Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/344 K.2024/68

Mahkememizde görülmekte olan ticari şirket (fesih istemli) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 2002 yılında Kayseri İli, Develi İlçesi merkezli olarak ...

Maddeleri İnşaat Taahhüt Tekstil Nakliye Ve Otomotiv İthalat İhracat Ticaret Ve Sanayi Limited Şirketi'nin kurucu ortağı olduğunu, ticaret şirketinin Develi Ticaret Sicil Müdürlüğü bünyesinde tutulan sicile 25/03/2002 tarihinde 1304 sicil numarası ile kaydedildiğini, müvekkilinin bu limited şirkette müdür olmadığını sadece ortak olduğunu, bu ortaklığın diğer müdürün hukuka aykırı tutum ve davranışları sebebiyle çekilmez bir hal aldığını, müvekkilinin 2002 yılında müvekkilinin dayısı olan ... ile birlikte %25 hisseye sahip olduğu bir limited şirket kurduğunu, bu limited şirkette iki ortaktan ***'ün müdür olarak görev aldığını,

limited şirketi kurmadaki amaçlarının *** bölge bayisi olabilmek ve Coca Cola'nın ise Develi tali bayisi olabilmek olduğunu, müvekkili ve diğer ortağın Sivas İli, Gemerek İlçesi merkezli aynı işletme konusuna sahip ...

Şirketi isimli bir şirketlerinin de bulunduğunu, müvekkilinin ifade ettiği üzere şirket kurulduktan sonra müvekkilinin şirkette hem ortak olarak görevine devam ettiğini hem de fiziki olarak çalıştığını, 2006 yılına kadar hem dava konusu bu şirkette hem de dava dışı ...

Şirketi'nde müvekkilinin şirkette çalışmasının sorunsuz bir şekilde devam ettiğini, 2006 yılında müvekkili ile müvekkilinin dayısı olan diğer şirket müdürü ... arasında yaşanan tartışma sonucunda büyük bir üzüntü duyan müvekkilinin, limited şirketteki fiziksel görevlerinden ayrıldığını, ancak BİMPAŞ (Bira ve Meşrubat Pazarlama A.Ş.)'a karşı imzaladığı çekler ve öz sermayedeki fazlalık nedeniyle ... Şirketi'nde hissedar olmaya, ...

Şirketi'nde ise hem ortaklığa hem de müdürlüğe devam ettiğini, limited şirkette sorun yaşayan müvekkilinin, geçimini sağlayabilmek için Kayseri'de, konusu elektrik işleri olan başka bir işletme açtığını, limited şirkette sorun yaşayan müvekkilinin, geçimini sağlayabilmek için Kayseri'de, konusu elektrik işleri olan bir işletme açtığını, müvekkilinin söz konusu limited şirkette fiziksel olarak çalışmasa da kanunda belirtildiği üzere ortakların birbirlerine karşı olan sadakat yükümlülüklerine aykırı davranmadığını, işletme konusu farklı olan başka bir işletme açtığını,

müvekkilinin aradan geçen bu zaman zarfında fiziksel olarak terk ettiği şirketlerden ... Şirketi'ne bir kere tahmini olarak yarım saat kadar kısa bir süreliğine uğradığını, diğer zamanlarda hiç uğramadığını belirttiğini, ...

Şirketi'ne ise hiçbir zaman uğramadığını söz konusu şirketin devam etmesinin müvekkili açısından hayatını idame ettirmede zorlanmasına, ihtiyaç duyduğu halde emekli maaşına hak kazanmasına engel olduğunu, diğer ortak olan dayısının davranışlarının, sözleşme ilişkisine duyulan kişisel güvenin ortadan kalkmasına,

sözleşmeyi devam ettirmenin dürüstlük kuralı gereği taraflardan beklenemez hale geldiğini, somut olay açısından değerlendirme yaparak gerçekleşip gerçekleşmediğine bakıldığından bu şekilde değerlendirme yapıldığında yaşanan olayların haklı sebep teşkil ettiğini, haklı sebepler değerlendirildiğinde limited şirketin tasfiyesi için gereken haklı sebebin oluştuğunu belirterek davanın kabulü ile; ...'nin feshine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yüklenilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı şirkete usulüne uygun meşruhatlı dava dilekçesi ekli davetiye tebliğine rağmen, cevap dilekçesi sunulmamış ve duruşmalara katılmamıştır. Davalının HMK'nun 128/1. maddesi gereği dava dilekçesinde ileri sürülen vakıaların tamamını inkar etmiş sayılacağı değerlendirilmiştir.

DELİLLER

Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.

Davacı tarafça hastane kayıtlarına, doktor inceleme raporlarına, heyet raporlarına, davalının tedavisine ilişkin kayıtlara, resim ve fotoğraf çıktısı ve ses kaydına, Kayseri Develi Ticaret Sicil Müdürlüğü'nce tutulan sicil kaydına, Sivas Ticaret Sicil Müdürlüğü'nce tutulan sicil kaydına, HTS/görüşme ve mesajlaşma dökümlerine, mesaj kayıtlarına, ekonomik ve sosyal durum araştırmasına, ... Şirketi'nin karar defterine, ticari defter ve kayıtlar, davacının ve davalı şirketin taraf olduğu icra dosyalarına, İcra Ceza Mahkemesi, Asliye Ceza Mahkemesi, Ağır Ceza Mahkemesi ile Cumhuriyet Başsavcılığı dosyalarına, keşif ve bilirkişi incelemesine delil olarak dayanılmıştır.

Davalı taraf yasal süresi içinde delil bildirmemiştir.

Develi Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak Develi Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün *** Sicil numarasında kayıtlı ... Maddeleri İnşaat Taahhüt, Tekstil, Nakliye Ve Otomotiv, İthalat, İhracat, Ticaret Ve Sanayi Limited Şirketi'nin kayıtlı güncel adresi, şirket ortaklarının kim ve hisselerinin ne olduğu, şirket müdürünün ve yetkili temsilcisinin kim veya kimler olduğu, temsil şeklinin nasıl olduğu sorulmuş, şirket esas sözleşmesinin, genel kurul ve yönetim kararlarının en son tarih itibari ile hazirun cetveli örneğinin ve sorulan sorulara ilişkin kayıt, karar ve belge örneği istenilmiştir. Develi Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne yazılan müzekkereye 14/04/2023 tarihinde cevap verilmiştir.

Davalı şirkete çıkarılan tebligatın bila tebliğ dönmesi üzerine şirket adresinin tespiti amacıyla Kayseri Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne, Sivas Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne ve Çankırı Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne müzekkereler yazılmıştır. Kayseri Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne yazılan müzekkereye 07/06/2023 tarihli yazı ile cevap verilmiştir. Sivas Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne yazılan müzekkereye 01/09/2023-13/04/2023 tarihli yazılar ile cevap verilmiştir. Çankırı Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne yazılan müzekkereye 03/10/2023 tarihli yazı ile cevap verilmiştir.

SGK Kayseri İl Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak, Develi Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün 1304 sicil numarasında kayıtlı, ... vergi numaralı ... Maddeleri İnşaat Taahhüt, Tekstil, Nakliye Ve Otomotiv, İthalat, İhracat, Ticaret Ve Sanayi Limited Şirketi'nin kuruluşundan bugüne kadar kayıtlı çalışan sayısının kaç olduğunun, en son tarih itibari ile güncel kayıtlı çalışanının bulunup bulunmadığı ve borcu olup olmadığı, varsa miktarı sorulmuştur. SGK İl Müdürlüğü'ne yazılan müzekkereye 02/05/2023 tarihli yazı ile cevap verilmiştir.

Kayseri Vergi Dairesi Başkanlığı'na müzekkere yazılarak Develi Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün 1304 sicil numarasında kayıtlı, ... vergi numaralı ... Maddeleri İnşaat Taahhüt, Tekstil, Nakliye Ve Otomotiv, İthalat, İhracat, Ticaret Ve Sanayi Limited Şirketi'nin vergi kaydının olup olmadığı, şirketin faal olup olmadığı, vergi kaydının resen terkin edilip edilmediği ve borcu olup olmadığı, varsa bor miktarı sorulmuş, sorulan hususlara ilişkin, özellikle terkin işlemine ilişkin tutanak, karar ve belgelerin okunaklı bir suretinin gönderilmesi istenilmiştir. 18/04/2023 tarihli yazı ile bu müzekkereye cevap verilmiştir.

Kayseri Büyükşehir Belediye Başkanlığı'na müzekkere yazılarak davalı şirketin ticaret sicilinde kayıtlı "İbrahim Ağa Mahallesi, Cumhuriyet Caddesi, No:76, Develi / Kayseri" adresine mahkememizce çıkarılan tebligatların "bu caddede no:76 yoktur, son numarası 72'dir" açıklaması ile iade edilmiş olmakla anılan yerde belediye çalışmaları nedeni ile adres bilgilerinin değiştirilip değiştirilmediği, davalı şirketin adresinde bu nedenle bir değişiklik yapılmışsa yukarıda sözü edilen adresin yeni bilgileri sorulmuştur. 05/10/2023 tarihli yazı ile bu müzekkeremize cevap verilmiştir.

Melikgazi, Kocasinan, Talas, Hacılar, Develi ve İncesu Tapu müdürlüklerine ayrı ayrı müzekkere yazılarak Develi Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün 1304 sicil numarasında kayıtlı, ... vergi numaralı, ... Maddeleri İnşaat Taahhüt, Tekstil, Nakliye Ve Otomotiv, İthalat, İhracat, Ticaret Ve Sanayi Limited Şirketi'nin üzerine kayıtlı taşınmazların olup olmadığı sorularak, varsa ilgili belgelerin okunaklı bir suretinin gönderilmesi istenilmiştir.

Melikgazi Tapu Müdürlüğü'ne yazılan müzekkereye 18/04/2023 tarihli yazı ile, Kocasinan Tapu Müdürlüğü'ne yazılan müzekkereye 14/04/2023 tarihli yazı ile, Talas Tapu Müdürlüğü'ne yazılan müzekkereye 13/04/2023 tarihli yazı ile, Hacılar Tapu Müdürlüğü'ne yazılan müzekkereye 13/04/2023 tarihli yazı ile, Develi Tapu Müdürlüğü'ne yazılan müzekkereye 13/04/2023 tarihli yazı ile ve İncesu Tapu Müdürlüğü'ne yazılan müzekkereye 13/04/2023 tarihli yazı ile cevap verilmiştir.

Türkiye Noterler Birliği'ne müzekkere yazılarak Develi Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün 1304 sicil numarasında kayıtlı, ... vergi numaralı, ... Maddeleri İnşaat Taahhüt, Tekstil, Nakliye Ve Otomotiv, İthalat, İhracat, Ticaret Ve Sanayi Limited Şirketi'nin üzerine kayıtlı araç/araçlar olup olmadığı sorularak, varsa ilgili belgelerin okunaklı bir suretinin gönderilmesi istenilmiştir. 19/04/2023 tarihli yazı ile müzekkeremize cevap verilmiştir.

İzmir 3. Asliye Ceza Mahkemesi'ne müzekkere yazılarak *** Esas sayılı, İzmir 13. Asliye Ceza Mahkemesi'ne müzekkere yazılarak *** Esas sayılı ve İzmir 22. Asliye Ceza Mahkemesi'ne müzekkere yazılarak *** Esas sayılı dava dosyalarının akıbeti sorularak, gerekçeli karar örneklerinin gönderilmesi istenilmiştir. Bu müzekkerelerimize cevap verilmiştir.

Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesinden 11/05/2023 tarihli yazı ile davacı ...'a ait tedavi evrakları getirtilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE: Dava, hukuki niteliği itibari ile; 6102 sayılı TTK'nun 636/3. maddesi uyarınca açılmış limited şirketin haklı sebeple fesih ve tasfiyesi istemlerine ilişkindir.

6545 sayılı Yasa'nın 45/3. maddesi uyarınca davanın niteliği itibarı ile mahkememiz heyeti tarafından basit yargılama usulüne göre yargılama yapılarak dava sonuçlandırılmıştır.

Feshi istenen davalı şirket, Develi Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün 1304 sicil numarasında bir limidet şirkettir.

Mahkememiz eldeki davaya bakmaya görevli ve yetkilidir.

Taraflar arasında uyuşmazlık; davalı ... Maddeleri İnşaat Taahhüt Tekstil Nakliye Ve Otomotiv İthalat İhracat Ticaret Ve Sanayi Limited Şirketi'nin haklı nedenlerle fesih ve tasfiyesinin gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.

6102 sayılı TTK'nun 636/3. maddesi uyarınca haklı sebeplerin varlığında, her ortak mahkemeden şirketin feshini isteyebilir. Haklı sebeple fesih davasında haklı sebebin gerçekleşmesinde davacı ortakların kusurlu olması dahi tek başına açtığı davanın reddini gerektirmez. Mahkeme, istem yerine, davacı ortağa payının gerçek değerinin ödenmesine ve davacı ortağın şirketten çıkarılmasına veya duruma uygun düşen ve kabul edilebilir diğer bir çözüme hükmedebilir.

Anılan hükme göre her ortak, haklı sebeplerin varlığı hâlinde limited şirketin feshini isteyebilecektir. Haklı sebepten ne anlaşılması gerektiği ise somut durumun ve ileri sürülen hususların niteliğine göre mahkemece takdir edilecek olup esasında dürüstlük kuralı temelinde ortaklık ilişkisinin devam ettirilemeyecek düzeyde zedelenmiş olması durumu, limited şirketin feshinin haklı nedenini oluşturur.

Başka bir deyişle ortaklıktaki güven ilişkisinin ortadan kalkması veya ortaklılığın devamının dürüstlük kuralı gereği ortaklar bakımından çekilmez hâle gelmesine neden olan olaylar, limited şirketin feshi için haklı neden olarak kabul edilebilirler. Zira hiçbir ortaktan, dürüstlük kuralı gereği kendisi için çekilmez hâle gelen bir ortaklık ilişkisini devam ettirmesi beklenemez. Haklı sebep kavramı, her somut olayın niteliğine göre farklı tanımları bünyesinde barındırır.

Limited şirketin fesih ve tasfiyesine ilişkin davada (fesih davasında) davacı sıfatı şirketin ortaklarına aittir. Bu kapsamda TTK’nun 636/3. maddesi kapsamında ancak pay defterine kayıtlı ortaklar limited şirketin haklı nedenle feshini mahkemeden isteyebilirler. Limited şirketin feshini isteyen davacının ortaklık sıfatının yargılama boyunca mevcut olması gerekir. Aksi durumda ortaklık sıfatını yitiren davacı, taraf sıfatını da yitirecektir. Bu durum yargılamanın her aşamasında ileri sürülebileceği gibi mahkemece de re’sen nazara alınır.

Limited şirketin fesih davasında davalı sıfatı kural olarak limited şirketin tüzel kişiliğine aittir. Zira feshi istenen limited şirket, açılacak davada kural olarak davalı olarak yer almalıdır. Bu nedenle şirketin feshi istemiyle açılan davada kural olarak husumet feshi istenen şirkete yönetilmesi gerekir (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin emsal niteliğindeki 14/01/2014 tarih ve 2012/9121 Esas-2014/728 Karar sayılı ilamı). Somut olayda, iki ortaklı olan davalı limited şirkete davacı ortak tarafından husumet yöneltildiği görülmektedir. Bu nedenle eldeki davada taraf teşkili sorunu bulunmamaktadır.

Yapılan açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde; eldeki dava ile davacı, ortağı olduğu davalı ... Maddeleri İnşaat Taahhüt, Tekstil, Nakliye Ve Otomotiv, İthalat, İhracat, Ticaret Ve Sanayi Limited Şirketi'nin fesih ve tasfiyesini talep etmektedir.

Dosya kapsamında toplanan delillere göre davacının davalı şirket ortaklarından biri olduğu, Develi Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün 18/04/2023 tarihli cevabi yazısı ve ekli belge örneklerinden davalı şirketin iki kez yapılan yoklaması sonucu düzenlenen yoklama fişlerinden şirketin kayıtlı adresinde faal olmadığı, kayıtlı adresi dışında başka herhangi bir adreste faal olmadığı, menkul ve gayrimenkul malvarlığının bulunmadığı, davalı şirketin Aralık 2007 tarihinde tüm ticari faaliyetlerinin sona erdiği ve bu tarihten sonra hiçbir faaliyetinin olmadığı tespiti üzerine 31/12/2007 tarihi itibarı ile re'sen terkin edildiği görülmüştür.

Develi Sosyal Güvenlik Merkezi'nin 02/05/2023 tarihli cevabi yazısı ve ekli belge örneklerinden davalı şirketin 02/04/2002 ila 31/08/2007 tarihleri arasında faaliyet gösterdiği, bu tarihten sonra SGK'na hizmet bildirimi yapmadığı anlaşılmıştır. Davalı şirkete çıkarılan tebligat evraklarında ticaret sicilinde kayıtlı adresinde davalı şirketin tanınmadığı kaydının işlendiği görülmüştür.

Mahkememizce davalı şirkete en son Tebligat Kanunu'nun 35. maddesi hükmüne göre tebligat yapılmak suretiyle taraf teşkili sağlanmıştır.

Mevcut delillere göre davalı şirketin 2007 yılından bu yana faaliyetlerine devam edilemediği, şirketin faaliyetlerinin uzun zamandan beri durduğu ve şirketin gayri faal olduğu, bir ticari faaliyetinin bulunmadığı, ticari işletmesini kapattığı, hiçbir ticari faaliyet göstermediği, bu durumda şirketin ana sözleşmesinde yazılı amaçlarını gerçekleştirme imkanın olmadığı, şirketin kayden varlığını devam ettirmesinde beklenebilir bir yarar bulunmadığı, davacı şirket ortağının TTK'nun 636/3. maddesi gereğince açmış olduğu bu davada şirket yönünden haklı sebebin gerçekleştiğinin anlaşılmaktadır.

Mevcut delillere göre haklı sebeplerin meydana gelmesinde tüm kusurun davacıda olduğunu gösterir delil de bulunmamaktadır.

Haklı sebeple fesih yerine alternatif çözüme hükmedilebilmesi için bu çözümün ilgililerin menfaatlerini gözetmesi yani davacı ortak ile dava dışı ortağın menfaatlerinin aynı ağırlıkta dikkate alınması gerekir. Ayrıca alternatif çözüm haklı sebebi yaratan durumu sürekli olarak ortadan kaldıracak nitelikte olmalıdır. Şirketin yaşatılmasının ekonomik ve rasyonel açıdan daha doğru olması da bir diğer şarttır.

Tek kişilik limited şirket kurulmasının mümkün olması ve şirketin tek ortakla devam edebilmesi mümkün olduğundan iki veya daha çok ortaklı şirketlerde ortaklardan birinin çıkarılmasına karar verilebilecektir. Şayet davacı ortaklar olmaksızın şirket devam edebilecek ise haklı sebeple fesih yerine çıkarma kararı verilmesi uygun bir çözüm olabilir. Limited şirket sermaye şirketi olduğundan ekonomik menfaatler kişisel menfaatlere göre öncelik taşımalıdır.

Ancak, limited şirketler aynı zamanda şahıs şirketi özelliğini de taşıdığından kişisel menfaatlerin de dikkate alınması gerekir. Aynı zamanda şirketin devamında hem genel ekonomik menfaatler için yarar olmalı hem de çıkarılan ortağın ayrılma payını talep etmeye ilişkin menfaati aşırı şekilde zarar görmemelidir. Bu nedenle ekonomik yönden kötü durumda olan bir şirkette diğer pay sahibinin şirketin devamına ilişkin menfaati önemli görülmemelidir.

İç işleyişi bozulan uzun zamandır faaliyetleri durmuş olan bir şirketin devamında genel ekonomik menfaatler açısından bir fayda bulunmayacağı açıktır.

Elde davalı şirketin feshi yerine yaşatılmasını gerektirecek ekonomik ve rasyonel veriler mevcut değildir. Davalı şirketin ticari faaliyetinin olmadığı, şirketin devamında genel ekonomik menfaatler için yarar bulunduğunun tesbit edilemediği, uzun zamandır faaliyeti olmayan bir şirkette diğer pay sahibinin şirketin devamına ilişkin menfaatinin önemli görülemeyeceği sonucuna varılmaktadır. Ekonomik faaliyeti durmuş bulunan şirketin devamında genel ekonomik menfaatler açısından bir fayda bulunmadığının kabulüyle davalı şirketin fesih ve tasfiyesine karar vermek gerekmiştir.

Başkan ... · E-imzalıdır · Üye ... · E-imzalıdır · Üye ... · E-imzalıdır · Katip ... · E-imzalıdır