Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/944 K.2024/793

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirketin, devletin genel enerji ve ekonomi politikasına uygun olarak, yurdun ihtiyacı bulunan elektriğin üretim, iletim, dağıtım ve ticaretini yapmak amacıyla, kamu iktisadi kuruluşu statüsünde, Türkiye Elektrik Kurumu (TEK) adı altında kurulduğunu, zaman içerisinde enerji ihtiyacına olan talebin artması neticesinde 233 sayılı kanun hükmünde kararnameye dayanılarak çıkarılan 12.08.1993 tarih ve 93/4789 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla, bir kamu iktisadi kuruluşu olan TEK, Türkiye Elektrik Üretim İletim AŞ (TEAŞ) ve Türkiye Elektrik Dağıtım AŞ (TEDAŞ) unvanlı iki ayrı iktisadi teşekkülü olarak teşkilatlandırıldığını,

ilerleyen süreçte yapılan işin uzmanlık gerektiren işler olması ve teknolojik gelişmeler sebebiyle iletim, üretim ve ticaret alanında uzmanlaşma ihtiyacı ortaya çıktığını, TEAŞ.

Türkiye Elektrik İletim AŞ (TEİAŞ), Elektrik Üretim AŞ (EÜAŞ) ve Türkiye Elektrik Ticaret ve Taahhüt AŞ (TETAŞ) ünvanlarında, anonim şirket statüsünde, üç ayrı iktisadi devlet teşekkülü şeklinde teşkilatlandırıldığını, müvekkili şirketin, kısa ifadesiyle üretilen enerjinin iletimi konusunda faaliyet gösterdiğini, müvekkili şirketin (Türkiye Elektrik İletim A.Ş.) kamu tüzel kişiliğine sahip olup.

KİT şeklinde yapılandığını, müvekkili kurumun araç ihtiyacını karşılamak için 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu 3/g maddesi uyarınca yapılan mal ve hizmet alımlarına ilişkin yönetmelik ve hizmet işleri genel şartnamesi kapsamında ihaleye çıkarken avantajlı teklifi sunan istekliler arasından ihale ile sürücülü araç hizmeti satın aldığını, ihale ile temin edilen araçlar sürücülü olarak temin edildiğini, bu kapsamda işçi ...'ın müvekkili kurum çalışanı olmayıp, ihale ile 3/g kapsamında hizmet alımı yapılan yüklenicilerin istihdam ettiği personellerden birisi olduğunu,

... hizmet akımı ihalelerinde en avantajlı teklifi veren çeşitli şirketler bünyesinde çalıştığını, 04.08.2007- 31.12.2015 tarihleri arasında ... Tic. Ltd. Şti., 31.12.2015-08.11.2016 tarihleri arasında ... Ltd. Şti. kapsamında çalıştığını, ... Tic. Ltd. Şti. müvekkili kurumun yaptığı sürücülü araç kiralama hizmet alım ihalelerine teklif sunduğunu ve en avantajlı teklifleri sunarak 20.12.2006-31.12.2007 tarihleri arasında ...

İKN'lu sözleşme, 24.01.2008-31.12.2010 tarihleri arasında *** İKN'lu sözleşme, 06.12.2013 tarihinde ... İKN'lu sözleşme imzalanıp 2015 yıl sonuna kadar 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu3/g maddesi uyarınca yapılan mal ve hizmet alımlarına ilişkin yönetmelik ve hizmet işleri genel şartnamesi kapsamında sürücülü araç temin ettiğini, bu kapsamda İşçi ...'ın müvekkili kurum çalışanı olmayıp, ihale ile 3/g kapsamında hizmet alımı yapılan ... Tic. Ltd.

Şti'nin sürücülü araç hizmeti sunması sebebiyle istihdam ettiği sürücülerden olduğunu, ..., ... ... Seyahat Gıda Temizlik Taşımacılık Tekstil Medikal Mahrukat İnşaat Taahhüt Petrol Ürünleri Tic.Ve San. Ltd. Şti'nde çalıştığını, ... ... Seyahat Gıda Temizlik Taşımacılık Tekstil Medikal Mahrukat İnşaat Taahhüt Petrol Ürünleri Tic. ve San. Ltd.

Şti'nde müvekkili kurumun yapmış olduğu sürücülü araç kiralama hizmet alım ihalelerine teklif sunmuş ve en avantajlı teklifi sunarak 01.01.2016-31.12.2018 tarihleri arasında ...

İKN'lu sözleşme imzalanarak 2017 yıl sonuna kadar 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu 3/g maddesi uyarınca yapılan ve hizmet alımlarına ilişkin yönetmelik ve hizmet işleri genel şartnamesi ksürücülü araç temin ettiğini, ihale konusu edilen ve yukarıda İhale Kayıt Numaraları belirtilen sözleşmelere ait şartnameler incelendiğinde İhale konusu işin sürücülü araç kiralama hizmet alımı işi olduğunu, Dava dışı işçi ... tarafından açılan Kayseri 4. İş Mahkemesi'nin ... Esas , ...

Karar sayılı ilamı ile asıl davanın kısmen kabul-kısmen reddine, birleşen Kayseri 2. iş mahkemesi ... esas sayılı davasının kısmen kabul-kısmen reddine karar verildiğini, şirketlerin alt işveren durumunda bulunması sebebiyle müvekkili şirketin dava dışı ...'e ödemek zorunda kaldığı kıdem tazminatı, yıllık izin alacağı, fazla mesai alacağı, hafta tatili alacağı, yol yardımı alacağı, yemek yardımı alacakları ile birlikte tazminat, yargılama gideri, harç vekalet ücreti faiz gibi alacak kalemlerinden sorumlu olduğunu,

hazırlanan sözleşmelerde karşı taraflara ve karşı tarafların kontrol mekanizmalarına bu kadar yetki verilmişken müvekkili şirketin 19.04.2023 tarihinde ödemek zorunda kaldığı 107,810,02 TL alacaklardan dolayı tek başına sorumlu tutulmasının hakkaniyete aykırı olduğunu, dava dışı ...'e yapılan ödemeden müvekkili şirket ile müşterek kusuru bulunan karşı tarafların da birinci dereceden sorumlu olduğu kanaatinde olduklarını, aksi halin düşünülmesi durumunda müvekkili aleyhine haksız ve sebepsiz zenginleşmeye sebebiyet vereceğini,

müvekkili tarafından 19.04.2023 tarihinde ödenen 107,810,02 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müvekkili şirkete ödenmesi amacıyla uyuşmazlığın çözülmesi için Kayseri Arabuluculuk Bürosuna başvurulduğunu, (...

Dosyası) fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla; müvekkili tarafından 19.04.2023 tarihinde ödenen 107,810,02 TL'nin (fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla) şimdilik 1.000,00 TL 'sinin ödeme tarihi olan 19.04.2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsili ile müvekkiline verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacı taraf dava dilekçesinde dava dışı işçiye ödemenin 19/04/2023 tarihinde yapıldığını beyan ettiğini, davacı tarafın açtığı davaya karşı zamanaşımı itirazında bulunduklarını, mahkeme aksi kanaatte ise davacı taraf talep ettiği 107.810,62 TL'nin tamamı müvekkilinin davalı kurumdaki hakkedişinden fazlası ile kesilmiş olup, davacı taraf kötüniyetli ve haksız olarak mahkemenizde görülmekte olan iş bu davayı açtığını, müvekkilinin bir yılı aşkın süredir davacı kurumdan hakkediş almadığını, müvekkilinin davacı kuruma ihale ile araç kiralama hizmeti verip, şoför hizmeti vermediğini,

davalı kurum ile müvekkili şirket arasında akdedilen sözleşmede işçi alacağının tamamının müvekkiline ait olduğuna ilişkin düzenleme bulunmadığını, davacı kurum tarafından ödenen yıllık izin, hafta tatili, yol ve yemek yardımı, fazla mesai alacağından son işveren davalı ... ile davacı kurum birlikte sorumlu olup, müvekkilinin son işveren olmadığı için iş bu ödenen alacak kalemlerinden sorumluluğu bulunmadığını, müvekkili şirket ile davacı kurum arasında akdedilen hizmet alım sözleşmesinde davacı kurumun talep ettiği işçiye ödenen alacak kalemleri açıkça düzenlenmediğinden,

sadece kıdem tazminatı yönünden yarı yarıya bir sorumluluğu bulunduğunu, davacı kurumun dava dilekçesindeki 19/04/2023 tarihinden itibaren avans faizi talebi hukuka aykırı olup, müvekkili şirket dava tarihi itibariyle temerrüte düşürülmüş olup, dava tarihi itibariyle yasal faiz talep edilmesi gerektiğini, davacı tarafın davasının usulden ve esastan reddini, yargılama giderleri ile karşı vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı ... Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili firma ile davacı kurum arasında yapılan ihale sözleşmelerine istinaden müvekkili firma tarafından davacı kuruma araç kiralama hizmeti sunulduğunu ve hali hazırda sunulmaya devam edildiğini, davacı kurum iş bu davaya konu edilen işçilik alacağı için hem müvekkili firmadan hem de diğer davalı ... Ticaret Ltd.

Şti.'den evvelce bir takım hak ediş kesintileri yaptığını, yapılan kesintiler haksız bir biçimde dava dışı işçinin alacak dosyasına istinaden yapıldığını iş bu dava değerinin çok üzerinde olduğunu, sadece müvekkili firmadan yapılan hak ediş kesintisi 158.000 TL'yi aşkın olup her iki davalıdan yapılan hak ediş kesintileri toplamı dahi iş bu dava değerinin üzerinde kaldığını, hali hazırda 2021 yılından bu yana hak edişlerini hiç ya da gereği gibi alamayan müvekkilinin bu durum nedeni ile yüklü miktarda zarara uğradığını, ödenmeyen hak ediş alacakları enflasyon karşısında eridiğini, bu nedenle;

dava asıl işveren ve alt işveren konumunda bulunan davacı ve davalı firmalar arasında rücuen tazminat istemli açılan alacak davası olup, uyuşmazlığın kaynağı iş hukukundan kaynaklanan asıl ve alt işverenler arasındaki dava dışı işçinin alacaklarının rücusuna ilişkin olduğundan görevli mahkemenin İş Mahkemeleri olması gerektiği kanaatinde olduklarını, zaman aşımı itirazında bulunduklarını ve davanın zaman aşımı yönünden reddini talep ettiklerini,

alacak miktarı icra dosyasına ödendiği için kurumca alacağın miktarı bilinebilir nitelikte olup alacağın belirsiz alacak davasına konu edilmesinde hukuki menfaat bulunmadığından davanın reddi gerektiğini, davacı kurum TEİAŞ Genel Müdürlüğü tarafından ikame edilen eldeki davada Kayseri 4. İş Mahkemesi'nin ... Esas ve ...

Karar sayılı ilamı gereği davacı kurum tarafından dava dışı işçi ...'e ödenen tazminatın müvekkili ve diğer davalıya rücu edilmesi sebebiyle taraflarına husumet yöneltildiğini, müvekkili ...

Turizm Seyahat Ticaret Limited Şirketi davacı Kurum TEİAŞ Genel Müdürlüğü'ne ihale ile araç kiralama hizmeti sunduğunu, dava dışı işçi ihale alan şirketler değişse dahi fiili olarak çalışma süresinin tamamı boyunca davacı kurumun iş yeri organizasyonu kapsamında çalışmasını sürdürdüğünü, dönem dönem ihale alan firmalar değişiklik göstermişse de işçi daima davacı kurum bünyesinde bulunduğunu, somut durumda davacı kurum dava dışı işçinin asıl işvereni konumunda olduğunu,

davacı kurumun dava dilekçesinden dava dışı işçinin hangi sebeple iş akdinin sona erdirildiği ve işçiye hangi kalemlerde işçilik alacakları ödemesi yapıldığı anlaşılamamakta ise de; dava dışı işçinin Kayseri 4. İş Mahkemesi'nin ...

Esas sayılı dosyada emeklilik nedeni ile iş akdini feshettiği ve davasını davacı kuruma yönelttiğini, somut durumda dava dışı işçi müvekkili firma ve davacı kurumda 1 yıllık belirli süreli iş sözleşmesi kapsamında 31.12.2015-08.11.2016 tarihleri arasında olmak üzere toplamda 1 yılı bile bulmayan bir sürede -yalnızca 11 ay- hizmet verdiğini, dava dışı işçinin iş akdi taraflar arasındaki belirli süreli iş sözleşmesine istinaden devam etmekte iken 08.11.2016 tarihinde işçinin emekli olmak istemesi sebebiyle sona erdiğini,

dava dışı işçi müvekkili firmaya emekliye ayrılacağını bildiren ve müvekkili şirketten hiçbir hak ve alacağının kalmadığına dair istifa dilekçesi sunduğunu, sorumluluğun tamamının müvekkili firmaya yöneltilmesi hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, nitekim kanun ve yerleşik içtihat kararları gereği de asıl işveren alt işverenin işçilerine karşı o iş yeri ile ilgili olarak birlikte sorumlu olduğunu, dava dışı işçi müvekkili şirkette toplamda 11 ay çalışmakla birlikte söz konusu süre kıdem tazminatına hak kazanılabilmesi için yeterli olmadığını, rücusu talep edilen Kayseri 4. İş Mahkemesi'nin ...

Esas sayılı dosyada dava dışı işçinin çalışma süresi 04.08.2007-08.11.2016 tarihleri arasında 9 yıl 3 ay 4 gün olarak kabul edildiğini, işçinin 31.12.2015 tarihine kadar ihaleyi alan diğer davalı ... Ltd. Şti.'ne bağlı olarak çalıştığını, 31.12.2015-08.11.2016 tarihleri arasında ise müvekkili firmada çalıştığı belirtildiğini, dava dışı işçinin 8 yıl 4 ay 27 gün ... Ltd.

Şti 'de çalışması olduğunu, dava dışı işçinin çalışma süresinin çoğu bu alt işverende çalıştığı döneme ilişkin olduğunu, yasa gereği dava dışı işçi müvekkili firmadaki çalışmalarına istinaden yıllık izne hak kazanamadığını, iş yerinde 1 yılın üzerinde çalışması olan işçiler yıllık izne hak kazanır.

Dava dışı işçinin müvekkili firmadaki çalışması 1 yılın altında olup yasa gereği müvekkil firmadaki fiili çalışma süresi kapsamında yıllık izne hak kazanamadığını, dava dışı işçi müvekkili firmadaki çalışma süresi boyunca fazla mesai yapmadan çalıştığını, müvekkili firmada işin devamı sırasında fazla mesai yapılmasını gerektiren durumların meydana gelmesi halinde ise yapılan fazla mesailer bordrolarda gösterilerek karşılıkları çalışanlara ödendiğini, bu nedenle dava dışı işçinin müvekkili firma nezdinde herhangi bir fazla mesai alacağı bulunmadığını,

dava dışı işçinin müvekkili şirkette çalıştığı 11 aylık sürede hak ettiği tüm alacak hakları işçiye ödenmiş olup Kayseri 4. İş Mahkemesi'nin ...

Esas sayılı dosyasında ödeme dekontları da mevcut olduğunu bu nedenle müvekkili firmanın hafta tatili, yol ve yemek yardımları yönünden hiçbir sorumluluğu bulunmadığını, davacı kurum dava dilekçesinde işçilik alacaklarının Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyası üzerinden icra takibine konu edildiği ve bu takibe göre ödeme yapılan 19.04.2023 tarihinden itibaren ödenen 107.810,02 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile tahsiline karar verilmesini talep etmişse de müvekkili firmanın icra takibi nedeniyle işlemiş faizlerden ve yargılama giderlerinden sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını,

zira Kayseri 4. İş Mahkemesi'nin ...

Esas sayılı dosyasında istinaf kanun yoluna başvurulduğunu geçen sürede faiz miktarı da artarak katlandığından olup bu husus tamamen davacı kurum takdirinde olup faize ve faiz miktarına itiraz ettiklerini ve bu hususta müvekkiline husumet yöneltilmesini kabul etmediklerini, haksız ve hukuka aykırı olarak açılmış iş bu davanın önce usulden, mahkeme aksi kanaatte ise esastan reddine, yargılama giderleri ile karşı vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.

Mahkememizin 25/04/2024 tarihli 1 nolu celsesinde dosyanın müracaata bırakıldığı, 29/04/2024 tarihinde davacı vekilinin yenileme talebinde bulunduğu, mahkememizce yenileme tensip tutanağı düzenlendiği, yenileme tensip tutanağının taraflara usulüne uygun tebliğ edildiği görülmüştür.

Davacı vekilinin 03/11/2023 tarihli dilekçesi ile tensip tutanağının 18 nolu ara karar gereği ödeme belgelerini mahkememize sunduğu görüldü.

TEİAŞ Genel Müdürlüğüne yazılan müzekkereye cevap verildiği görülmüştür.

Kayseri Genel İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasının Uyap üzerinden, Kayseri 4.İş Mahkemesinin ... Karar ( *** Karar) sayılı dosyasının mahkememize gönderildiği görülmüştür.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

Davacı vekili; müvekkili ile davalı şirketler arasında hizmet alım sözleşmesi bulunduğunu, sözleşme kapsamında davalı tarafından çalıştırılan dava dışı işçiye ödenen işçilik alacakları nedeniyle ödeme yapıldığını, yapılan bu ödemeden sözleşme hükümlerine göre davalıların sorumlu olduğunu, müvekkili tarafından ödenen bedelin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizce 25/04/2024 tarihinde yapılacak olan ön inceleme duruşmasına davet etmiştir. Davacı taraf ön inceleme duruşmasına mazeret bildirmiştir. Mazeret dilekçesinin incelenmesinde ''idari işlemlerimizin yoğunluğu ve mesleki mazereti'' şeklinde açıklama bulunduğu görülmüştür.

Mahkememizce 25/04/2024 tarihinde davacı tarafça sunulan vekaletnamenin incelenmesinde çok sayıda vekilin bulunduğu görüldüğünden ''...duruşmanın ön inceleme duruşması olması başka bir vekil ile de takip edilebilecek olması dikkate alınarak..'' mazeret talebi reddedilmiş ve davanın işlemden kaldırılmasına karar verilmiştir.

Davacı tarafın 05/09/2024 tarihli yenileme dilekçesi uyarınca dava yenilenmiş, 05/09/2024 tarihinde yapılacak olan ön inceleme duruşmasına davacı vekili tekrar mazeret göndermiştir. Anılan mazeretin incelenmesinde ilk ön inceleme duruşmasına gönderilen mazeret dilekçesi ile aynı olacak şekilde ''idari işlemlerimizin yoğunluğu ve mesleki mazereti'' şeklinde açıklama bulunduğu görülmüştür.

Mahkememiz ise ''...duruşmanın ön inceleme duruşması olması başka bir vekil ile de takip edilebilecek olması dikkate alınarak..'' mazeret talebi reddedilmiştir.

6100 sayılı HMK'nın 320/4. maddesinde, "Basit yargılama usulüne tabi davalarda, işlemden kaldırılmasına karar verilmiş olan dosya, yenilenmesinden sonra takipsiz bırakılırsa, dava açılmamış sayılır." hükmü düzenlenmiştir. Dava dosyasının incelenmesinde, dosyanın davacı tarafça takip edilmemesi üzerine ilk olarak 25/04/2024 tarihinde işlemden kaldırılmasına karar verildiği, dosyanın davacının talebi üzerine yenilendiği, daha sonra dosyanın 05/09/2024 tarihinde ikinci kez takipsiz bırakıldığı görülmüştür.

Dosya kapsamı ve tüm deliller hep birlikte bir bütün olarak değerlendirildiğinde, dosyanın basit yargılama usulüne tabi olduğu da göz önüne alınarak yenilenmesinden sonra takipsiz bırakılan dosya ile ilgili olarak HMK'nın 320/4. Maddesi uyarınca davanın açılmasına dair karar vermek gerekmiştir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2013/14-385 E. Karar sayılı ilamında belirtildiği üzere, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 7.maddesi konusu para veya para ile değerlendirilmesi mümkün bulunan bir şey olan davanın davanın açılmamış sayılması ilişkin kararda, vekalet ücreti nispi tarifeye göre takdir edilir; ancak, bu nispi vekalet ücretinin miktarı, maktu vekalet ücretini geçemez. Anılan hüküm ve karar uyarınca uyarınca vekalet ücreti nisbi takdir edilmiştir.

Katip *** · e-imzalıdır Hakim *** · e-imzalıdır