Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/500 K.2024/49

Mahkememizde görülmekte olan itirazın iptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalının davacı kooperatifin ortağı olduğunu, 15/05/2022 tarihli genel kurulun 9. gündem maddesinde devam eden konut inşaatlarının tamamlanabilmesi için 2022 Temmuz ayından başlamak üzere aylık 2.500,00-TL olmak üzere toplam 30.000,00-TL tutarında aidat alınmasına ilişkin karar alındığını, davalının yükümlülüğünü yerine getirmemesi üzerine Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ...

Esas sayılı dosyası ile davalı aleyhine takip başlatıldığını, davalının itirazı ile takibin durduğunu, genel kurulun tüm ortakları bağlayacağını, kooperatifin henüz dairesini teslim almamış 150 kadar üyesi olduğunu, davalı gibi birçok üyenin inşaatları devam eden üyeleri ve üyeler arasındaki eşitliği gözardı edip takiplere itiraz ettiğini, bu durumun konut imalatlarının hızını önemli ölçüde düşürdüğünü, genel kurulun tüm ortaklar yönünden kesinleştiğini, genel kurula bakanlık temsilcisinin katıldığını, toplantı ve karar nisabının oluştuğunu, genel kurulun yokluk nedeninin bulunmadığını,

davalıdan talep edilen tutarın ek ödeme niteliğinde olmadığını, genel kurulca ödeme günü belirlenerek (belirlenmemişse ayın sonu ödeme günü alıp) aidat bedelinin süresinde ödenmesine, ödenmemesi halinde ise temerrüt uygulamasına ilişkin kararın kesinleşmesi halinde bu kararın tüm ortakları bağlayacağını, kooperatifçe daha önce alınan genel kurullarda yükümlülüğünü yerine getirmeyen ortaklardan yasal faizin 2 katı oranında gecikme faizi alacağına dair karar olduğunu, bunun aksine karar alınmadığını, davalı gibi birçok kişi tarafından kesin hesap borcunun ödendiğinin iddia edildiğini,

kesin hesap üye borç tablosu belgesinde üyenin borcunun belirlendiği tarihin açıkça yazılı olduğunu, bu belgenin kesin hesap tanımlamasını içeren başlık taşımakta ve kooperatif genel kurullarında bu ibare kullanılmakta ise de kooperatifin inşaatlarının devam etmesi gözetildiğinde kesin maliyetin somut olayda söz konusu olmayacağını, yapılan hesabın tapu tescili öncesi ortağın borcunun belirlenmesine yönelik olduğunu, konut sahibi olmak isteyen kooperatif ortaklarının son bağımsız bölüm bitip teslim edilene kadar kooperatif ortağı olmaya devam edeceğini,

inşaatlar bitmeden bağımsız bölümü teslim alıp istifa eden üyeden bağımsız bölümü geri alma hakkına sahip olduğunu, inşaatlar devam ederken başkaca aidat alınmayacağına ilişkin vaatlerin kooperatif tarafından geçerli kabul edilemeyeceğini, maliyetlerin artması halinde kooperatif ortaklarından bu bedelin talep edileceğinin Yargıtay içtihatları ile kabul edildiğini, davacı kooperatifin imalatlarının devam etmesi ve maliyet artması nedeniyle zamanında konutları tamamlayamadığını ve kira borcu altına girdiğini, davalının 2012 yılında çıkarılan geçici maliyet hesabının ana sözleşmeye aykırı olması,

kooperatif inşaatlarının devam etmesi ve genel giderlerin artması gibi nedenlerle daha önce yapılan ödemenin yetersiz kaldığını, 2012 yılında geçici maliyeti ödeyerek dairesini teslim alan üyelerle evini teslim alamayan üyeler arasında fahiş eşitsizlik doğduğunu, derdest davanın konusunu teşkil eden benzer alacaklarla ilgili açılan davanın Kayseri |Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından reddedildiğini; ancak Ankara Bölge Adliye Mahkemesi tarafından esas hakkında tekrar karar verildiğini ve alacak talebinin kesin olarak hüküm altına alındığını belirterek Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ...

Esas sayılı dosyası ile yapılan takibe davalının itirazın iptaline, takibin devamına ve alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere davalının icra inkar tazminatı ödemesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı tarafa usulüne uygun meşruhatlı dava dilekçesi tebliğine rağmen süresinde cevap dilekçesi sunulmadığı ve duruşmalara katılmadığı anlaşılmıştır.

DELİLLER

Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.

Davacı tarafça Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyasına, kooperatifin tüm genel kurul tutanaklarına ve 15/05/2022 tarihli kooperatif genel kurul kararına, kooperatif defter ve kayıtlarına ve bilirkişi incelemesine delil olarak delil olarak dayanılmıştır.

Davalı tarafından yasal süresi içinde delil bildirilmemiştir.

Kayseri Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak davacı kooperatifin tebliğe yarayışlı adresinin ne olduğunun sorulmuş ve tadilatlarıyla birlikte kooperatif ana sözleşmesinin, tüm genel kurul toplantı tutanakları ile hazirun tutanaklarının tasdikli suretlerinin istenilmiştir.

Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dava dosyasının Uyap kayıtları gönderilmesi istenilmiştir.

Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne müzekkere yazılarak ... Esas sayılı dava dosyasının Uyap kayıtlarının gönderilmesi istenilmiştir.

Kayseri Genel İcra Dairesi'ne müzekkere yazılarak ... Esas sayılı takip dosyasının Uyap sistemi üzerinden mahkememize gönderilmesi istenmiştir. İncelenmesinde davacı S.S. ... Konut Yapı Kooperatifi tarafından davalı ... aleyhine 15/05/2022 tarihli kooperatif genel kurul kararına dayalı olarak toplam 21.165,12-TL alacak miktarının tahsili istemli ilamsız icra takibi başlatıldığı, borçlu tarafından verilen 23/03/2023 tarihli dilekçe ile borca itiraz edildiği ve icra müdürlüğünce 20/06/2023 tarihi itibariyle takibin durdurulmasına karar verildiği görülmüştür.

Davacı kooperatife müzekkere yazılarak, davalının üyelik dosyasının örneğinin gönderilmesi, davalının peşin bedelli, sabit fiyatlı üye olup olmadığı sorularak böyle bir uygulama varsa buna ilişkin genel kurulu veya yönetim kurulu kararlarının, kayıt ve belge örneklerinin gönderilmesi, davalının üyelik nedeniyle borç ve ödemelerini gösterir hesap dökümlerinin gönderilmesi, davacı kooperatifin ana sözleşmesi, genel kurul kararları, hazirun cetvellerinin sıralı bir şekilde sunulması ve bilirkişi incelemesi yaptırılmasının gerekmesi halinde kooperatifi kayıt ve defterlerinin bilirkişi incelemesine hazır bulundurulacağı açık adresin ve bu adreste defter ve kayıtları bilirkişiye sunacak görevli kişinin adı soyadı ve irtibat telefon numarasının bildirilmesi istenilmiştir.

İlgili delillerin toplanmasından sonra HMK'nun 266. maddesi gereğince bilirkişi incelemesi yaptırılmasına, HMK'nun 267. ve 268. maddesi gereğince dava dosyasının re'sen seçilecek bir mali müşavir/muhasebeci bilirkişiye tevdine, bilirkişiye HMK'nun 268 maddesi gereği davacı kooperatifin defter ve kayıtları üzerinde yerinde inceleme yapması, raporuna esas alacak olup da dosya içinde bulunmayan kayıt ve belgeler olursa birer suretinin raporuna eklemesi için yetki verilmesine, HMK'nun 273. maddesi gereğince kooperatif ana sözleşmesi,

tüm genel kurul kararları, toplanan deliller ve kooperatif defter ve kayıtları incelenmek suretiyle davalının takip ve dava tarihi itibarıyla ve halen davalı kooperatifin üyesi olup olmadığı, davalının kooperatif üyeliğinden istifasına ilişkin noter ihtaratı, karar, kayıt bulunup bulunmadığı, kooperatif yönetim kurulu veya genel kurulunca davacının kooperatif üyeliğinden istifası, ihracı veya çıkarılması hakkında karar verilip verilmediği, davacının kooperatifin 15/05/2022 tarihli genel kurulunun gündemin 9. maddesi uyarınca davalıdan alacağı olup olmadığı,

davalının kooperatife üyeliği nedeniyle takip tarihine kadar yaptığı ödemeler dikkate alınarak, davacının davalı hakkında icra takibi yapmakta haklı olup olmadığı, icra takip tarihi itibarı ile yukarıda sözü edilen 15/05/2022 tarihli genel kurulun gündeminin 9. maddesi uyarınca davalının davacıya borcu var ise asıl alacak ve gecikme faizlerinin kaçar TL olduğu konularında hüküm vermeye ve denetime elverişli açıklamalı rapor tanzimi için bilirkişiye yetki ve görev verilmesine karar verilmiştir.

Mali Müşavir bilirkişi Prof. Dr. ... tarafından düzenlenen 08/11/2023 tarihli raporda özetle. "Davacı taraf davalı hakkında başlatmış olduğu takipte davalıdan 20.000,00-TL asıl alacak ve her bir taksitin temerrüt tarihinden takip tarihine kadar yıllık %18 oranı üzerinden 1.165,12-TL işlemiş faiz talebinde bulunmuştur. Davacı kooperatifin 21/06/2015 tarihli genel kurulunda aylık %1,5 işlemiş faiz kararı alınmış olup daha sonraki dönemlerde herhangi bir karar alınmamıştır.

Raporumuz ekinde yer alan belgelerin incelenmesinden davalıya tapu devri öncesi 42.879,07-TL borç çıkarıldığı; davalının da 32.233,00-TL banka kredisi ile ödeme yaptığı ve bakiye 10.646,07-TL borcu kaldığı anlaşılmaktadır. Davalı tarafın 07/09/2016 tarihinde 24.016,00-TL ödeme yaptığı raporumuz ekindeki hesap ekstresinden anlaşılmaktadır.

Bu tutarın 10.646,07-TL tapu devri öncesi maliyet borcuna ve 9.500,00-TL ise 21/06/2015 tarihli genel kurulda kararlaştırılan bedele sayılması durumunda davalının 3.869,93-TL fazla ödemesi hesaplanmaktadır. Davalının 07/09/2016 tarihinde yaptığı ödemeden fazla kalan 3.869,93-TL takip konusu alacağa mahsup edildiğinde takip tarihi itibariyle 16.130,07-TL asıl alacak ve 756,61-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 16.886,68-TL alacak hesaplandığı" belirtilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE:Dava, kooperatif tarafından inşaat maliyeti borcundan kaynaklı başlatılan icra takibine davalının vaki itirazının iptali ile icra inkar tazminatı talebinden ibarettir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 4/1-a maddesine göre davaya bakmaya Mahkememiz görevlidir. 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 99. maddesine göre ihtilaf ticari niteliktedir.

6545 sayılı yasanın 45/3. maddesi uyarınca yargılama tek hakim tarafından yürütülmüş ve sonuçlandırılmıştır.

Mahkememizde açılan ve sonuçlanan davada dava değeri itibariyle 7251 sayılı Kanun'la değişik 6102 Türk Ticaret Kanunu'nun 4/2. maddesi uyarınca basit yargılama usulü uygulanmıştır.

Dava şartı arabuluculuk faaaliyeti kapsamında taraflar görüşmüş ancak anlaşmaya varamamışlardır.

Taraflar arasında uyuşmazlık konuları, takibe konu edilen nedenlerle davacının davalıdan alacağı olup olmadığı, davalının icra takibine vaki itirazının haklı olup olmadığı, icra inkar tazminatı koşullarının bulunup bulunmadığı noktalarında toplanmaktadır.

Dava, İİK'nun 67. maddesi uyarınca 1 yıllık yasal süre içinde açılmıştır. İtiraz dilekçesinin alacaklıya tebliğ edilmemesi nedeniyle öğrenmenin dava tarihinde gerçekleştiği kabul edilmiştir.

Anayasa Mahkemesi'nin 16/2/2023

tarihli, ... Karar sayılı kararı ile 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'na eklenen geçici 11. maddesi iptal edildiğinden eldeki uyuşmazlığa karar tarihi itibarı ile iptal edilmiş olan bu yasa hükmünün uygulanmasının mümkün olmadığı açıktır.

Dosyaya mübrez Prof. Dr. ... tarafından düzenlenen 08/11/2023 tarihli raporda özetle. "Davacı taraf davalı hakkında başlatmış olduğu takipte davalıdan 20.000,00-TL asıl alacak ve her bir taksitin temerrüt tarihinden takip tarihine kadar yıllık %18 oranı üzerinden 1.165,12-TL işlemiş faiz talebinde bulunmuştur. Davacı kooperatifin 21/06/2015 tarihli genel kurulunda aylık %1,5 işlemiş faiz kararı alınmış olup daha sonraki dönemlerde herhangi bir karar alınmamıştır.

Raporumuz ekinde yer alan belgelerin incelenmesinden davalıya tapu devri öncesi 42.879,07-TL borç çıkarıldığı; davalının da 32.233,00-TL banka kredisi ile ödeme yaptığı ve bakiye 10.646,07-TL borcu kaldığı anlaşılmaktadır. Davalı tarafın 07/09/2016 tarihinde 24.016,00-TL ödeme yaptığı raporumuz ekindeki hesap ekstresinden anlaşılmaktadır.

Bu tutarın 10.646,07-TL tapu devri öncesi maliyet borcuna ve 9.500,00-TL ise 21/06/2015 tarihli genel kurulda kararlaştırılan bedele sayılması durumunda davalının 3.869,93-TL fazla ödemesi hesaplanmaktadır. Davalının 07/09/2016 tarihinde yaptığı ödemeden fazla kalan 3.869,93-TL takip konusu alacağa mahsup edildiğinde takip tarihi itibariyle 16.130,07-TL asıl alacak ve 756,61-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 16.886,68-TL alacak hesaplandığı" belirtilmiştir.

Bilirkişi raporuna göre davalının 07/09/2016 tarihinde yaptığı ödemeden fazla kalan 3.869,93-TL takip konusu alacağa mahsup edildiğinde takip tarihi itibariyle 16.130,07-TL asıl alacak ve 756,61-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 16.886,68-TL alacak hesaplandığı, 1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu, kooperatif ana sözleşmesi, Bölge Adliye Mahkemesi ve Yargıtay ilamları doğrultusunda, davalının davaya konu olan kesinleşen genel kurul kararlarına göre ödeme yapması gerektiği tespit edilmiştir.

22/01/2024 tarihli duruşmada davacı vekili "Dava tarihinden sonra davalı müvekkilim kooperatifi bu davaya ve icra takibine konu borcu haricen ödendi. Borç kapandığı için davamız konusuz kaldı. Davalıdan haricen tahsil nedeni ile icra inkar tazminatı ve vekalet ücreti talebimiz yoktur. Arabuluculuk gideri dışındaki diğer yargılama gideri talebimiz de yoktur. Arabuluculuk giderini tahsilat yapılırken davalı ile yaptığımız anlaşma gereği davalı üstlenmişti ancak duruşmaya gelip beyanda bulunmamıştır. Bu nedenle arabuluculuk masrafının davalıya yükletilmesini talep ederiz." şeklinde beyanda bulunmuş ve beyanının doğruluğunu imzası ile tasdik etmiştir.

Davanın konusuz kalması halinde dava tarihindeki haklılık durumu tespit edilerek yargılama giderlerinden sayılan arabuluculuk ücretinin taraflardan hangisinin üzerinde bırakılacağı, davacı yararına icra inkar tazminatına hükmedilip hükmedilemeyeceğinin tespiti gerekir. Mahkememizce bu nedenle yargılama yapılarak dava tarihi itibarı ile tarafların haklılık durumları araştırılmıştır.

Bilindiği üzere, 2004 sayılı İcra İflas Kanunu’nun 67. maddesi uyarınca itirazın iptali davası; alacaklının, icra takibine karşı borçlunun yaptığı itirazın iptali ile İİK’nun 66. maddesine göre itiraz üzerine duran takibin devamını sağlayan bir eda davası olup, itirazın tebliğinden itibaren bir yıllık süre içinde açılan davada borçlunun itirazında haksızlığının belirlenmesi ve alacağın likit olması halinde, istem varsa borçlu aleyhine icra inkar tazminatına da hükmedilebilir. (Baki Kuru, İcra ve İflas Hukuku, 2006, s.219, 223). İcra dosyasında itiraz dilekçesinin alacaklıya tebliğ edildiğine ilişkin bir belge bulunmadığından, eldeki davanın bir yıllık yasal süre içinde açıldığı anlaşılmıştır.

Davacı kooperatifçe üyelerine tahsis ve teslim edilecek taşınmazların inşaatlarının etap etap yaptırıldığı, çekilen kurada davalının konut almaya hak kazandığı, yönetim kuruluna verilen yetkiye dayanılarak 07/08/2011 tarihi itibariyle davalının kooperatife borcu ile ilgili hesap yaptırıldığı, belirlenen miktarın davalı tarafından ödendiği belirtilerek üye ve kooperatifin belirtilen istisnalar dışında birbirlerini karşılıklı olarak gayri kabili rücu ibra ettikleri, davalı adına bağımsız bölümün tapuda tescil edildiği, davacı vekilinin aksi savunulmayan beyanına göre kooperatifin henüz dairelerini teslim alamamış 150 kadar üyesinin dairelerinin inşaatının devam ettiği dosya kapsamından anlaşılmıştır.

Davacı kooperatifin 15/05/2022 tarihli genel kurulunda 9. gündem maddesinde, devam eden konut inşaatlarının devam edip tamamlanabilmesi için 2022 Temmuz ayından başlamak ve aylık net 2.55.00-TL olmak üzere toplamda 30.000,00-TL'nın ortaklardan tahsil edilmesine ilişkin karar alınmıştır.

Genel kurulca, ödeme günü belirlenerek, (belirlenmemişse ayın sonu ödeme günü olup) aidat bedelinin süresinde ödenmesine, süresinde ödenmemesi halinde ise temerrüt faizi uygulanmasına ilişkin alınan kararın kesinleşmesi halinde, bu kararın tüm ortakları bağlayacağı açıktır.

Eldeki davada sadece yokluk sebeplerinin değerlendirilebileceği, iş bu davanın genel kurul kararının iptali davası olmaması nedeniyle genel kurul kararlarının yerindeliğinin denetlenemeyeceği, ayrıca, bir kooperatif ortağının bağımsız bölümüne ait tapu kaydının adına tescil edilebilmesi için, ortağın taşınmazına yönelik olarak kooperatife karşı tüm edimlerini yerine getirmiş olması gerekmektedir.

Davacı kooperatifçe, bu ilkeye uygun olarak, davalı ortağın bağımsız bölümünün adına tescili öncesinde, o tarih itibariyle borçları belirlenmiş, bu borçların ödenmesi üzerine ibra edilmiş ve tapu kaydı adına tescil edilmiştir.

Davacının ferdileştirme öncesi ödediği tutar malikin tapu tescili öncesi borcuna yönelik olup, ileride doğacak borçların talep edilmeyeceği anlamını içermediği, Kooperatifin inşaatlarının devam etmesi, henüz tasfiye aşamasına da geçmemiş olması, belgede borç miktarının belirlendiği tarihin yazılı olması gözetildiğinde, ana sözleşmenin 61. maddesindeki kesin hesabın somut olayda sözkonusu olmadığı,

yapılan hesabın ve istenen bedelin tapu tescili öncesi ortağın borcunun belirlenmesine yönelik olduğu açıktır. (aynı yönde Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. H.D.'nin 07/02/2020 tarih ve 2019/2730 Esas - 2020/207 Karar, Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. H.D.'nin 2020/227 Esas - 2020/226 Karar sayılı karar ilamları )

Neticeten davalının, kesinleşmiş genel kurul kararına dayalı olarak talep edilen, inşaat finansman gideri olduğu, kesin maliyet alacağı olmadığı anlaşılan ödemeden/borçtan sorumlu olduğu ve davacının eldeki davayı açmakta haklı olduğu anlaşılmaktadır.

Dosya kapsamına göre davalı tarafın takip konusu borcu haricen ödemesi nedeniyle davanın konusuz kaldığı dikkate alındığında, davanın konusuz kalması nedeni ile esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına, davacı tarafın arabuluculuk ücretinin dışındaki icra inkar tazminatı, yargılama gideri ve vekalet ücreti ücreti taleplerinden vazgeçmesi, davacı vekilinin bu kalemler yönünden alacak taleplerinin olmadığını bildirmesi nedeniyle buna ilişkin davacının önceki talebinin reddine karar vermek gerekmiştir. Dosya safahatı itibarı ile davalının takip konusu borcu haricen ödemesi ve davadaki haklılık durumu dikkate alındığında arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.

Katip ... · E-imzalıdır Hakim ... · E-imzalıdır