Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/775 K.2025/48

Av.

DAVALILAR : 2- ***

3- ***:131/A Kocasinan/ KAYSERİ VEKİLİ : Av.

DAVA

Tazminat ( Trafik Kazasından Kaynaklı Hasar, Araç Değer Kaybı ve İkame Araç Bedeli)

DAVA TARİHİ : ***

KARAR TARİHİ : ***

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : ***

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davacı müvekkili ...’ın eşi ... sevk ve idaresinde 38 ... plakalı araç ile davalı sigorta şirketin poliçesini düzenlediği, davalılardan ...

Yalıtım Dekorasyon Alçı Uygulama İnş.ve Tic.Ltd.Şti.nin maliki olduğu, diğer davalı ... sevk ve idaresinde olan 38 ... ile 18.12.2021 tarihinde çarpışması sonucu müvekkiline ait araçta maddi hasar, değer kaybı oluştuğunu, kaza sonrası davalı sigorta şirketi tarafından maddi hasarın bir kısmı hasara ilişkin poliçe limiti doğrultusunda karşılandığını, araçta oluşan maddi zararın eksik kalan kısmı davalı şirket ve davalı sürücü ... tarafından karşılanmadığını,

karşılanmayan araçta oluşan maddi hasar miktarı en az 10.000,00 TL olup şimdilik kısmi olarak fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak üzere 800,00 TL hasar nedeniyle maddi tazminat taleplerini davalı ...

Yalıtım Dekorasyon Alçı Uygulama İnş.ve Tic.Ltd.Şti. ve davalı ...’den müştereken ve müteselsilen talep ettiklerini, yine kaza nedeniyle müvekkili davacı aracı uzun süre tamirde kalması nedeniyle aracını kullanamadığını, müvekkilinin aracını kullanamamasından kaynaklı olarak oluşan maddi zararın bilirkişi vasıtasıyla hesaplanması sonucu tespit edilecek rakamdan şimdilik kısmi olarak fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak üzere 100,00 TL maddi tazminat talebini davalı ...

Yalıtım Dekorasyon Alçı Uygulama İnş.ve Tic.Ltd.Şti. ve davalı ...’den müştereken ve müteselsilen talep ettiklerini, kaza nedeniyle müvekkilinin aracı en az 100.000,00 TL civarı değer kaybına uğradığını, araçta oluşan değer kaybının bilirkişi vasıtasıyla tespit edilecek rakamdan şimdilik kısmi dava olarak fazlaya ilişkin talep hakları saklı kalmak üzere 100,00 TL' nin her üç davalıdan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava ettiklerini, kazanın oluşumunda müvekkiline ait araç sürücüsünün hiçbir kusuru bulunmadığını,

davalı şirkete ait ve davalının sevk ve idaresinde ki 38 ... plakalı araç aniden şerit değiştirerek müvekkiline ait araç seyir halindeyken şeridine girip yanlamasına önüne geçmiş ve kazaya sebebiyet verdiğini, kazaya ilişkin resim ve video kaydı bulunmadığını, araçta oluşan hasar miktarına ilişkin davalı sigorta şirketi tarafından yapılan kısmi ödemeye ilişkin kayıtların sigorta şirketinden celbini talep ettiklerini, müvekkilinin aracı kullanamamasından kaynaklı maddi zararı mevcut olduğunu,

meydana gelen kaza neticesinde davalılardan araç maliki ve araç sürücünden araçta oluşan ve sigorta şirketi tarafından karşılanmayan hasar miktarına ilişkin olarak kısmi olarak fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak üzere 800,00 TL'nin her iki davalıdan kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline,

müvekkiline ait aracın tamir sürecince kullanılamamasından kaynaklı maddi zarar nedeniyle yine davalı araç maliki şirket ile davalı araç sürücüsünden kısmi olarak fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak üzere 100,00 TL nin kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte her iki davalıdan müştereken ve müteselsilen tahsiline,

müvekkiline ait araçta oluşan değer kaybı nedeniyle her üç davalıdan kısmi olarak fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak üzere 100,00 TL'nin kaza tarihinden (sigorta şirketi açısından temerrüt tarihinden) itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte her üç davalıdan müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalılar ... ve ... Yalıtım Dekorasyon Alçı Uygulama İnşaat ve Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirkete ait ve kaza anında müvekkili ...'nin sevk ve idaresinde bulunan 38 ... plakalı araç ile davacıya ait, kaza anında davacının eşinin sevk ve idaresinde bulunan 38 ... plakalı araç 11.05.2022 günü trafik kazasına karıştığını, dava dilekçesinde her ne kadar kaza tarihi 18.12.2021 olarak belirtilmişse de bu durumun maddi hatadan kaynaklı olduğunu, kazanın akabinde davacı taraf hasar ve değer kaybı meydana geldiği iddiasıyla maddi tazminat talepleri de bulunan iş bu davayı ikame ettiğini, kaza anında müvekkili, sol şerit üzerinde seyir halindedir.

Müvekkilinin bulunduğu şeritte sağa doğru eğimli şekilde dubalar yerleştirilmiştir. Müvekkili de dubalar sebebiyle bulunduğu şeridin de sağa meyletmesi ile hızını azaltıp yine sol şeritte kalmıştır ancak sol şeridin sağa meyilli olması nedeniyle yine sol şeritten çıkmadan ve ihlal etmeden sağa doğru meyletmek zorunda kalmıştır.

Davacıya ait araç gerekenden hızlı ilerlemekte olduğu için trafiğin akışına ayak uyduramamış, gerektiği kadar yavaşlayamayıp müvekkiline ait araca çarptığını davacıya ait araç sürücüsü, ortada bulunan dubaların eğimine göre sağa eğim gösteren şeritleri önemsememiş, şeritlere göre aracına meyil vermeden ihlallerde bulunarak adeta dümdüz şekilde seyrederek,

şeritlere uygun şekilde yoluna devam eden müvekkilimizin aracına çarptığını, kazadan sonra taraflara ait kusur belirlemesi yapılmış ve müvekkili ...'ye %100 kusur yüklendiğini, müvekkilinin sol şeritte bulunmasına ve önünde kimse olmamasına rağmen ekli çizimde sağ şeritte ve önünde araç varmış gibi gösterilerek kusur tespiti yapıldığını, oysa müvekkilinin bulunduğu sol şerit dahilinde hiçbir ihlalde bulunmadan kavşaktan U dönüşü manevrası yapmaya niyetlenmiş, davacıya ait araç da kavşağa yaklaşırken hızını hiçbir şekilde azaltmayarak ve şerit ihlallerinde bulunarak,

önündeki müvekkile ait aracı beklemeden, sinyal lambası yanmakta olan müvekkiline ait araca sol tarafından çarptığını, Karayolları Trafik Kanunu uyarınca kavşaklara yaklaşırken hızın azaltılması zorunlu olup davacıya ait araç fren dahi yapmadığını, olay yerinde hiçbir şekilde fren izi tespit edilemediğini bu husus sunulan kaza anı görüntülerinden açık şekilde anlaşıldığını, özensiz, ayrıntısız, üstün körü gerçekleştirilmiş kusur tespitinin gerçekle uzaktan yakından ilgisi bulunmadığından mahkemece tespit edilen kusur oranlarına itibar edilmemeli, yeni bir kusur raporu düzenletilerek karara varılmalıdır.

Zira kavşağa yaklaşırken hızını azaltmayan, önünde araç olmasına rağmen frene basmayan, şerit ihlalleri yaparak ilerlemekte olan davacıya ait aracın kazada tam kusurlu olduğu gayet açıktır.

Müvekkilinin yalnızca yetkililer tarafından belirlenen yol şeritlerine uygun hareket ettiğini, davaya konu kaza mahalinde şeritlerin meyilli olması sebebi ile birçok kaza meydana geldiğini idare tarafından yol yeniden düzenlenerek imal edildiğini, kazanın oluştuğu yoldan sorumlu idarenin de tespiti ve varsa idarenin de kusuru tespit edilmeli, sorumlu idare davaya dahil edilmelidir.

Davaya konu kazada müvekkilinin kusurunun bulunmadığı sabit olup davacı eğer varsa idarenin kusuru oranında idareden zararını tazmin edebilir durumdadır. Dolayısı ile iş bu davanın müvekkillerine karşı ikame edilmesinde davacının hukuki yararı da bulunmadığını, davacının aracında meydan gelen hasar nedeniyle talep ettiği maddi tazminat miktarı fahiştir ve somut dayanaktan yoksundur. Davacının aracı eski ve lüks olmayan bir araçtır.

Davaya konu kaza incelendiğinde davacıya ait aracın aldığı hasar büyük olmayıp, sigorta şirketince davacıya ödenen hasar miktarı bile fahiştir.

Bu kapsamda davacının aracında oluşan hasarın onarımı için gereken parça ve işçilik tutarlarının hesaplanması gerektiğini, bilirkişi raporunun akabinde de görüleceği üzere davacının belirttiği hasar tutarları piyasa fiyatlarından oldukça yüksek olduğunu, kaza müvekkillerinin kusuru ile meydana gelmediğinden davacının hasar sebebi ile maddi tazminat talebini müvekkillerine yöneltmesi de mümkün değildir.

TBK m.50 "...Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır..." düzenlemesinden anlaşıldığı üzere davacı maddi tazminat talep etme gerekçesi olan zararını ispat yükü altındadır. Davacı bu yönde her hangi bir somut dayanak göstermemiş olup maddi tazminat talebi mesnetsizdir.

Mahkeme aksi kanaatte olup maddi tazminata hükmedilecek olması durumunda ise bilirkişi raporuyla kusur oranları detaylıca incelenerek tespit edilmelidir ve müvekkiller kusurlu ise maddi tazminat miktarı takdir edilir iken bu bilirkişi raporu esas alınmalıdır. Aksi bir hal eksik incelemeyle hüküm kurulmasına ve müvekkilin hak kaybına sebep olacağını, değer kaybı, kaza geçiren aracın kaza nedeniyle tamir edilmiş olmasının aracın değerine etkisini tazmin etmek için ödenir.

Amaç geçirilen kaza sebebiyle araçta yapılacak değişikliklerin sebep olduğu değer kaybını tazmin etmek olduğundan aracın geçmişe yönelik hasar kaydı da göz önünde bulundurulur. Zaten daha önceki bir kaza veya başka bir sebeple işlem görmüş parçanın tekrar işlem görmesi aracın değerini etkilemeyeceğinden hasar kaydı olan araçlarda değer kaybı incelemesi daha da titizlikle yürütülmelidir.

Kaza sebebiyle değiştirilmesinin değer kaybına sebep olduğu iddia edilen parçaların daha önceden hasara uğramamış, onarım veya yenileme işleminden geçmemiş olması gerekir. Davacının iddia ettiğinin aksine, aracında değer kaybı meydana gelmemiştir. Mahkemenizce celp edilen trafik sigortası hasar bilgilerinden de anlaşılacağı üzere davacıya ait araç daha önce defalarca kaza geçirip hasar almıştır.

Dava konusu trafik kazasından önce zaten bolca tamirat görmüş olan, davacıya ait araçta ilk kez bu kaza nedeniyle yapılan yeni bir tamirat bulunmadığını, davacıya ait araçta davaya konu kazadan dolayı yapılan tamiratlar aynı yerlere daha önce de yapıldığını, davacıya ait aracın daha önce aynı yerlerden kazaları mevcuttur, dolayısı ile değer kaybı daha önceki kazalarda meydana geldiğini, dava konusu kaza neticesinde değer kaybı meydana gelmediğinden davacının değer kaybı talebinin reddi gerektiğini, ayrıca davacının aracı ticari araç olmayıp bu kapsamda araç mahrumiyetinden kaynaklanan herhangi bir zararı da mevcut değildir.

Davacı hiçbir delile dayanmadan araç mahrumiyetinden kaynaklı zarar talep etmiş olup ispat edemediği talebinin reddine karar verilmesi gerektiğini,

davaya konu trafik kazasında müvekkilinin kusuru bulunmadığını, davacıya ait araç ise fazla hızlı seyrettiğinden yavaşlayamayıp müvekkiline ait araca çarptığını, davanın reddini, yargılama giderleri ile karşı vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Diğer davalı ... Türk Sigorta A.Ş. davaya cevap vermemiştir.

DELİLLER

Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır. Bilirkişi Mak. Müh. ...'dan alınan 03/07/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Dava Konusu 38 ... PLAKALI, 2010 MODEL CHEVROLET CRUZE 1.6 LS MT5 5R MARKA OTOMOBİL ile ilgili olarak yukarıda verilen teknik bilgiler, değerlendirmeler ve yapılan hesaplamalar sonrası;

SBGM kayıt Belgelerinden aracın Kaporta, boya ve hava yastıkları ağırlıklı olmak üzere ön tampon, motor kaputu, emniyet kemerleri dahil 34 kalem yedek parça, iş ve işlemler olmak üzere ağır hasarlanmış olduğu,  SBGM Kayıt Belgelerinden 34 kalem yedek parça, iş ve işlem tutarlı Hasar Bedelinin 59.000 TL olduğu,

 Onarım iş, işlem ve yedek parçaların kaza ile illiyet bağı bulunan işlemler olduğu ve tutarının araçta meydana gelen hasar, kullanılması gereken parça, iş ve işlemler ve değer kaybı bakımından uyumlu, makul ve kabul edilebilir tutarlar olduğu,

 SBGM kayıtlarında isteli iş ve işlemlerin kaza ile illiyet bağı bulunan işlemler olduğu ve kaza sonrası hasarlanmış parçalar haricinde başkaca her hangi bir iş, işlemler ve yedek parça kullanılmamış olduğu,

 Kaza sonrasınıda araçtaki hasar oranının %29,50 olarak hesaplandığı ve bu oranın teknikte kabul edilen %50-35 hasar oranının altında olduğu, SBGM Kayıt Belgesindeki ekspertiz raporu, hasarlanmış parça listesi ve fotoğraflardan aracın TAMİRİNİN EKONOMİK OLARAK DEĞERLENDİRİLDİĞİ dolayısıyla pert-total olmayacağı, nitekim Sigorta Şirketince de tamiri ekonomik üzerinden işlem gördüğü buna tarafımca da iştirak edildiği,

 Ancak; dava konusu kaza sonrasında araçta meydana gelen hasarın, boyutu, hasar oranı ve hasar tutarı bakımından değer kaybı oluşturacak nitelikte olduğu,

 Hasarlanan parçalar ve yapılan onarımların değer kaybına neden olan Kaporta, Boya ve Airbag ağırlıklı olması, nedeniyle Kıymet Kazanma tenzilinin Uygulanmadığı,  Her ne kadar daha önceki yapmış olduğu kazaların boyutu küçük hasar hasar niteliğinde ve değer kaybı oluşturmasa da 2.el Satışında psikolojik etkileri bakımından orijinal PRB göre düşüklük yaratacağından bu kaza ile ilgili yapılan değer kaybı hesaplamasında önceki yapmış olduğu kazalar “etkilenme faktörü katsayısı” ile Davalının Lehine hesaba dahil edilmiş olduğu,

 Dosyadaki Belgelerin, Davalı Taraf ZMM Sigorta Araç Başı Limiti KDV Hariç 43.000 TL olduğu,  *** VE OTO YEDEK PARÇA SAN.VE TİC.LTD.ŞTİ. Hesabına 22.07.2022 (... Maddi Hasar Tazminatı) Açıklaması İle Davalı Taraf Sigorta Şirketince poliçe limiti kapsamında 59.000 TL Hasar Bedelinin 50.000 TL lik bölümünün ödenmiş olduğu, ancak Karşılanmayan Tamir Giderlerinin 59.000-50.000= 9.000 TL Bakiye hasar tutarının ödenmemiş olduğu,  Kaza sonrası araçta meydana gelen Değer Kaybı Tutarının KAZA TARİHİ İtibariyle 44.643 TL olarak hesaplandığı,

 Onarım süresinin 15 gün üzerinden Araç Mahrumiyet Bedelinin KAZA TARİHİ İtibariyle 5.713 TL olarak hesaplandığı,

 Davacının, Araç Mahrumiyet Bedeli 5.713 TL ve Bakiye Hasar Bedeli 9.000 TL nin Davalı taraf ZMMS Poliçe limiti üzerinde

bakiye hasar tutarı olduğu için davalı(Şirket veya Sürücü)dan ve Araçtaki Değer kaybı Tutarı 44.643 TL nin ise davalı taraf(38

... Plakalı Araç) ZMM Trafik Sigortası sorumluluğunda olması nedeniyle davalı taraf Sigortasından(ANADOLU

anonim türk sigorta a.ş) değer kaybı tazminatı talebinde bulunabileceği,

Davacı tarafından kaz a tarihi 18/12/2021 itibariyle talep edilebilecek toplam maddi tazminat talebinin 59.356,00 TL olduğu yönünde kanaatin bildirildiği görülmüştür. Rapordan birer suret taraflara tebliğ edilmiştir. Taraf vekillerinin bilirkişi raporuna itirazlarını sunduğu görülmüştür.

Bilirkişi Mak. Müh. ...'dan alınan 13/11/2023 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle;

Dosya kapsamı Davacı ve Davalı Vekillerinin itirazları esas alınarak kül olarak yeniden incelenmiştir. Yapılan değerlendirmeler sonrası; kök raporda yapılan değerlendirmelerde her hangi bir çelişki veya yanılgı olmadığı gibi tayin ve tespitinde de bir isabetsizlik söz konusu değildir. Bu cümleden olarak kök rapordaki hesap sonuçları, değerlendirmeleri ve kanaatinde herhangi bir değişiklik olmadığı yönünde ön rapor sunduğu görülmüştür. Rapordan birer suret taraflara tebliğ edilmiştir.

Bilirkişi Mak. Müh. ...'dan alınan 15/04/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle;

Kaza olayının maddi hasarlı ve iki taraflı bir trafik Kazası olduğu,

Raporun 2. Maddesinde belirtilen kazadaki KÖK NEDEN; sürücü ... sevk ve idaresindeki 38 ... plakalı aracını sürerken Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinde ASLİ KUSURLU SAYILAN TRAFİK KURALLARINDAN ve aşağıda detaylıca bahsetmiş olduğum ilgili maddelerindeki hallerini ihlal etmiş, aracını kullanırken çevre, yol, hava ve trafik durumunu kontrol etmemiş, gündüz saatlerinde havanın açık ve görüş açısının uygun olduğu sürüş güzergahındaki araç trafiğini kontrol etmemiş,

kavşağa yaklaştığında U dönüş yapmak için sol arkasından gelen araç trafiğini dikiz aynasından ya da sola doğru bakarak kontrol etmemiş ve ilk geçiş hakkını diğer araç sürücüsüne vermemiş, U dönüş esnasında aracının doğrultu değiştirme manevrasını hatalı yapmış, trafikte başkalarının mal ve can güvenliğini tehlikeye atacak hatalı bir sürüş şekli izlemiş, mesleki öngörme, yetenek, tecrübe ve kabiliyetini sürüşüne yansıtamamıştır.

Bu nedenle 38 ... plakalı araç sürücüsü ...' nin meydana gelen trafik kazasında TAMAMEN SORUMLU OLDUĞU,

Raporun 3. Maddesinde belirtilen; 38 ... plakalı araç sürücüsü ...' ın kaza olayında bir ihmalinin bulunmadığı ve herhangi bir trafik kuralını ihlal etmediği,

Raporun 4. Maddesinde belirtilen; araçların teknik donanımlarından kaynaklanan bir problemin tespit edilemediği, kazanın 38 ... plakalı araç sürücüsünün şahsi dikkatsizlikleri ve kural ihlalleri sonucunda ortaya çıktığı, bu nedenle 38 ... plakalı araç sahibi ... Yalıtım Dekorasyon Alçı Uyg. İnş. Ve Tic. Ltd. Şti.' nin ve 38 ... plakalı araç sahibi ...' ın kazanın meydana gelmesinde bir ihmallerinin ve etkilerinin olmadığı,

Kazanın meydana geldiği yolda trafik işaretlemesi ve yola bağlı bir problemin tespit edilmediği anlaşılmıştır. Bu nedenle Karayolundan sorumlu kurum veya kuruluşun hizmet eksikliği ve sorumluluğunun bulunmadığı,

Kaza olayının yaşanmasında başkaca kişi ya da kişilerin etkilerinin olmadığı,

Dava konusu araç için 11.05.2022 olay tarihi itibarıyla aracın tamirinin ekonomik olduğu ve Toplam Hasar Bedelinin yedek parça ve işçilik olmak üzere %18KDV dahil 103.097,01TL olduğu,

Dava konusu araç için 11.05.2022 olay tarihi itibarıyla 32.502TL Değer Kaybı tespit edildiği,

Dava konusu araç için 11.05.2022 olay tarihi itibarıyla Araç Hak Mahrumiyet Bedelinin 2.800TL olduğu,

kanaatini mahkememize bildirmiştir. Rapordan birer suret taraflara tebliğ edilmiştir.

Bilirkişi Mak. Müh. ...'dan alınan 17/07/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle;

Davacının 06.06.2020 tarihli kazasında söz konusu aracının hasar durumu ve fiyat tespitine istinaden dosya içeriğine sunulan fotoğraflar incelendiğinde aracın motor kaputu, ön panel ve ön çamurluklardan hasar aldığı görülmüştür.

Davacının 11.05.2022 tarihli kazasında söz konusu aracının hasar durumu ve fiyat tespitine istinaden Bilişim Sigorta Ekspertizlik Hiz. Ltd. Şti.' nin yapmış olduğu 15.06.2022 tarihli Ekspertiz Raporu tespiti incelenmiştir. Ekspertiz Kesin raporunda özetle; "Aracın piyasa değerinin 200.000 TL olduğu, aracın 196.240 km de olduğu, hasar onarım süresinin 15 gün olduğu ve kaza sonrası araçtaki onarımın %18 KDV hariç 59.000TL olduğu" belirtilmiştir, aracın 06.06.2020 tarihli kazasındaki hasar durumu dikkate alındığında;

Araç Toplam Onarım Maliyeti=Yedek Parça + İşçilik =52,156.75+6,843.26=59.000TL olarak hesaplanmıştır. (%18 KDV hariç)

Dava konusu 38 ... plakalı aracın 11.05.2022 tarihli kaza öncesi 06.06.2020 tarihli kazasındaki hasar durumu dikkate alınmıştır. 11.05.2022 tarihli kazasındaki km bilgisi, yaşı, rengi, markası ve modeli dikkate alınarak serbest piyasa araştırmasında Kayseri ilinde faaliyet gösteren ... ve Dizaynır Otomotiv firmalarından bilgi alınmış, aracın hasarlı durumları olan motor kaputu, ön panel ve ön çamurluklardan almış olduğu 06.06.2020 tarihli kazasındaki hasar ve değer kaybı dikkate alınarak değerlendirme ve çalışma yapılmıştır. Buna göre aracın 11.05.2022 kaza tarihi itibari ile 155.000TL-160.000TL arasında olabileceği ve nihai olarak 157.500 TL' ye alıcı bulabileceği tespit edilmiştir.

Dava konusu aracın dosyada bulunan 11.05.2022 tarihindeki hasar fotoğrafları ve hasarları incelendiğinde;

Aracın "motor kaputu, sağ ön çamurluk" değişim işlemleri, "ön panel" onarım işlemleri, "motor kaputu, sağ ön çamurluk" boya işlemleri dava konusu araçta değer kaybına sebep olacaktır. Aracın 06.06.2020 tarihli kazasındaki hasar durumunun dikkate alındığı ve hasarda motor kaputu, ön panel ve ön çamurluklardan hasar aldığı anlaşılmıştır.

Her ne kadar 06.06.2020 tarihli kazasında değer kaybı oluşturan parçalar ile 11.05.2022 tarihli kazasında değer kaybı oluşturan yerlerin benzerlik durumu söz konusu olsa da, 11.05.2022 tarihli kaza sonrasında ortaya çıkan hasar durumu dikkate alındığında serbest piyasada psikolojik olarak bir etkisi olduğu ve değer kaybını kısmet etkilediği dikkate alınmıştır.

Bu durumda; serbest piyasa gerçekleri dikkate alınarak yapılan araştırma neticesinde Kayseri ilinde faaliyet gösteren ... ve Dizaynır Otomotiv firmalarından alınan bilgiler ve tarafımca yapılan araçtaki hasarlı parçaların teknik değerlendirmesi neticesinde 11.05.2022 kaza tarihi itibarıyla 150.000TL ye alıcı bulabileceği tespit edilmiştir. Buna göre değer kaybı aşağıdaki gibi oluşmuştur.

Araç Değer kaybı = Araç Hasarsız Değeri - Araç Hasarlı Değeri =157.500 - 150.000 = 7.500TL olarak hesaplanmıştır.

Aracın onarımda kaldığı süre; tamir servisinin iş akış durumu, servisin iş akış süreci ve yedek parça teminine bağlı olarak değişkenlik göstermektedir. Araç mahrumiyet zararı hesabında, sürekli çalışma ile araçtaki hasarın kaç günde onarımının tamamlanacağı göz önüne alınmaktadır. Dava konusu araçtaki hasarları ve değişmesi gerekli parçalar ve onarım işçilikleri dikkate alındığında;

"ön tampon, motor kaputu, sağ ön çamurluk" sökme, takma, boya işlemlerinin ve bu parçalar üzerinde yapılacak işlemlerin ardından kaynak astarı, macun, dolgu astarı, son kat boya ve vernik gibi çalışmaların 4 gün içerisinde tamamlanacağı,

"ön panel onarım ve arka çamurluk sökme takma" işlemlerinin 1 gün içerisinde tamamlanacağı,

"hava yastıkları ve kontrol ünitesi sökme takma" işlemlerinin 1 gün içerisinde tamamlanacağı,

"Jant ve şase içliklerinin, rot balans" işlemlerinin 1 gün içerisinde tamamlanacağı,

"Elektrik ve Genel kontrol" işlemlerinin de yukarıda işler yapılırken tamamlanacağı,

tüm bu tespitler çerçevesinde sürekli çalışma ile dava konusu araçtaki hasarın azami 7 günde onarılabileceği kanaatine varılmıştır. Dolayısıyla araç mahrumiyet zararının 7 günlük makul onarım süresine göre hesap edilmesi gerekmektedir.

Söz konusu aracın yerine bir muadil bir araç kiralanarak, günlük işlemlerin yapılabileceği ve buna göre Araç Hak Mahrumiyetinin belirlenebileceği söz konusudur.

Yapmış olduğum internet site araştırmasında en uygun araç kiralama bedelinin 395 TL olduğu, www.arabam.com ilan sitesi üzerindeki araştırmada ise 3-4 yaşındaki binek araçların günlük 400-500TL' den kiralandığı, serbest piyasada Kayseri ilinde faaliyet gösteren Free Rent A Car firması ve Çanakçıoğlu Turizm firmalarından bilgi alındığı, alınan bilgilere istinaden 3-4 yaşındaki dava konusu muadili aracın Mayıs 2022 tarihi itibari ile ortalama 500TL' den kiralandığı tespit edilmiştir.

Yapılan araştırmalar ve değerlendirmeler sonrasında dava konusu muadili aracın marka, modeli ve 12 yaşında olması dikkate alındığında Mayıs 2022 tarihi itibari ile ortalama %18KDV dahil 400TL' den kiralanabileceği tespit edilmiştir. Kök raporumda bu anlamda bir değişiklik olmamıştır. Buna göre;

Araç Hak Mahrumiyeti Bedeli = Makul Onarım Süresi (gün) x Günlük Kiralama Bedeli

= 7 x 400 TL = 2.800TL olduğu yönünde kanaat bildirmiştir.

Rapordan birer suret taraflara tebliğ edilmiştir.

Ankara Adli Tıp Kurumu 06/12/2023 tarihli Adli Tıp raporuna göre;

Sürücü ... ; sevk ve idaresindeki otomobille sol şeridini takiben seyrettiği Sayer Caddesinin olay yeri kesimindeki kavşakta, aracının sağ ön kesimleriyle seyrettiği sağ taraftan sol tarafa yaptığı ani manevrayla kısa mesafeden önüne doğrultu değiştiren sürücü ... sevk ve idaresindeki kamyonetin sol ön kapı yan kısımlarına çarptığı olayda, kusursuzdur.

Sürücü ...; sevk ve idaresindeki kamyonetle Sayer Caddesini takiben geldiği olay yeri kavşaktan 'U' dönüş manevrasını, yeterli mesafe öncesinden dönüş niyetini belli edecek sinyalini verip gireceği sol şeritte dönüşe uygun konumu alarak yapması gerekirken, anılan bu hususların aksine, yolun sağını takiben girdiği kavşaktan gerisinden gelen araç trafiğini kontrol altında tutmadan sol şeride doğrultu değiştirdiğinde, aracının sol ön kapı yan kısımlarına , yakın mesafeden önünü kapatmakla seyir durumunu bozduğu sol şeridi takiben düz seyreden geçiş hakkına sahip sürücü ... sevk ve idaresindeki otomobilin sağ ön kesimleriyle çarpmasına sebebiyet verdiği olayda, kusurludur.

SONUÇ

Yukarıdaki hususlar muvacehesinde, olayda; Sürücü ...'ın kusursuz, Sürücü ...'nin %100 (yüzde yüz ) oranında kusurlu olduğu yönünde kanaat bildirilmiştir. Atk raporundan birer suret taraflara usulüne uygun tebliğ edildiği görülmüştür. Davacı vekilinin ıslah dilekçesi sunduğu, ıslah dilekçesinden birer suretin davalı taraflara usulüne uygun tebliğ edildiği görülmüştür.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

Davacı taraf kendisine ait 38 ... plakalı araca davalı ...... LTD ŞTİ'ne ait, ... sevk ve idaresindeki davalı sigorta şirketi bünyesinde sigortalı 38 ... plakalı aracın çarptığından bahisle karşılanmayan hasar gideri olarak 800,00 TL, ikame araç bedeli 100,00 TL, değer kaybı 100,00 TL talep ettiği görüldü. Sigorta poliçesi incelenmesinde, 38 ... plakalı aracın ZMSS'in davalı sigorta şirketi bünyesinde sigortalandığı, trafik kayıtlarına göre ise malikin ise davalı ...... LTD ŞTİ olduğu, kaza tespit tutanağı uyarınca sürücüsünün ise davalı ... ve 38 ... plakalı aracın davacıya ait olduğu olduğu anlaşılmıştır. -Kusur ön soruna ve hasara ilişkin değerlendirmede,

Mahkememiz olayla ilgili kural ihlallerinin tespiti noktasında, hasar, değer kaybı ve ikame araç konusunda rapor almıştır. Mahkememizce alınan ilk rapor yöntemine uygun olmadığından esas alınmamıştır.

Kaza tespit tutanağı, kural ihlalleri tespiti uyarınca Kayseri ili Talas ilçesinde 11.05.2022 günü saat 09:50 sıralarında sürücü ... sevk ve idaresindeki 38 ... plakalı aracı ile Sayer caddesi istikametinde sol şeritte ilerlerken İkbal caddesi kavşağına geldiğinde sağ şerit tarafına geçerek U dönüş yapmak istediği esnada arkasından gelen araç trafiğini kontrol etmeyerek aracının sol yan kısmı ile aynı yol istikametinden gelip Tamer caddesi istikametinde gitmek isteyen sürücü ... sevk ve idaresindeki 38 ... plakalı aracın sağ ön köşe kısımları ile çarpışması sonucu meydana gelen iki taraflı ve maddi hasarlı trafik kazası olayı gerçekleşmiştir.

... sevk ve idaresindeki 38 ... plakalı aracını sürerken Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Trafik Yönetmeliği uyarınca aslı kural hallerini ihlal etmiş, aracını kullanırken çevre, yol, hava ve trafik durumunu kontrol etmemiş, gündüz saatlerinde havanın açık ve görüş açısının uygun olduğu sürüş güzergahındaki araç trafiğini kontrol etmemiş, kavşağa yaklaştığında U dönüş yapmak için sol arkasından gelen araç trafiğini dikiz aynasından ya da sola doğru bakarak kontrol etmemiş ve ilk geçiş hakkını diğer araç sürücüsüne vermemiş, U dönüş esnasında aracının doğrultu değiştirme manevrasını hatalı yapmış,

trafikte başkalarının mal ve can güvenliğini tehlikeye atacak hatalı bir sürüş şekli izlemiş, mesleki öngörme, yetenek, tecrübe ve kabiliyetini sürüşüne yansıtamadığından %100 oranında kusurlu olduğu anlaşılmıştır.

Dava konusu araç için 11.05.2022 olay tarihi itibarıyla aracın tamirinin ekonomik olduğu ve Toplam Hasar Bedelinin yedek parça ve işçilik olmak üzere %18KDV dahil 103.097,01TL olduğu ve sigorta şirketince yapılan 50.000,00 TL ödeme düşüldükten sonra bakiye 53.097,01 TL alacağı bulunduğu ancak taleple bağlı kalınarak 9.000,00 TL kabul edilmiştir.

-İkame araç bedeline ait değerlendirmede;

Davaya konu kaza nedeniyle davacının aracında oluşan hasarın onarımı için gerekli makul sürede, davacının ikame araç temin etmek ve suretle masraf yapmak zorunda kalacağı, bu zararının da tazmininin gerektiği, davalılardan istenen araç mahrumiyet zararını yönünden talep edilen araç mahrumiyetine ilişkin zararın belirlenmesinde hasara uğrayan aracın markası, özellikleri ve model yılı ile aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği dikkate alınarak objektif olarak hasara uğrayan aracın onarımı için gerekli süre ve emsal aracın ikamesinin kullanımı için ödenecek ücret ile bu aracın kullanılamadığı süre içerisinde elde edilen yararlar dikkate alınarak sözkonusu zararın kapsamı belirlenmesi gerekmektedir.

Davacının aracının 7 günde tamir edilebileceğinden günlük araç kira bedeli 400,00 TL kabul edilerek 2.800,00 TL bedel olduğu bilirkişi raporunun uygun olduğu görülmüştür.

-Değer kaybına dair değerlendirmede;

Yargıtay Yerleşik uygulamalarına uygun olarak, değer kaybının kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı (aracın km'si, metal komponentlerin yoğunluğu, korozyon dozajı ve önceye ait hasarlar nedeni ile orjinalliğin yitirilip yitirilmediği), aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı), tramer kayıtlarına göre araçta meydana gelen hasarlar irdelenerek,

emsal satışlar da araştırılmak suretiyle, aracın olay tarihindeki 2. el rayiç değeri ile kazadan sonra onarılmış haldeki 2. el rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybının bilirkişiler tarafından hesaplanması gerekir.

Dosya kapsamında alınan 15/04/2024 tarihli rapor Yargıtay uygulamalarına uygun olduğundan davacının aracının 32.502,00 TL değer kaybı zararı bulunduğu bulunduğu anlaşılmıştır.

-Sigorta şirketinin sorumluluğuna dair değerlendirmede;

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumlluluk Sigortası Genel Şartlarının, "Sigortanın Kapsamı" başlıklı A.1 maddesinde "sigortacının poliçede tamınlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı KTK ya göre işletene düşen hukuki sorumluluğu zorunlu sigorta limitlerine kadar temin edeceği... " öngörülmüştür.

Zorunlu Mali Sorumluluk sigortacısı, karşı araçta meydana gelen gerçek zararı limit dahilinde teminat altına almıştır. Dava konusu trafik kazası sonrasında davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı da gerçek zarar kalemleri arasında bulunmaktadır. (Yargıtay 17. HD'nin 28/10/2013 tarih ve 2013/9624 Esas, 2013/14505 Karar).

Kaldı ki 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren yeni Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın A.5/a maddesine göre değer kaybı maddi zararlar teminatı içerisinde yer almaktadır. Somut olayda davalı sigorta şirketinin poliçe limiti tüketildiği için tüm talep ilgili yönünden reddedilmiştir.

-Davalı ...... LTD ŞTİ ve ... sorumluluğuna dair değerlendirmede;

İşleten tanımı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 3. maddesinde “Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir.

Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır” şeklinde yapılmıştır. 2918 sayılı KTK'nın 3. maddesinde işleten sıfatının belirlenmesinde şekli ve maddi ölçüt olmak üzere iki ayrı ölçüden yararlanılmıştır.Şekli ölçüye göre trafik sicilinde malik görülen kişi işletendir.

Maddi ölçüye göre ise, trafik sicilinde adı geçen kişinin önemi bulunmamakta olup önemli olan araç üzerindeki fiili hakimiyet, araçtan ekonomik yarar sağlama, masraf ve rizikolara katlanma gibi ölçütlerdir. İşletenin belirlenmesinde doktrin ve Yargıtay'ın kabul ettiği görüş maddi ölçüdür.

2918 sayılı KTK'nın 85. maddesi “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar” hükmünü içermektedir.

Bu yasal düzenleme karşısında, kazaya karışan araçların meydana getirdikleri zararlardan araç sahiplerinin hukuken sorumlu olacağı ilkesi benimsenmiş ise de, bu araçların sahipleri tarafından herhangi bir sebeple yararlanılmasının bir başka kimseye devir edilmesi halinde (çok kısa bir süre olmaması kaydıyla), artık üzerindeki fiili hakimiyetin kalmaması ve bu sebeple ekonomik yönden de bir yararlanma olanağının kalktığı durumlarda, o aracı kaza sırasında fiili hakimiyeti altında bulunduran ve ondan iktisaden yararlanan kimsenin işleten sıfatıyla meydana gelen zarardan sorumlu tutulması gerekip,

bunun sonucu olarak da araç malikinin sorumlu tutulmaması gerekecektir. Gerek doktrinde, gerekse Yargıtay'ın uygulamalarında, işleten sıfatının belirlenmesinde araç üzerinde fiili hakimiyet ve ekonomik yararlanma unsurlarının birlikte bulunması ve fiili hakimiyetin uzun süreli olması gerekmektedir.

Ancak bu konuda getirilecek delillerin üçüncü kişileri bağlayabilecek nitelikte ve güçte olması, özellikle zarara uğrayanların haklarını halele uğratacak bir sonuç yaratmaması şarttır. (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin E. 2015/6031, K. 2015/13494)

Somut olayda, davalı ...... LTD ŞTİ işleten olması nedeni ile kusursuz sorumluluk ilkesi çerçevesinde ve davalı ... haksız fiil hükümleri (TBK'nun 49 ve devamı) uyarınca zarardan sorumludurlar. - Faize ait değerlendirmede; 6098 sayılı TBKnun 117/2 maddesinde göre haksız fiilin işlendiği tarihte temerrüde düşeceğinden olay tarihi itibariyle faize hükmedilmesi gerekir. Somut olayda temerrüt tarihi olay tarihi kabul edilmiştir.

Katip *** · E-imzalıdır Hakim *** · E-imzalıdır