blok-B Blok şeklinde oluşan binanın asansör yapımı işiyle ilgili olarak aleyhine tespit istenen ... Asansör İnş. Elek.

San.ve Tic.Ltd.Şti. firmasıyla 22.04.2021 tarihli ve 30.11.2021 tarihli teklif formu kapsamında öncelikle A Blok için anlaşma yaptıklarını, müvekkilinin A Blok için yapılacak asansör imalatı için davalıyla 22.04.2021 tarihli teklif formu kapsamında yaptığı sözleşmeye göre işçilik, montaj ve KDV dahil olmak üzere sözleşme bedeli 90.000,00 TL olarak belirlendiğini ve davalının müvekkilinin taşınmazında kiracı olarak oturması nedeniyle 2 yıllık kira borcu tutarına denk gelen 15.000,00 TL'lik tutarın sözleşme bedelinden mahsup edilerek,

kalan 75.000,00 TL'nin ise 30.08.2021 tarihinden başlayıp 28.02.2022 tarihine kadar sıralı çek verilerek ödenmesi hususunda anlaşmaya varıldığını, anlaşma kapsamında davalı firmaya Ziraat Bankası A.Ş.'ne ait 30.11.2021 keşide tarihli ve *** nolu 24.000,00 TL'lik, Ziraat Bankası A.Ş.'ne ait 30.01.2022 keşide tarihli ve *** nolu 24.000,00 TL'lik ve Vakıfbank A.Ş.'ne ait 31.12.2021 keşide tarihli ve *** nolu 12.000,00 TL'lik 3 adet çekin düzenlenerek teslim edildiğini ve bu çek bedellerinin tamamının gününde ve eksiksiz olarak ödendiğini, müvekkilinin ayrıca davalı şirketin banka hesabına 21.06.2022 tarihinde 3.500,00 TL daha ödeme yaptığını,

müvekkilinin sonrasında davalıyla aynı adreste bulunan B Blok inşaatı için de 30.11.2021 tarihli teklif formu kapsamında bir sözleşme daha yaptığını ve sözleşmeye göre işçilik, montaj ve KDV dahil olmak üzere sözleşme bedelinin 150.000,00 TL olarak belirlendiğini, bu sözleşme kapsamında sözleşme bedelinin % 15'inin peşin, kalan tutarın ise 30.12.2021-30.05.2022 tarihleri arasında 6 taksitle ödenmesinin kararlaştırıldığını, ancak müvekkilim davalı şirket yetkilisinin imzasını havi 11.12.2021 tarihli alındı belgesinden de görüleceği üzere Ziraat Bankası A.Ş.'ne ait 30.03.2022 keşide tarihli ve *** nolu 10.000,00 TL'lik,

Ziraat Bankası A.Ş.'ne ait 30.04.2022 keşide tarihli ve *** nolu 10.000,00 TL'lik, Ziraat Bankası A.Ş.'ne ait 30.05.2022 keşide tarihli ve *** nolu 32.500,00 TL'lik, Ziraat Bankası A.Ş.'ne ait 30.06.2022 keşide tarihli ve *** nolu 32.500,00 TL'lik, Ziraat Bankası A.Ş.'ne ait 30.07.2022 keşide tarihli ve 0234326 nolu 32.500,00 TL'lik ve Ziraat Bankası A.Ş.'ne ait 30.08.2022 keşide tarihli ve *** nolu 32.500,00 TL'lik olmak üzere toplam 150.000,00 TL bedelli 6 adet çek keşide ederek davalıya teslim etmiştir.

Müvekkilim bu çeklerden günü gelenlerinin tamamını da eksiksiz olarak ödediğini, ödenmeyen sadece dava konusu Ziraat Bankası AŞ.

Kiçikapı Kayseri Şubesi'ne ait 30.08.2022 keşide tarihli *** Seri numaralı 32.500.TL bedelli çekin kaldığını, bu çekin iade edilmeyeceğinin de müvekkili firma yetkilisine şifahi olarak bildirildiğini, müvekkilinin eksik işlerin tamamlanması için 3.kişi firmalardan eksik işlerin listesini çıkartmalarını ve bu işlerin imalat ve montaj bedellerini bildirmelerini istediğini, haricen yapılan tespitlerinde A Blok inşaatında bulunan 7 duraklı, 10 kişilik asansör nedeniyle eksik işlerin tamamlanması için gerekli olan malzeme ve işçilik bedelinin 63.409,00 TL, B Blok inşaatında bulunan 7 duraklı,

10 kişilik asansör nedeniyle eksik işlerin tamamlanması için gerekli olan malzeme ve işçilik bedelinin ise 224.760,00 TL olarak belirlenmiş ise de müvekkilinin haricen yaptırmış olduğu bu tespitin net bir rakam olmadığı gibi hukuken de değer taşımadığından Asliye Ticaret Mahkemesi'ne müracaat ile tespit yaptırmak zarureti hasıl olduğunu, bunun üzerine Kayseri 1.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... D.İş Esas ve ...

Karar numaralı dosyası ile davalının eksik imalatlarının tespit ettirildiğini, A Blok asansörünün çalışır hale gelebilmesi için imalat ve işçilik maliyetinin KDV dahil 65.731,31.TL ve B Blok asansörünün çalışır hale gelebilmesi için imalat ve işçilik maliyetinin KDV dahil 234.737,40.TL olduğunun bilirkişi tarafından tespit edildiğini, belirterek Ziraat Bankası A.Ş.

Kayseri Kiçikapı Kayseri Şubesi'ne ait 30.08.2022 keşide tarihli *** Seri numaralı 32.500,00.TL bedelli çek hakkında yetkili hamili müvekkilinin ileride telafisi imkansız zararlara uğramasının önlenmesi bakımından öncelikle ödeme yasağı getirilmesini, çekin iptaline karar verilmesini ve yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Dava dilekçesinin davalıya tebliğ edildiği, davalının cevap dilekçesi sunmadığı görülmüştür.

DELİLLER

Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.

Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... D.İş sayılı dosyası dosya arasına alınmıştır.

T.C Ziraat Bankası Kayseri Kiçikapı Şubesi'ne müzekkere yazılarak dava konusu çeklerin ibraz edilmişse, kim tarafından, ne zaman ve nereye ibraz edildiği hususları sorulmuş, 06/09/2022 tarihli gelen yazı cevabı ile, davacıya ait istenmiş olan çeklerden *** nolu çekin Tuzla OSB İstanbul Ticari Şube'den, diğer çeklerin ise İstanbul Takas Merkezi aracılığı ile tahsil edildiğinin bildirildiği görülmüştür.

Ziraat bankasına müzekkere yazılarak 30.08.2022 tarihli *** numaralı 32.500,00 TL'lik çekin kim tarafından ibraz edildiği sorulmuş, gelen yazı cevabı ile, davacıya ait *** seri nolu çekin İstanbul Takas Merkezinde 30/08/2022 tarihinde sorgulandığı, ancak ödeme yasağı olduğu için ödemesinin gerçekleşmediğinin bildirildiği görülmüştür.

Tüm deliller toplandıktan sonra bilirkişi incelemesi yaptırılmış, mali müşavir bilirkişi ... ve nitelikli hesaplama uzmanı ... 18/05/2023 tarihli raporunda özetle;

1-Davacının 2020-2021-2022 yıllarına ait yevmiye-kebir-envanter defterlerinin açılış tasdikinin süresinde yapıldığı, kapanış tasdikine tabi 2020-2021 yılı yevmiye defterinin süresinde kapanış tasdikinin yapıldığı, 2022 yılı yevmiye defterinin kapanış tasdiki süresinin henüz geçmediği ve son tarihin 30.06.2023 olduğu, defterlerin içerdiği kayıtların birbirini doğruladığı, defterlerin bu haliyle HMK 222/2 ye uygun olduğunu,

2-Davacı tarafın ibraz etmiş olduğu ticari defter ve kayıtlar dikkate alındığında, davalı tarafın 181.000,00TL borçlu olduğuna(çek miktarları, kira bedeli ve bunlar karşılığında davalı tarafından düzenlenen fatura kapsamında), bu bedel içerisinde davaya konu edilen 30.08.2022 keşide tarihli ... Seri numaralı 32.500,00-TL bedelli çekin de dahil olduğunu(davacı kayıtlarında bu çek davalıya verildiğinden, muhasebe sisteminde ödemesi yapılmış gibi göründüğünü),

3-Davalı tarafından verilen iş teklifi(A Blok için 90.000TL + B Blok için 150.000TL) ile akabinde yapılan iş ve imalat durumu, delil tespiti dosyasında belirlenen asansörlerin çalışır hale gelebilmesi için gerekli imalat bedelleri(A Blok için 65.731,31TL + B Blok için 234.737,40TL) ve davacı tarafından davalı tarafa yapılan ödemeler toplamı(bankadan gelen cevabi yazıya göre ödenen çek bedelleri toplamı 162.000TL + kira bedelinden mahsup edilen 16.848TL + banka havalesi 3.500TL=182.348,00TL toplamda davacının davalıya yapmış olduğu ödeme) dikkate alındığında, iş bu davaya konu edilen Ziraat Bankası A.Ş.

Kayseri Kiçikapı Kayseri Şubesi'ne ait 30.08.2022 keşide tarihli ... Seri numaralı 32.500,00-TL bedelli çeki davacının ödemekle yükümlü olup olmadığı ile çek iptal talebi hususundaki hukuki değerlendirmenin mahkemeye ait olduğunu bildirir yönde rapor sunulmuştur. Bilirkişi raporunun taraflara tebliğ edildiği görülmüştür.

Mahallinde 03/11/2023 günü keşif icra edilmiş, keşif mahallinde makine mühendisi bilirkişi, mali müşavir bilirkişi ve nitelikli hesaplama uzmanı bilirkişi hazır bulundurulmuş, bilirkişi heyeti ..., ... ve *** 27/12/2023 tarihli raporda özetle;

-Davalının 22.04.2021 ve 30.11.2021 teklifnamede belirtmiş olduğu teknik özelliklerde malzeme kullanmadığı,

-Davacı tarafından tamamlanan eksik malzemelerin dava dışı firma ile yapılan anlaşma tarihi olan 01.10.2023 itibari ile iki asansör için yedek parça ve işçilik dahil olmak üzere KDV dahil 841.503,28TL olduğu, davacının davalı taraf ile yapmış olduğu anlaşma gereğince 30.11.2021 itibariyle eksik malzemelerin tamamlama bedelinin endeks verilerine göre yapılan hesaplama doğrultusunda 290.990,75TL olacağı,

-Davalının sözleşme uyarınca işin A Blok asansörü için %26,96 lik kısmını tamamladığı,

-Davalının sözleşme uyarınca işin B Blok asansörü için herhangi bir imalat ve montajının yapılmadığı,

-Davacının ticari defter kayıtlarında yapılan incelemeler neticesinde, kök raporda da belirtildiği üzere davalı tarafın 181.000,00TL borçlu olduğuna,

-Davacının davalıya yapmış olduğu ödeme miktarı(182.348,00TL), davacının ticari defterlerine göre davalının 181.000,00TL borçlu olması, davalının işi tamamlamaması ve bu nedenle davacı tarafından yapılması gereken imalat bedelleri dikkate alındığında, davacı tarafın davaya konu edilen Ziraat Bankası A.Ş. Kayseri Kiçikapı Şubesi'ne ait 30.08.2022 keşide tarihli ... seri numaralı 32.500,00TL bedelli çeki ödemekle yükümlü olmayacağı, bu doğrultuda davacının çek iptali talebi yönünden hukuki değerlendirmenin mahkemeye ait olduğunu bildirir rapor sunulmuştur. Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edildiği görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE

Dava, davacının 30/08/2022 tarihli ... numaralı 32.500,00 TL bedelli çek sebebiyle davalıya borçlu olup olmadığına ilişkindir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükümlerine göre; taraflar, kanunda belirtilen süre ve usule uygun olarak ispat hakkına sahiptir. İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir.

Taraflar arasında anlaşmanın yapıldığı tarihte yürürlükte bulunan 6098 sayılı BK'nın 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesi ilişkisi bulunmakta olup, iş sahibinin borcu iş bedelini ödemek (TBK'nın 479/1.md.), yüklenicinin borcu ise, eseri iş sahibinin amacına uygun, haklı menfaatlerini gözeterek, sadakat ve özenle ifa etmektir (TBK'nın 471/1).

Ayıp sebebiyle yüklenicinin sorumluluğunu düzenleyen TBK'nın 474. maddesi uyarınca açık ayıplar yönünden iş sahibi imkân bulur bulmaz eseri gözden geçirmek ve ayıpları varsa, bunu uygun bir süre içinde, gizli ayıplar yönünden ise, 477/son maddesi uyarınca da, ortaya çıkar çıkmaz gecikmeksizin durumu yükleniciye bildirmek zorunluluğu bulunmaktadır. Ayıbın bildirilmemesi halinde eser kabul edilmiş sayılır.

Ayıp ihbarı yapılması vakıasından lehine sonuç çıkaracak olan iş sahibi olduğundan ayıp ihbarı yapıldığını HMK 190 ve TMK 6. madde gereğince iş sahibi ispatlamalıdır. Eksik işler yönünden ise ihbar yapılmasına gerek olmayıp, zamanaşımı süresi içerisinde eksikler yönünden istemde bulunulması mümkündür.

Somut olayda; taraflar arasında A blok için imzalanan 22/04/2021 tarihli sözleşmeye göre sözleşme bedelinin 90.000,00 TL olduğu, ödeme şeklinin 15.000,00-TL 2 yıllık dükkan kira bedeli, 30.11.2021 keşide tarihli ... nolu 24.000,00-TL bedelli ziraat bankası çeki, 30.01.2021 keşide tarihli *** nolu 24.000,00-TL bedelli ziraat bankası çeki,30.12.2021 keşide tarihli *** nolu 12.000,00-TL bedelli vakıfbank çeki, 21.06.2022 tarihinde 3.500,00-TL bankadan havale olmak üzere toplam 78.500,00-TLolduğu tespit edilmiştir. B blok için imzalanan 30.11.2021 tarihli sözleşmeye göre sözleşme bedelinin 150.000,00-TL olduğu,

ödeme şeklinin 30.03.2022 keşide tarihli 0234322 nolu 10.000,00-TL bedelli, 30.04.2022 keşide tarihli *** nolu 10.000,00-TL bedelli, 30.06.2022 keşide tarihli 0234325 nolu 32.500,00-TL bedelli, 30.05.2022 keşide tarihli 0234324 nolu 32.500,00-TL bedelli, 30.06.2022 keşide tarihli *** nolu 32.500,00-TL bedelli, 30.07.2022 keşide tarihli *** nolu 32.500,00-TL bedelli, 30.08.2022 keşide tarihli ... nolu 32.500,00-TL bedelli, olan ziraat bankası çekleri olmak üzere toplam 150.000,00-TL olduğu tespit edilmiştir.

Dosya kapsamındaki sözleşmeler, teknik inceleme ve raporlar ile keşif mahallinde yapılan teknik incelemeler neticesinde; davalının teklifnamede belirtmiş olduğu teknik özelliklerde malzeme kullanmadığı, davacı tarafından tamamlanan eksik malzeme bedellerinin dava dışı firma ile yapılan anlaşma doğrultusunda 01.10.2023 itibariyle Kdv dahil 841.503,28TL, davalının teklif verdiği ve sözleşme yapıldığı 30.11.2023 itibariyle 290.990,75TL olacağı, değişik iş dosyası ve tüm dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler doğrultusunda, davalının A Blok asansör işinin %26,96'lık kısmını tamamlamış olduğu,

B Blok asansör için herhangi bir imalat yapılmadığı tespit edilmiştir.Davacının 2020-2021-2022 yıllarına ait yevmiye-kebir-envanter defterlerinin açılış tasdikinin süresinde yapıldığı, kapanış tasdikine tabi 2020-2021 yılı yevmiye defterinin süresinde kapanış tasdikinin yapıldığı, 2022 yılı yevmiye defterinin kapanış tasdiki süresinin henüz geçmediği ve son tarihin 30.06.2023 olduğu, defterlerin içerdiği kayıtların birbirini doğruladığı, defterlerin bu haliyle HMK 222/2 ye uygun olduğu, davacının davalıya yapmış olduğu ödeme miktarı 182.348,00TL, davacının ticari defterlerine göre davalının 181.000,00TL borçlu olması,

davalının işi tamamlamaması ve bu nedenle davacı tarafından yapılması gereken imalat bedelleri, dava konusu çekin davacının usulüne uygun tutulmuş ticari defterlerinde yer aldığı dikkate alındığında, davacı tarafın davaya konu edilen Ziraat Bankası A.Ş. Kayseri Kiçikapı Şubesi'ne ait 30.08.2022 keşide tarihli ... seri numaralı 32.500,00TL bedelli çeki ödemekle yükümlü olmayacağı kanaatine varılarak karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip *** · e-imzalıdır Hakim *** · e-imzalıdır