Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/249 K.2024/1185

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ...

Kayseri Form Avm Şubesi'nden Apple iPhone 13, 256 GB Starlight model telefonu satın aldığını, kısa bir süre sonra cihazın ağ hatası vermesi ve SIM kartı okumaması gibi sorunlar yaşadığını, müvekkili, ürünü satın aldıktan sonra birkaç kez servise gönderdiğini ancak sorunun giderilemediğini, servisin, "üründe bir arıza bulunamadı" diyerek telefonu müvekkiline teslim ettiğini, ancak telefon tekrar aynı hatayı verdiğini, müvekkilinin, ürünü satın aldığı mağazaya defalarca geri götürdüğünü ancak sorunun giderilemediğini, mağazanın, telefonun tamir bedeli olduğunu iddia ettiğini ancak bu bilginin müvekkiline iletilmediğini,

ayrıca ürünün garanti kapsamında olduğunu, bedel talep edilmesinin mümkün olmayacağını, daha sonra müvekkilinin, Tüketici Hakem Heyeti'ne başvurduğunu ancak şirketin tüketici olmadığı gerekçesiyle talebinin reddedildiğini, ardından arabulucuya başvurulduğunu ancak anlaşma sağlanamadığını belirterek dava konusu telefonun değiştirilmesini veya gerçek zararın tespiti sonucu artırabilmek kaydıyla şimdilik 24.499,00-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, vekalet ücreti ile yargılama masraflarının davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının, iPhone 13, 256 GB Starlight marka/model telefonu satın aldığını, davacı tarafından dava dilekçesinde belirtilen tüm bu onarım süreçlerinde ve sonrasında müvekkili şirketin herhangi bir bilgisi ve sorumluluğunun bulunmadığını, zira müvekkili şirketin davacı tarafından satın alınan ürünü davacıya ayıpsız bir şekilde teslim ettiğini, dava konusu telefonun ayıplı bir ürün olmadığını, yetkili servis tarafından cihaz üzerinde yetkisiz müdahalede bulunduğunun tespit edildiğini belirterek haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine, yargılama gideri ve avukatlık ücretinin davac tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır. KVK Teknik Servisi'ne müzekkere yazılarak dava konusu telefona ait servis formları celp edilmiştir.

Tüm deliller toplandıktan sonra bilirkişi incelemesi yaptırılmış, elektrik elektronik mühendisi uzman bilirkişi Dr. Öğr. Üyesi ... 18/04/2024 tarihli raporunda özetle. "Yapılan inceleme ve tespitler ışığında Iphone 13 marka cihazların birçok kez farklı insanların elinde şebeke hatası vermiş olduğu, servise yollanan cihazların birkaçında yetkisiz giriş olduğu iddiasıyla iade edildiği görülmüştür.

Alım tarihinden iki ay sonra servise gönderilen garanti kapsamındaki bir cihazın servise yollanmadan yetkisiz bir firmaya tamir için verilmiş olması mantığa aykırıdır. Ülkemizde oldukça yüksek fiyatlara satılan bu tür cihazların tamiri de oldukça maliyetlidir. Bu sebeple bu tür cihazların garanti kapsamındayken servise yollanmadan özel servise gönderilmesi ve fazladan yüksek miktarda servis ücreti ödenmesi mantığa aykırıdır.

Teknik olarak yetkisiz giriş yapılıp yapılmadığının belirlenmesi mümkün değildir. Telefonun 13/03/2023 dava açıldıktan sonra dışarıdan bir firmaya tamir ettirildiği ve artık bir arızasının olmadığı test sırasında görülmüştür." şeklinde rapor sunulmuştur. Rapordan birer suretin taraflara tebliğ edildiği, rapora karşı davacı vekilinin beyan ve itiraz dilekçesi, davalı vekilinin itiraz dilekçesi sunduğu görülmüştür.

Dosyanın bilirkişiye gönderilerek ayıbın niteliği ve telefona ödenen ücret göz önüne alınarak dava konusu telefonun bedelinde ne kadarlık indirim yapılması gerektiği konusunda ek rapor alınmasına karar verilmiş, 12/08/2024 tarihli ek raporda özetle;

" Iphone 13 marka telefonun 18/07/2022 de satın alındığı, davanın 13/03/2023 de açılmış olduğu, telefonun 19/02/2024 de tamir ettirilmiş olduğu dosyadan anlaşılmıştır.

Telefonun 24.499 TL ye satın alındığı, tamirinin 10.000 TL ye yapıldığı görülmüştür.

Tamirin yapıldığı yıl (2024 de) telefon bedelinin 43.299 TL olduğu görülmüştür. Şu durumda telefon bedelinin TAMİR YÜZDE BEDELİ= 10.000/43.299=%23 lük bir kısmında indirim yapılması gerektiği oranlanabilir.

Şu durumda eğer bedel iadesine gidilmesi düşünülüyorsa

-Bugünkü cihaz bedeli üzerinden 10.000 TL tamir bedeli indirim uygulanması yahut

-Telefon satın alındığı tarihteki bedel üzerinden indirim uygulanacaksa %23 * 24.499 = 5.635 TL tamir bedeli indirim uygulanması hesaplanabilir. ( Telefonun ayıbının zamanla ortaya çıktığı ve gizli ayıp olduğu da göz önünde bulundurulmalıdır. Bu sebeple davacının telefonu ilk teslim aldığı tarihte gidip tamir ettirmesi söz konusu olamamıştır.

Tamir bedelinin dışında değer kaybıyla ilgili olarak:

Telefonun işletilmesinin devamı için davacı 10.000 TL fazladan para harcamak zorunda kalmış ve piyasada içi açılmış diye tabir edilen, ikinci elde değer kaybı yaşamış bir telefonla iletişimine devam etmiştir. Bu tür telefonlar piyasada hasarı belirsiz olduğu için güvenilmeyen, bu sebeple satışı zor olan telefonlar olarak değerlendirilir. İkinci el piyasası araştırıldığında telefonun tamir görmüşlükten kaynaklı 10.000 TL değer kaybı olduğu anlaşıldı. Telefonun ikinci el değeri oldukça düşmüştür.

Bu hususlar ışığında telefonda gidilmesi gereken indirim = tamir masrafı + bedel kaybı olarak verilebilir.

Bu durumda telefondaki indirim miktarı ile ilgili iki hesap yapılırsa:

1-İlk teslim tarihindeki indirim hesabı yapılmasında (2022 bedelleri üzerinden) :

%23 tamir masrafı + %23 değer kaybı olmak üzere toplamda satış bedeli üzerinden % 46 indirime gidilmesi yani %46*24.499 = 11270 TL

2-Telefonun ilk günde hasarlı olmadığı ve gizli ayıplı olduğu değerlendirilirse (2024 bedelleri üzerinden) : ikinci eldeki güncel değer kaybı miktarı 10.000 TL tamir + 10000 TL değer kaybı = 20.000 TL

3-Telefonun şu andaki bedeli üzerinden değer kaybı hesaplanacak olursa (2024 sıfır satın alınacak telefon bedeli üzerinden) :

%23 tamir masrafı + %23 değer kaybı olmak üzere toplamda satış bedeli üzerinden % 46 indirime gidilmesi yani %46*43.299 = 19.917 TL yaklaşık hesapla bu bedelin de 20.000 TL değer kaybı olacağı hesaplanmaktadır. 2. ve 3. Hesabın aynı miktara denk gelmesinden dolayı, Sayın hakimliğinizin 1. veya 2. bedel üzerinden indirim takdir etmesi yerinde olacaktır.

Bayiiden satın alınmış bir telefonun gizli ayıp sebebiyle kusurlu hale gelmiş olduğunu, ikinci ele satışının zorlaştığını bu hususta kullanıcının teknik olarak bir kusurunun bulunmadığını bildirir yönde ek rapor sunulmuştur. Ek rapordan birer suretin taraflara tebliğ edildiği, rapora karşı davacı vekilinin beyan ve itiraz dilekçesi, davalı vekilinin itiraz dilekçesi sundukları görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE

Dava TBK m 227/4 maddesi gereğince dava konusu telefonun ayıpsız benzeri ile değiştirilmesi aksi takdirde denkleştirme prensibi gereğince zararın testi davasıdır.

Tarafların anlaşamadıkları hususların; Ticari satım sözleşmesinde davacının satın almış olduğu telefonun ayıplı olup olmadığı, ayıplı olması halinde seçimlik haklarını kullanıp kullanamayacaklarına ilişkin olduğu,

Borçlar Kanunu 227. maddesinde "Satıcının satılanın ayıplarından sorumlu olduğu hâllerde alıcı, aşağıdaki seçimlik haklardan birini kullanabilir:

1. Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme.

2. Satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme.

3. Aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme.

4. İmkân varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme.

Alıcının genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı saklıdır.

Satıcı, alıcıya aynı malın ayıpsız bir benzerini hemen vererek ve uğradığı zararın tamamını gidererek seçimlik haklarını kullanmasını önleyebilir.

Alıcının, sözleşmeden dönme hakkını kullanması hâlinde, durum bunu haklı göstermiyorsa hâkim, satılanın onarılmasına veya satış bedelinin indirilmesine karar verebilir.

Satılanın değerindeki eksiklik satış bedeline çok yakın ise alıcı, ancak sözleşmeden dönme veya satılanın ayıpsız bir benzeriyle değiştirilmesini isteme haklarından birini kullanabilir." hükümleri düzenlenmiştir.

Toplanan deliller, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı davalıdan satın aldığı telefonun ayıplı olması nedeniyle ayıpsız benzeri ile değiştirilmesini aksi halde denkleştirme prensibi gereğince gerçek zararını talep ettiği, dava konusu telefon üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi neticesinde söz konusu telefon hakkında benzer şikayetlerin olduğu,

davacının telefonu tamir ettirmiş olduğu anlaşılmakla, Türk Borçlar Kanunu’nun 227/4. maddesi hükmü ile de “Alıcının, sözleşmeden dönme hakkını kullanması hâlinde, durum bunu haklı göstermiyorsa hâkim, satılanın onarılmasına veya satış bedelinin indirilmesine karar verebilir.” düzenlemesi kanun koyucu tarafından öngörülmüş olup, yasa koyucu temel hukuk prensibi olarak iyiniyet kurallarının hayata geçirilmesini hedeflemekte ve her ne kadar seçimlik hakları yasa ile sayılmış ve bu seçimlik hakların içerisinde herhangi birini tercih etme bakımından tüketici serbest bırakılmış ise de,

bunun sınırı olarak iyiniyet kuralları ve tarafların hak ve menfaatler dengesi nazara alınmak suretiyle sözleşmenin ayakta tutulması sağlanırken varlığı tespit ve kabul edilen ayıp nedeniyle tüketicinin bir kayıp veya zarara uğramasının da önüne geçilmesi hedeflenmiştir.

Mahkememizce dava konusu telefonun ayıplı olduğu kabulü yapılmış ve ancak misli ile değişim hakkının kullanılmasının hakkaniyete uygun düşmeyeceği değerlendirilmesi yapılmak suretiyle 20.000,00 TL değer kaybı şeklinde oluşan maddi zararın tazmini hüküm altına alınmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hakimin takdiri ile davacının talebi hakkaniyet gereği değiştirilmek suretiyle kabul edilmiş olması halinde davacı tarafın aleyhine vekalet ücreti ve yargılama giderine hükmedilmesi mümkün değildir.

Bu nedenle davacının misliyle değiştirilmesi ilişkin talebi hakkaniyet gereği yerinde görülmemiş, TBK'nun 227/4 maddesi dikkate alınarak ayıp oranında bedelin indirilmesine karar verilerek 20.000,00-TL'nin 14/03/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

fazlaya dair talebin reddine, Yargıtay 13. Hukuk Dairesi'nin 2018/3387 esas 2020/5467 karar ilamı doğrultusunda reddedilen kısım yönünden davacı aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine yer olmadığına, dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. (her ne kadar hüküm kısmında Davacı ayıptan doğan haklardan sözleşmeden dönme ve bedel iadesini talep etmişse de, yazılmışsa da sehven yazıldığı "davacı misliyle değişim talep etmişse de" şeklinde olacaktır.)

Katip *** e-imzalıdır Hakim *** · e-imzalıdır