Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/739 K.2024/352

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin, Yapı ve Kredi Bankası Öveçler Şubesinin TR 1100****0332 IBAN numaralı hesabı üzerine keşide edilen ... seri numaralı 19/11/2022 keşide tarihli 50.000,00 TL tutarındaki çekin zilyedi ve hamili olduğunu, keşidecinin yeni bir çek defteri almak üzere Yapı Kredi Bankasına gittiğini ancak banka yetkilisinin, önceki çek defterine ilişkin yapraklarda eksiklik olduğunu dava konusu çeki ibraz etmeden yeni bir çek defteri veremeyeceğini söylediğini, akabinde keşidecinin, müvekkili ile iletişime geçtiğini ve durumu izah ederek müvekkilinin hamili olduğu çeki,

aralarındaki ticari ilişki sonucunda haricen ödenmiş saydıklarından ve ibraz süresi de geçmiş olduğundan kendisine iade etmesini rica ettiğini, müvekkilinin ise her yeri aradığını lakin dava konusu çeki hiçbir yerde bulamadığını, müvekkilinin hamili olarak çeki keşideciye veya bankaya teslim/ibraz etmeden kaybettiğini, halihazırda dava konusu çekin kayıp durumda olduğunu, hamil olan müvekkilinin zilyedinde zayi olduğunu belirterek davanın kabulü ile, ibraz süresi geçmiş olan Yapıkredi Bankası Öveçler Şubesi ...

Seri numaralı Ankara'da keşide edilen 19/11/2022 keşide tarihli 50.000,00 TL değerindeki müvekkil emrine yazılı çekin zayi olması nedeniyle iptaline, iptal kararının ilgili Yapı ve Kredi Bankasına bildirilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; zayi nedeniyle açılan hasımsız çek iptali davasıdır. Zayi nedeniyle iptali istenen dava konusu Yapı ve Kredi Bankası Öveçler Şubesi'ne ait keşidecisi ... Hırdavat Gıda İthalat ihracat ve Ticaret Ltd. Şti. olan ... seri numaralı 19/11/2022 keşide tarihli 50.000,00 TL tutarındaki çek hakkında Ziraat Bankası Atışalanı Caddesi-Esenler/İstanbul Şubesi'ne yazılan yazıya verilen cevapta ilgili çekin Yapı ve Kredi Bankası Öveçler Şubesi'ne ... Endüstriyel Ürünler sanayi Pazarlama ve Dış Ticaret Ltd. Şti. tarafından ibraz edildiği ancak aynı gün muamelesiz iade talep edilerek geri çekildiği bildirilmiştir.

Davacı vekili 12/10/2023 tarihli dilekçe ile, Ziraat bankası tarafından gönderilen 12/10/2023 tarihli müzekkere cevabında yer alan çekin ön ve arka yüzünü gösteren belgeye göre söz konusu çekin son hamilinin Tekspart şirketi gibi görünse de müvekkilinin 22/11/2022 tarihinde söz konusu çeki Tekspart isimli şirketten teslim aldığını ve buna ilişkin de bir muhasebe kaydı tutulduğunu, müvekkilinin söz konusu kayıtta çeki elden teslim aldığını belirttiğini ve muhasebe kayıt çıktısına imza attığını, hal böyleyken son yetkili hamilin müvekkili ... olduğunu, çeki cirolayan tüm cirantalar ve keşideci arasında sürekli bir ticari ilişki bulunduğunu,

bu yüzden aralarında sık sık gerçekleşen ticari alım satımdan dolayı işbu çekin ödeme aracı olarak kullanıldığını, en son ise tekrar müvekkilinin tasarrufuna girdiğini, bu süreçte ise müvekkili ile keşideci arasında bu çekin ödenmiş sayılacağının kabul edildiğini, tarafların söz konusu çekin geçerliliğini iptal ettiklerini, ancak müvekkilinin çeki keşideciye geri veremeden kaybettiğini, hal böyleyken yetkili hamili olan müvekkilinin elinde kaybolan işbu çekin zayi olması nedeniyle iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizce ... Endüstriyel Ürünleri San. Paz. Ve Dış Tic. Ltd. Şti'ye müzekkere yazılarak, Yapı ve Kredi Bankası Öveçler Şubesi'ne ait keşidecisi ... Hırdavat Gıda İthalat ihracat ve Ticaret Ltd. Şti. olan ... seri numaralı 19/11/2022 keşide tarihli 50.000,00 TL tutarındaki çekin davacı ...'a teslim edilip edilmediği, teslim edilmiş ise teslim tarihi ve teslime ilişkin bilgi ve belgelerin gönderilmesi istenilmiş, gelen yazı cevabı ile dava konusu çekin ... San. Ve Tic. A.Ş'nin iade talebi doğrultusunda 22/11/2022 tarihinde ... San. Ve Tic. A.Ş'ye iade edildiği bildirilmiştir.

Mahkememizce ... San. Ve Tic. A.ş'ye müzekkere yazılarak Yapı ve Kredi Bankası Öveçler Şubesi'ne ait keşidecisi ... Hırdavat Gıda İthalat ihracat ve Ticaret Ltd. Şti. olan ... seri numaralı 19/11/2022 keşide tarihli 50.000,00 TL tutarındaki çekin şirketinize teslim edildiği bildirilmiş olmakla, dava konusu çekin davacı ... 'a teslim edilip edilmediği, teslim edilmiş ise teslim tarihi ve teslime ilişkin bilgi ve belgelerin gönderilmesi istenilmiş, gelen yazı cevabı ile, dava konusu çekin ...'a bizzat elden iade ve teslim edildiği bildirilmiştir.

Dava konusu çekin kaybolduğundan ve iptali istendiğinden bahisle Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nde usulünce 3 kez ilan edilmiştir. İlana ilişkin gazete nüshaları dava dosya arasına alınmıştır. Davaya konu çekin ilk ilan tarihi olan 07/08/2023 tarihinden itibaren 3 aylık yasal ilan süresi geçmiştir. Üç aylık yasal süre beklenmesine ve geçmesine rağmen dava konusu çekler hakkında mahkememize herhangi bir başvuruda bulunan olmamış ve çek aslı mahkememize ibraz edilmemiştir.

Davanın yasal dayanağı TTK'nun 651. ve devamı maddeleridir. TTK'nun 651. maddesine göre kıymetli evrak zayi olduğu taktirde mahkeme tarafından iptaline karar verilebilir. TTK'nun 757. maddesine göre de rızası olmaksızın poliçe elinden çıkmış olan kimse, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki mahkemeden muhatabın poliçeyi ödemekten men edilmesini isteyebilir. TTK'nun 759. maddesinde ise poliçeyi eline geçiren kimse bilinemiyorsa poliçenin iptaline karar verilebilir. TTK'nun 818. maddesindeki yollama nedeniyle poliçeyle ilgili bu hükümler "çek" için de uygulanır.

Dava, zayi nedeni ile çek iptali davası olup, davacının hamili-hak sahibi olduğu anlaşılan dava konusu çekle ilgili yapılan ilanlara rağmen dava konusu çek hakkında yasal süresinde mahkememize herhangi bir başvurunun olmadığı ve çekin davacının elinde iken zayi olduğu anlaşılmıştır. Bu nedenlerle, TTK'nun 651 ve 818/1-s bendi yollaması ile aynı Yasa'nın 757, 759, 760, 762 ve 764. maddeleri uyarınca, davacının üzerinde hamil ve hak sahibi olduğu anlaşılan dava konusu edilen çekin zayi nedeniyle iptaline karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır