Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/742 K.2024/270

Mahkememize açılan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan yargılaması sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin de cirantası olduğu 18 adet çekin ziyaı ve iptali için Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... sayılı dosyası ile dava açtıklarını, açtıkları davada keşidecisi ... olan ... seri numaralı 30.03.2023 keşide tarihli ve 25.000,00-TL bedelli çek ile ilgili olarak iade (istirdat) davası açmamız için kendilerine süre verdiğini, bahsi geçen çekin ve diğer çeklerin kargoda kaybolduğunu ancak dava sonra bankalara ibraz edildiğinde çalındığının anlaşıldığını, müvekkilinin hiçbir şekilde çekin cirantaları tanımadığını ve bu şahıslar ile herhangi bir ticari ilişkisi bulunmadığını,

çekler bankalardan sorulmaya başlandıktan sonra çekin çalıntı olduğu gerekçesiyle Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığı’na ... soruşturma numarası ile suç duyurusunda bulunduklarını, çalınan diğer 18 çekte de aynı firmaların cirolarının bulunduğunu, bu çek nedeniyle müvekkilinin taşınırlarına, taşınmazlarına ve banka hesaplarına bloke koyulması riskiyle karşı karşıya olduğunu, öncelikle tedbir taleplerinin kabulüne, yapılacak yargılama neticesinde davanın kabulüne, söz konusu çekin istirdadına, müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespitine, yargılama giderlerinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili dosyaya sunduğu cevap dilekçesinde; davacı tarafın iddialarının kabulünün mümkün olmadığını, çekin müvekkili banka tarafından cirolanmadığını ve bankaya teslim edilmediğini, banka uhdesinde bulunmayan çek için açılmış bu davanın reddinin gerektiğini, davacı tarafın davasını ispata yarar herhangi bir delil sunmadığını, ayrıca eldeki davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, müvekkilinin yerleşim yeri dikkate alındığında davanın yetkili İstanbul Asliye Ticaret Mahkemelerinde açılması gerektiğini, davacının iddialarını ispat etmesi gerektiğini, çekin bankanın uhdesinde olmadığını,

öncelikle usuli itirazları dikkate alınarak davanın usulden reddine, esasa girilmesi halinde davanın esastan reddine, %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderlerinin davacı taraf üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.

YARGILAMA VE GEREKÇE

Dava, çek istirdadı ve menfi tespit istemine ilişkindir. Davalı vekili süresi içerisinde sunduğu cevap dilekçesinde yetki ilk itirazında bulunmuştur. Çek istirdadı istemi bakımından yasada yetkili mahkemeye ilişkin özel bir düzenleme bulunmadığı, bu haliyle yetkinin kesin yetki olmadığı görülmüştür. HMK 116/1-a maddesi gereği davalının itirazı ilk itirazlardandır.

Anayasa'nın "Kanuni hakim güvencesi" başlıklı 37'nci maddesinde "Hiç kimse kanunen tabi olduğu mahkemeden başka bir merci önüne çıkarılamaz." denilerek görev ve kesin yetki kurallarının gücü, tabii hakim ilkesi olarak ifade edilen evrensel bir ilkenin anayasa hükmü haline getirilmesi suretiyle ortaya konmuştur.

Bu bağlamda belirtilmelidir ki, yargılanacak olan uyuşmazlığın gerçekleşmesinden önce, yürürlükte bulunan yasalar aracılığıyla görevi, yetkisi ve işleyişi (yani izleyeceği yargılama usulü) belirlenmiş olan mahkemenin hakimine tabii hakim, bunu öngören ilkeye de tabii hakim ilkesi denir (Tanrıver, S.: Tabii Hakim İlkesi ve Medeni Yargı, TBB Dergisi, 2013, S.104, s.12. Bilge, N.: Son Anayasa Değişikliğine Göre Tabii Hakim ve Savcı Teminatı, Prof.

Dr. Hüseyin Cahit Oğuzoğlu'na Armağan, Ankara 1972, s.574).

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2016/9864 esas 2016/7479 karar, Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi'nin 2020/926 esas, 2021/164 karar, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi'nin 2017/488 esas, 2017/490 karar sayılı emsal kararı da gözetildiğinde; çek istirdadı istemi bakımından yasada yetkili mahkemeye ilişkin özel bir düzenleme bulunmadığı bu haliyle yetkinin kesin yetki olmadığı açıktır. Davalının yetki itirazının süresinde olması halinde 6102 sayılı TTK'da ve HMK'da çek istirdadı davalarında yetkili mahkemeye ilişkin özel bir düzenleme bulunmaması bu durumda açılan davanın HMK'nın 6. maddesi uyarınca genel yetkili mahkeme olan, davalının davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesinde görülmesi gerektiği belirtilmiştir.

Somut olayda davalı Anadolubank A.Ş.'nin adresinin Ümraniye - İstanbul ilinde olması ve yetki itirazının süresinde yapılmış olması nedeniyle mahkememizin yetkisizliğine, İstanbul Asliye Anadolu Ticaret Mahkemeleri'nin yetkili olduğuna karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Katip *** · e-imzalı Hakim *** · e-imzalı