Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/727 K.2024/235

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkilinin Kayseri ilinde küçük ev eşyaları ile madeni eşya ticareti üzerine iştigal ettiğini, müvekkilinin, ticari faaliyetleri kapsamında keşidecisi Niğde'de faaliyet gösteren ... isimli şahıs olan Vakıfbank Niğde Merkez Şubesi'nin 31.04.2023 vade tarihli, ... seri numaralı, 40.000,.00 TL bedelli çekini ticari ilişki kapsamında aldığını, ancak söz konusu bu çekin müvekkili uhdesinde iken kaybolduğunu,

müvekkilinin bilgisi ve rızası dışında kaybolan çekin üçüncü şahısların eline geçmesi durumunda ödenmesini engellenmesi ve çekin iptali için taraflarınca Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasında tedbir talepli dava açıldığını, teminat mukabilinde çek için ödeme yasağı konulduğunu ve dosyanın derdest olduğunu, ödeme yasağına rağmen müvekkilinin hakkında davalı tarafça İstanbul Banka Alacakları İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyasından takip başlatıldığını,

takibin iptali için Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasında açılan davanın mevcudiyeti temel alınarak İstanbul 12. İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... esas sayılı ile dava açtıklarını, iş bu dosyanın da derdest durumda olduğunu, müvekkilinin teminat mukabilinde verilen tedbir kararlarına rağmen davalının haciz tazyiki altında kaldığını, bu arada Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasından tarafımıza 16.07.2023 tarihinda tebliğ edilen mahkeme yazısı uyarınca iki haftalık süre içinde çekin istirdadı için dava açılmak üzere mehil verildiğini,

müvekkili uhdesinde iken kaybolan ve Kayseri 1.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasında teminat mukabilinde tedbir istemi kabul edilerek iptale konu edilen Vakıfbank Niğde Merkez Şubesi'nin 31.04.2023 vade tarihfi, ... seri numaralı, 40.000,00 TL bedelli çeki için verilen yasal süre içinde istirdatı için mahkemeye başvurduklarını belirterek Vakıfbank Niğde Merkez Şubesi'nin 31.04.2023 vade tarihli, ... seri numaralı,

40.000,00 TL bedelli çeki için Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasında teminat mukabilinde verilen ödeme yasağına rağmen İstanbul Banka Alacakları İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyasındaki takibini haciz tazyikine tabi tutan davalı yönünden aleyhe tedbir kararı ittihaz edilerek hacizlerin anılan icra dosyasında tensiple terkini ve ilgili birimlere müzekkere yazılması hususunda karar ittihazını,

müvekkili uhdesinde iken kaybolan ve Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasında teminat mukabilinde tedbir istemi kabul edilerek iptale konu edilen Vakıfbank Niğde Merkez Şubesi'nin 31/04/2023 vade tarihli, ... seri numaralı, 40.000,00 TL bedelli çekin istirdadı hususunda hüküm tesisini, vekalet ücreti ile yargılama masraflarının davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili banka ile dava dışı ... Elektronik Nakliyat Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi arasında imzalanan Genel Kredi Sözlemesi uyarınca dava dışı şirkete kredi hesabı tesis edildiğini ve krediler kullandırıldığını, buna ek olarak dava dışı müvekkili banka borçlusunun şirket tarafından, keşidecisi dava dışı ... olan Türkiye Vakıflar Bankası T.O.A.'nın ...

Seri Numaralı 40.000,00 TL tutarlı ve 31.04.2023 tarihli çeki müvekkili bankaya cirolandığını ve teslim edildiğini, müvekkili bankaya cirolanmış olan çekin ilgili bankaya 02.05.2023 tarihinde Takas Merkezi üzerinden ibraz edildiğini, ancak çekin Takas Merkezi'ne ibraz edilmesi ile birlikte Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ...

Esas sayılı dosyasından verilen karara uyarınca çek üzerinde herhangi bir işlem yapılamayacağına dair şerh düşüldüğünü, bu suretle çek bedelinin müvekkili banka tarafından tahsil edilemediği gibi çek hakkında karşılıksızdır işlemi yapılmadığını ve muhatap banka tarafından karşılanan bir çek yaprak bedelinin de olmadığını, çek bedelinin tamamının karşılıksız kaldığını ve tahsil edilemediğini, bunun üzerine müvekkili banka tarafından İstanbul Banka Alacakları İcra Müdürülüğü'nün ...

Esas sayılı dosyasından kambiyo takiplerine özgü haciz yolu ile ilamsız icra takibi yoluna başvurularak bedeli tamamen karşılıksız kalan çekin tahsili amacıyla icra takibi başlatıldığını, davacının da ciranta olarak çekte isminin yer aldığı görülmekle birlikte de icra takibinde borçlu olarak başvurulan borçlular arasında yer aldığını, 27.07.2023 tarihinde ise davacı tarafından işbu davanın ikame edildiğini, işbu davanın yetkili mahkemede ikame edilmediğini, mahkememizin yetkisizliği ile davanın yetkili İstanbul Asliye Ticaret Mahkemelerine gönderilmesine karar verilmesini, davacı tarafın iddialarını kabul anlamına gelmemekle birlikte;

çek ile ilgili davacı tarafından açılan çekin iptali davası ve ödememe yasağına dair karar verilmiş olmasının müvekkili banka tarafından takip başlatılmasına engel bir hukuki gerekçe oluşturmadığını belirterek dosyanın yetkili İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesini, haksız ve kötü niyetli şekilde imza itirazında bulunan davacı şirket hakkında %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ve avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE

Dava, çek istirdadı istemine ilişkindir. Davalı vekili süresi içerisinde yetki itirazında bulunmuştur. Çek istirdadı istemi bakımından yasada yetkili mahkemeye ilişkin özel bir düzenleme bulunmadığı, bu haliyle yetkinin kesin yetki olmadığı görülmüştür. HMK 116/1-a maddesi gereği davalının itirazı ilk itirazlardandır.

Anayasa'nın "Kanuni hakim güvencesi" başlıklı 37'nci maddesinde "Hiç kimse kanunen tabi olduğu mahkemeden başka bir merci önüne çıkarılamaz." denilerek görev ve kesin yetki kurallarının gücü, tabii hakim ilkesi olarak ifade edilen evrensel bir ilkenin anayasa hükmü haline getirilmesi suretiyle ortaya konmuştur.

Bu bağlamda belirtilmelidir ki, yargılanacak olan uyuşmazlığın gerçekleşmesinden önce, yürürlükte bulunan yasalar aracılığıyla görevi, yetkisi ve işleyişi (yani izleyeceği yargılama usulü) belirlenmiş olan mahkemenin hakimine tabii hakim, bunu öngören ilkeye de tabii hakim ilkesi denir (Tanrıver, S.: Tabii Hakim İlkesi ve Medeni Yargı, TBB Dergisi, 2013, S.104, s.12. Bilge, N.: Son Anayasa Değişikliğine Göre Tabii Hakim ve Savcı Teminatı, Prof.

Dr. Hüseyin Cahit Oğuzoğlu'na Armağan, Ankara 1972, s.574).

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin *** K., Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi'nin *** K., İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi'nin *** K. Sayılı emsal kararı da gözetildiğinde; Çek istirdadı istemi bakımından yasada yetkili mahkemeye ilişkin özel bir düzenleme bulunmadığı bu haliyle yetkinin kesin yetki olmadığı açıktır. Davalının yetki itirazının süresinde olması halinde 6102 sayılı TTK'da ve HMK'da çek istirdadı davalarında yetkili mahkemeye ilişkin özel bir düzenleme bulunmaması bu durumda açılan davanın HMK'nın 6. maddesi uyarınca genel yetkili mahkeme olan, davalının davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesinde görülmesi gerektiği belirtilmiştir.

Somut olayda davalı şirketin merkezinin İstanbul olması karşısında yetkili mahkemenin İstanbul Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğu, dava dilekçesinin yetkisizlik nedeniyle reddine ve mahkememizin yetkisizliğine karar verilmiştir.