Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/799 K.2024/1143

Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Kaza Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davalı sigorta şirketi nezdinde sigortalı 38 ... plakalı araç ile müvekkiline ait 38 ... plakalı araç arasında 01.03.2023 tarihinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, meydana gelen kazada davalı sigorta şirketi güvencesindeki aracın %100 kusurlu olduğunu, meydana gelen kazada müvekkilinin aracında hasar meydana geldiğini, araç sahibi, araç sürücüsü ve sigorta şirketinin gerçek zarardan sorumlu olduğundan,

davanın kabulü ile Müvekkilin aracındaki değer kaybı miktarının tazmini için şimdilik 50,00 TL nin (Fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydı ile belirsiz alacak ) kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte müvekkiline ödenmesine, vekalet ücreti ile yargılama masraflarının davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın yetkisiz mahkemede ikame edildiğini, davanın yetkisizlik kararı verilerek İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesini, belirsiz alacak davası açmada davacının hukuki yararının bulunmadığını, müvekkili şirkete usulüne uygun başvuru yapılmadığından davanın reddi gerektiğini, 2023 yılı için ZMMS araç başı teminat limitinin 120.000,00-TL olduğunu, uyuşmazlığa konu kaza sonrasında müvekkili şirket tarafından davacı tarafa 35.709,36 TL hasar tazminatı ödemesi yapıldığını,

davacı tarafın değer kaybına ilişkin hesaplama yapılırken teminat limitinin dikkate alınmasını ve davacının fahiş tazminat talebinin reddini, davacının zararı karşılandığından müvekkili şirketin temerrütünden bahsedilemeyeceğini belirterek davanın reddi ile yargılama gideri ve avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.

... Sigorta AŞ'ne müzekkere yazılarak davalı sigorta şirketi tarafından (hasar dosya no: ..., poliçe no: ... sayılı) ZMMS poliçesi ile sigortalanmış 38 ... plakalı araç ile 38 ... plakalı aracın karıştığı 01/03/2023 tarihinde meydana gelen kaza sonucu davacının aracında oluşan araç değer kaybının tazmini için davacının ... Sigorta AŞ'ne hangi tarihte başvurduğu sorulmuş, poliçe örneği ve hasar dosyasının gönderilmesi istenilmiş, davalı vekilinin cevap dilekçesi ekinde sunmuş olduğu poliçenin incelenmesinde, 38 ... plakalı aracın 05/11/2022 başlangıç ve 05/11/2023 bitiş tarihli ZMMS ile sigortalandığı görülmüştür.

Türkiye Noterler Birliği'ne müzekkere yazılarak 38 ... plakalı araç ile 38 ... plaka sayılı araçlarının kaza tarihi olan 01/03/2023 tarihli kaza tarihinde ve halen kimin adına tescilli olduğu sorulmuş ve araç tescil kaydı celp edilmiştir.

Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'ne müzekkere yazılarak; davacıya ait 38 ... plaka sayılı aracın kaza tarihi olan 01/03/2023 tarihi ve 01/03/2023 tarihinden öncesine ait başkaca bir trafik kazası olup-olmadığı hususu sorulmuş ve kaza tarihi itibariyle sigorta şirketi bilgileri ile poliçe ve hasar bilgisi celp edilmiştir.

Tüm deliller toplandıktan sonra bilirkişi incelemesi yaptırılmış, makine mühendisi ... 15/03/2024 tarihli raporunda özetle;

A) 38 ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'nın %100 (yüzde yüz) oranında tam kusurlu olduğu,

B) Davacı yana ait 38 ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'in ise kusurunun olmadığı, % 0 (yüzde sıfır.)

- Davacının, kazanın oluşumunda müterafik (birlikte) kusurunun bulunmadığı,

- Değer Kaybı hesabında 19.06.2021 tarihli 7327 sayılı kanunun 18. Maddesi gereği (Kaza tarihinde uygulanan Değer Kaybı Hesabı) kaza öncesi Piyasa Rayiç Değeri ile kaza ve onarımlar sonrası değişen parçalar, araç kullanılmışlık düzeyine göre serbest piyasa ve internet ikinci el araç satış fiyat ortalamalarına göre kaza tarihi itibariyle Piyasa Rayiç Değeri arasındaki farka ve kusur oranlarına göre belirleneceği,

- Dava konusu 38 ... plaka sayılı aracın trafiğe çıkış tarihine göre 8 (sekiz) yaşında olduğu, geçmiş trafik ve kasko sigortası hasar kayıtları incelendiğinde 4 (dört) adet hasar kaydının (2017, 2018, 2020, 2022 yıllarında) bulunduğu, her iki hasar onarımında da dava konusu hasar sonrası tamiri/onarımı/değişimi yapılan parçalar olmadığı, araç kullanılmış değeri yönünden kaza tarihinde yaklaşık 165.000 km olduğu,

- Kaza öncesi serbest piyasa rayiç değerinin Sigorta Gözlem Merkezi Kasko Değer Listesi Arşivinde 272.602 TL olduğu,

- Dava konusu 38 ... plaka sayılı aracın piyasa rayiç bedeli kazanın gerçekleştiği Mart 2023 tarihinde model yılı aynı benzer kilometre de aynı tip araçlarda (dava konusu araç her ne kadar 164.000 km civarında çok yüksek olmayan kullanılmışlık düzeyine sahip olsa da geçmiş 4 hasar kaydına sahip olmuş olmasının rayiç bedelini aynı model araçlara göre düşürdüğü) serbest piyasa rayiç bedelinin kaza öncesi 325.000 TL olduğu,

kullanılmışlık düzeyi benzer araç değişen/boyanan/işlem gören kısımların çokluğuna göre dava konusu araç içinde gerçekleşen kaza sonrası yapılan onarımların akabinde (5'nci hasar kaydında daha düşük bir değer kaybı oluşturduğundan) piyasa rayiç değerinin 315.000 TL olarak değerlendirildiği, (Kaza Tarihine En Yakın İnternet 2. El Satış Siteleri Piyasa Fiyatlarından modele, kullanılmışlık düzeyine (km değeri) ve ilan tarihine göre kıstelyevm yapılmıştır.)

- Dosya da mevcut bulunan ve yukarıda izah olunan internet ve piyasa araştırmaları sonucunda dava konusu 38 ... plaka sayılı araçta 01.03.2023 tarihli kaza sonrası oluşan "Değer Kaybı";

Değer Kaybı= Kaza Öncesi Piyasa Rayiç Değeri - Kaza Sonrası Piyasa Rayiç Değeri

Kaza Öncesi Piyasa Rayiç Değeri = 325.000 TL

Kaza Sonrası Piyasa Rayiç Değeri = 315.000 TL

Değer Kaybı = 10.000 TL olduğu,

Kusur oranı açısından Toplam Değer Kaybı = Karşı Tarafın Kusur Oranı x Değer Kaybı

Toplam Değer Kaybı = 1.00 x 10.000

Toplam Değer Kaybı = 10.000 TL olduğu yönünde

değerlendirme yapıldığı görülmüştür. Rapordan birer suretin taraflara tebliğ edildiği, rapora karşı davacı vekilinin itiraz dilekçesi sunduğu görülmüştür.

Davacı vekilinin 16/07/2024 tarihli bedel artırım dilekçesi sunduğu, harcını tamamladığı, bedel artırım dilekçesinin davalı vekiline tebliğ edildiği, davalı vekilinin 30/07/2024 tarihli dilekçe ile bilirkişi raporuna ve ıslaha karşı beyan ve itirazlarını sunduğu görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE

Dava, trafik kazası nedeni ile meydana gelen bakiye araç değer kaybı zararının tazmini istemi ile açılan tazminat davasıdır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 4/1-a maddesine göre davaya bakmaya mahkememiz görevlidir.

6545 sayılı yasanın 45/3. maddesi uyarınca yargılama tek hakim tarafından yürütülmüş ve sonuçlandırılmıştır.

Mahkememizde açılan ve sonuçlanan davada dava değeri itibarı ile 7251 sayılı Kanun'la değişik 6102 Türk Ticaret Kanunu'nun 4/2. maddesi uyarınca basit yargılama usulü uygulanmıştır.

Dava şartı arabuluculuk faaaliyeti kapsamında taraflar anlaşmaya varamadıkları görülmüştür.

Taraflar arasında uyuşmazlık konuların değerlendirmesinde;

Taraflar arasında uyuşmazlık konuları;01/03/2023 tarihli trafik kazasının oluşumunda kim veya kimlerin ne oranda kusurlu olduğu, bu kaza nedeni ile davacıya ait 38 ... plakalı araçta değer kaybı zararı olup olmadığı, davalı sigorta şirketinin ZMMS poliçesi kapsamında davacıya yaptığı ödemeler dışında davacının bakiye araç değer kaybı zararının bulunup bulunmadığı, davalının cevap dilekçesinde ileri sürdüğü itirazlarının haklı olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.

Kusur ön sorununun değerlendirmesinde;

Mahkememizce görevlendirilen Trafik-Makine Mühendisi Bilirkişi ... 15/03/2024 tarihli raporunda özetle;

- 38 ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'nın %100 (yüzde yüz) oranında tam kusurlu olduğu,

- Davacı yana ait 38 ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'in ise kusurunun olmadığı, % 0 (yüzde sıfır.)," şeklinde kanaatini bildirilmiştir. Bu rapor, dosya kapsamındaki kaza yerine ve araçlara ait fotoğraflar, hasar dosyası ile diğer deliller ve olayla uyumlu olduğundan mahkememizce benimsenerek hükme esas alınmıştır.

Araç değer kaybı zararına dair değerlendirmede;

Trafik kazasından kaynaklanan tazminat davalarında, zarar veren taraf, kusuru oranında, gerçek zarardan sorumlu olur. Zarar verenin aracını zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalayan sigorta şirketi de zarar veren ile birlikte zarar görenin gerçek zararından sorumludur. Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin yerleşik uygulamasına göre; trafik kazasında zarar gören aracın hasarı onarılsa dahi onarımdan sonra aracın piyasa rayiç satış fiyatında düşüklük oluşacağı gerçeği karşısında, kaza nedeniyle araçta meydana gelen değer kaybı, gerçek zarar içinde değerlendirilir ve bu zarardan hem zarar veren, hem de zorunlu trafik sigortacısı sorumludur (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 06/12/2016 tarihli, 2015/18642 Esas ve 2016/11228 Karar sayılı ilamı).

Araç hasarında değer kaybı; aracın hasarsız haldeki 2. el piyasa değeri ile hasarın onarımından sonraki 2. el piyasa değeri arasındaki fark olup, Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatlarında, değer kaybının, araçların modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, davacı tarafın iddiaları,

davalının savunmaları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek araçların kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeri ile kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değerleri arasındaki farka göre belirlenmesi gerektiği kabul edilmiştir (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 2019/6070 Esas, 2020/3614 Karar sayılı ilamı).

Yapılan açıklamalar doğrultusunda değer kaybı hesabının Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları EK-1de bulunan "Değer Kaybı Hesaplanması" yöntemine göre değil, kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı (aracın kilometresi ve önceye ait hasarlar nedeni ile orjinalliğin yitirilip yitirilmediği), aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı),

tramer kayıtlarına göre araçta meydana gelen hasarlar irdelenerek, emsal satışlar da araştırılmak suretiyle, aracın olay tarihindeki 2. el rayiç değeri ile kazadan sonra onarılmış haldeki 2. el rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybının bilirkişi tarafından hesaplanması gerekir.

Trafik-Makine Mühendisi Bilirkişi ... 15/03/2024 tarihli raporunda;Değer Kaybı hesabında 19.06.2021 tarihli 7327 sayılı kanunun 18. Maddesi gereği (Kaza tarihinde uygulanan Değer Kaybı Hesabı) kaza öncesi Piyasa Rayiç Değeri ile kaza ve onarımlar sonrası değişen parçalar, araç kullanılmışlık düzeyine göre serbest piyasa ve internet ikinci el araç satış fiyat ortalamalarına göre kaza tarihi itibariyle Piyasa Rayiç Değeri arasındaki farka ve kusur oranlarına göre belirleneceği,

- Dava konusu 38 ... plaka sayılı aracın trafiğe çıkış tarihine göre 8 (sekiz) yaşında olduğu, geçmiş trafik ve kasko sigortası hasar kayıtları incelendiğinde 4 (dört) adet hasar kaydının (2017, 2018, 2020, 2022 yıllarında) bulunduğu, her iki hasar onarımında da dava konusu hasar sonrası tamiri/onarımı/değişimi yapılan parçalar olmadığı, araç kullanılmış değeri yönünden kaza tarihinde yaklaşık 165.000 km olduğu,

- Kaza öncesi serbest piyasa rayiç değerinin Sigorta Gözlem Merkezi Kasko Değer Listesi Arşivinde 272.602 TL olduğu,

- Dava konusu 38 ... plaka sayılı aracın piyasa rayiç bedeli kazanın gerçekleştiği Mart 2023 tarihinde model yılı aynı benzer kilometre de aynı tip araçlarda (dava konusu araç her ne kadar 164.000 km civarında çok yüksek olmayan kullanılmışlık düzeyine sahip olsa da geçmiş 4 hasar kaydına sahip olmuş olmasının rayiç bedelini aynı model araçlara göre düşürdüğü) serbest piyasa rayiç bedelinin kaza öncesi 325.000 TL olduğu,

kullanılmışlık düzeyi benzer araç değişen/boyanan/işlem gören kısımların çokluğuna göre dava konusu araç içinde gerçekleşen kaza sonrası yapılan onarımların akabinde (5'nci hasar kaydında daha düşük bir değer kaybı oluşturduğundan) piyasa rayiç değerinin 315.000 TL olarak değerlendirildiği, (Kaza Tarihine En Yakın İnternet 2. El Satış Siteleri Piyasa Fiyatlarından modele, kullanılmışlık düzeyine (km değeri) ve ilan tarihine göre kıstelyevm yapılmıştır.)

- Dosya da mevcut bulunan ve yukarıda izah olunan internet ve piyasa araştırmaları sonucunda dava konusu 38 ... plaka sayılı araçta 01.03.2023 tarihli kaza sonrası oluşan "Değer Kaybı";

Değer Kaybı= Kaza Öncesi Piyasa Rayiç Değeri - Kaza Sonrası Piyasa Rayiç Değeri

Kaza Öncesi Piyasa Rayiç Değeri = 325.000 TL

Kaza Sonrası Piyasa Rayiç Değeri = 315.000 TL

Değer Kaybı = 10.000 TL olduğu,

Kusur oranı açısından Toplam Değer Kaybı = Karşı Tarafın Kusur Oranı x Değer Kaybı

Toplam Değer Kaybı = 1.00 x 10.000

Toplam Değer Kaybı = 10.000 TL olduğunu bildirilmiştir. Bu rapor, dosya kapsamındaki kaza yerine ve araçlara ait fotoğraflar, hasar dosyası ile diğer deliller ve olayla uyumlu olduğundan mahkememizce benimsenerek hükme esas alınmıştır.

Davalı sigorta şirketinin sorumluluğuna dair değerlendirmede;

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumlluluk Sigortası Genel Şartları'nın, "Sigortanın Kapsamı" başlıklı A.1 maddesinde "sigortacının poliçede tamınlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı KTK ya göre işletene düşen hukuki sorumluluğu zorunlu sigorta limitlerine kadar temin edeceği... " öngörülmüştür.

Zorunlu Mali Sorumluluk sigortacısı, karşı araçta meydana gelen gerçek zararı limit dahilinde teminat altına almıştır. Dava konusu trafik kazası sonrasında davacıya ait araçta meydana gelen hasar zararı ile araç değer kaybı da gerçek zarar kalemleri arasında bulunmaktadır. (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 28/10/2013 tarih ve 2013/9624 Esas, 2013/14505 Karar). Kaldı ki 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren yeni Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın A.5/a maddesine göre araç değer kaybı, maddi zararlar teminatı içerisinde yer almaktadır.

Somut uyuşmazlıkta davacının araç değer kaybı zararından davalı sorumludur.

Bedel arttırım ve ıslah talebi, temerrüt tarihi ve faiz türü ile ilgili değerlendirmede;

Davacı vekilinin 16/07/2024 tarihli bedel artırım dilekçesi sunduğu, harcını tamamladığı, bedel artırım dilekçesinin davalı vekiline tebliğ edildiği, davalı vekilinin 30/07/2024 tarihli dilekçe ile bilirkişi raporuna ve ıslaha karşı beyan ve itirazlarını sunduğu görülmüştür.

Dava konusu olay haksız fiil niteliğinde olup somut olayda taraflar arasındaki uyuşmazlık haksız fiilden kaynaklanmaktadır. Haksız fiilin faili ihtara veya ihbara gerek olmaksızın zararın doğduğu anda, başka bir anlatımla haksız eylemin işlendiği tarihten itibaren zararın tamamı için temerrüde düşmüş sayılır. Haksız fiil faili olan borçlu temerrüde düştüğünden artık faiz haksız fiil tarihinden itibaren ve yasal faiz istenebilir.

2918 sayılı KTK'nun 99/1. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi Genel Şartları'nın B 2/a maddesi uyarınca, rizikonun bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortacının tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir. Bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir.

Sigortaya başvurulmadan dava açılması veya icra takibi başlatılması halinde ise bu tarihlerde temerrüt gerçekleşir. Bu durumda, ilke olarak davadan önce usulüne uygun başvuru yapılmış ise bundan 8 iş günü sonrasında, başvuru yapılmamış ise dava tarihi itibarıyla, belirlenen tazminat alacağının tamamı için anılan tarihlere uygun faiz uygulanması gerekir.

Somut olayda davalının 29/05/2023 tarihinde kısmi ödeme yaptığı anlaşılmakla 29/05/2023 tarihi temerrüt tarihi olarak kabul edilmiştir.

Davada araç değer kaybı zararından haksız fiil hükümlerine göre sigorta şirketi davalının sorumluluğuna hükmedilmiştir. Davacının dava dilekçesindeki talebi ticari avans faizi olduğu ancak aracın hususi araç olması sebebiyle anılan zarar kalemleri için davacının araç değer kaybına yönelik zararından davalı Sigorta A.Ş.'nin ZMMS poliçesi teminat limiti ile sınırlı ve temerrüt tarihi olan 29/05/2023 tarihinden itibarin işleyecek yasal faizi ile birlikte sorumludur.

Yargılama sonunda tüm dosya kapsamına göre;

Yargılama sonunda toplanan tüm delillere ve benimsenen ve hükme esas alınan Trafik-Makine Mühendisi Bilirkişisi tarafından düzenlenen bilirkişi raporuna göre davacının davalı hakkında araç değer kaybı zararına yönelik maddi tazminat davasının kabulü ile faiz türü yönünden zarara sebebiyet veren aracın hususi araç olması ve davalının kısmi ödemesi dikkate alınarak 10.000,00 TL araç değer kaybı zararı maddi tazminatın davalı ... Sigorta Anonim Şirketinin ZMMS poliçesi teminat limiti ile sınırlı ve temerrüt tarihi olan 29/05/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte sorumlu olması koşuluyla davalıdan alınarak davacıya verilmesi görüş ve kanaatine varılmıştır.

Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 13/2. maddesinde " (1) Bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde gösterilen hukuki yardımların konusu para veya para ile değerlendirilebiliyor ise avukatlık ücreti, davanın görüldüğü mahkeme için bu Tarifenin ikinci kısmında belirtilen maktu ücretlerin altında kalmamak kaydıyla (7 nci maddenin ikinci fıkrası, 10 uncu maddenin üçüncü fıkrası ile 12 nci maddenin birinci fıkrası, 16 ncı maddenin ikinci fıkrası hükümleri saklı kalmak kaydıyla) bu Tarifenin üçüncü kısmına göre belirlenir.

Katip *** · e-imzalıdır Hakim *** · e-imzalıdır