Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/1087 K.2026/349

2- ...

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : ... KARAR TARİHİ :...

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : ...

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı yükleniciler ile müvekkili idare arasında ihale üzerine akdedilen sözleşme gereği hizmet alımı gerçekleştirildiğini, bu kapsamında dava dışı işçi ...'ın davalı işverenlerce çalıştırıldığını, emekli olması sebebiyle müvekkili idare tarafından işçiye 58.648,45-TL kıdem tazminatı ödendiğini, ...'a ödenen kıdem tazminatı sebebiyle müvekkili bankanın toplam kaybının brüt 58.648,45-TL olduğunu, banka yetkili birimlerince, firmaların dava dışı işçiyi çalıştırdıkları süre ile orantılı şekilde yapılan hesaplamalara göre davalı ...

Gıda Temizlik İnşaat İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin ödenen toplam kıdem tazminatının 11.443,60-TL'lik miktarından; davalı ... Yemek Temizlik İlaçlama Medikal İnşaat İhtiyaç Maddeleri Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nin ise 28.609-TL'lik miktarından ödeme tarihi olan 24.10.2019'dan itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile sorumlu olduğunun tespit edildiği, alacağın tahsili amacıyla Kayseri Banka Alacakları İcra Dairesi'nin ...

E. sayılı dosyasında takip başlatıldığını, itiraz üzerine takibin durduğunu beyanla itirazın iptali ile takibin devamına, hükmolunan meblağın %20'sinden aşağı olmamak üzere davalılar aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesine, vekalet ücreti ile yargılama masraflarının davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Dava dilekçesi davalılara tebliğ edilmiş, davalılarca cevap dilekçesi sunulmadığı görülmüştür.

DELİLLER

Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.

Davacı kuruma müzekkere yazılarak dava dışı ... T.C. kimlik numaralı ...'ın iş alımına ilişkin sözleşme ve şartname örneklerinin gönderilmesinin istenmesine, müzekkere masrafının davacının gider avansından karşılanmasına,

SGK Kayseri İl Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak dava dışı ...'ın SGK hizmet döküm cetveli celp edilmiştir.

Davalı şirketlere ayrı ayrı müzekkere yazılarak ...'ın özlük dosya örneğinin gönderilmesi istenilmiş, davalı ... Yemek Temizlik... Ltd. Şti 'nin ...'ın personel özlük dosyasını gönderdiği görülmüştür.

Kayseri Banka Alacakları İcra Dairesi'nin... Esas sayılı dosyası uyap üzerinden celp edilmiş, incelenmesinde, alacaklının ...A.Ş, borçluların ...t Limited Şirketi, ... Yemek Temizlik İlaçlama Medikal İnşaat İhtiyaç Maddeleri Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi ve ... Gıda Tem. İnş. İth. İhr. San. Ve Tic. Ltd. Şti olduğu,...aahhüt Tekstil Turizm Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi yönünden toplam 36.198,61-TL alacak, ... Gıda Tem. İnş. İth. İhr. San. Ve Tic. Ltd. Şti yönünden toplam 22.276,06-TL alacak ve ... Yemek Temizlik İlaçlama Medikal İnşaat İhtiyaç Maddeleri Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi yönüden 55.690,16-TL alacak üzerinden takibin yapıldığı, borçluların süresinde yaptıkları itiraz sonucu takibin durduğu görülmüştür.

Tüm deliller toplandıktan sonra bilirkişi incelemesi yaptırılmış, nitelikli hesap uzmanı bilirkişi 30/10/2025 tarihli raporunda özetle;

YÜKLENİCİ FİRMA

SORUMLU OLUNAN ASIL ALACAK

İCRA TAKİBİNDE TALEP EDİLEN ASIL ALACAK

SORUMLU OLUNAN İŞLEMİŞ FAİZ

İCRA TAKİBİNDE TALEP EDİLEN İŞLEMİŞ FAİZ

..... LTD. ŞTİ

11.450,86-TL 11.443,60-TL 10.981,06-TL 10.832,46-TL

UFUK SOSYAL ... LTD. ŞTİ

28.603,65-TL

28.609,00-TL

27.430,12-TL

27.081,16-TL

İtirazın iptali, takibin devamına karar verilip verilmeyeceğinin hukuki nitelendirilmesi ve takdirin mahkemeye ait olduğu yönünde kanaat bildirir rapor sunulmuştur. Rapor taraflara tebliğ edilmiştir.

Mahkememizin 11/11/2025 tarihli duruşmasında "Kayseri Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün yazı cevabına göre davalı ....... Limited Şirketi'nin 24/12/2024 tarihinde terkin edildiği anlaşılmakla şirketin ihyası için dava açmak üzere davacı tarafa 2 haftalık kesin süre verilmesine, aksi halde davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verileceğinin ihtarına," karar verilmiş, davacı vekili mahkememizin 14/04/2026 tarihli duruşmasında davalılardan Ufuk Sosyal Hizmetlere ihya davası açmayacaklarını, diğer davalı yönünden davanın kabulüne karar verilmesini beyan etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE

Dava, davacı iş sahibi tarafından dava dışı işçiye ödenen işçilik alacağının davalı yüklenicilerden tahsili talebine yönelik rücuen tazminat istemine ilişkindir.

Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş akdinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir.

SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup, bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.

Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü göz önüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır.

İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır.

İşveren tarafından bu ödemelerin ferileri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir.

Yükleniciler aleyhine açılan rücu davalarında ayrı sözleşmelerle hizmet ifa eden yükleniciler mecburi dava arkadaşı olmadığı gibi borçtan müteselsilen sorumlu olacaklarına ilişkin kanun hükmü veya sözleşme bulunmamaktadır. Bu nedenle alacak davalarında her davalı aleyhine ayrı tahsil hükmü kurulmalıdır. Davanın itirazın iptali şeklinde açılmış olması durumunda ise takibin hangi davalı açısından hangi miktarla devam edeceği ayrı ayrı belirlenmelidir.

Öte yandan davalı iş verenlerin dava açılmadan önce Artova Asliye Hukuk Mahkemesinin (İş Mahkemesi sıfatıyla) ...sayılı dosyasında haklarında hüküm kurulmuş olduğu anlaşılmakla ödeme tarihinde temerrüde düştüğü göz önünde bulundurulmalıdır. (23. Hukuk Dairesi 2017/2165 Esas 2020/3172 Karar)

Davalı yüklenici tacir olup, 6102 sayılı TTK'nın 19/2. maddesi gereğince taraflardan biri için ticari iş niteliğinde olan sözleşmeler, kanunda aksine hüküm yoksa diğer taraf için de ticari iş sayılmaktadır. Ticari işlerde 3095 sayılı Yasa'nın 2/2. maddesine göre avans oranında faiz istenebilecektir. (Yargıtay 6. Hukuk Dairesi 2021/2067 Esas, 2022/2176 Karar ; 2021/2179 Esas, 2022/2226 Karar)

Bu durumda davalı yüklenicinin son işveren olması nedeniyle yukarıda belirlenen ilkeler çerçevesinde son iş verenin ihbar tazminatı alacağının fer'ileri ile birlikte tamamından sorumlu olduğu, kıdem tazminatından ve fer'ilerinden ise ödeme yapılan dava dışı işçilerin davalı yüklenici-son işverende çalıştıkları dönem için bu işverende geçirdikleri çalışma süreleri ile orantılı olarak sorumlu olacağı anlaşılmıştır. (Kayseri BAM 6. HD 18/05/2023 tarih, 2023/871 Esas, 2023/957 Karar)

Ödeme belgeleri, taraflar arasında düzenlenen Özel Güvenlik Hizmeti Alımına ilişkin Sözleşmeler ve eki Şartnameler, tarafların ticari defter ve kayıtları, sgk kayıtları, İller Bankası Genel Müdürlüğü kayıtları, sözleşmeler, Teknik ve İdari şartname ve tarafların dayandığı tüm deliller celp edilmiş, bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

Yapılan yargılama, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre;Mahkememizin 11/11/2025 tarihli duruşmasında "Kayseri Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün yazı cevabına göre davalı .......

Limited Şirketi'nin 24/12/2024 tarihinde terkin edildiği anlaşılmakla şirketin ihyası için dava açmak üzere davacı tarafa 2 haftalık kesin süre verilmesine, aksi halde davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verileceğinin ihtarına," karar verilmiş, davacı vekili mahkememizin 14/04/2026 tarihli duruşmasında davalılardan Ufuk Sosyal Hizmetlere ihya davası açmayacaklarını, diğer davalı yönünden davanın kabulüne karar verilmesini beyan etmiştir.

4857 sayılı yasanın 112. maddesi gereğince dava dışı işçinin hakettiği, kıdem tazminatı alacağı davacı kurum tarafından ödenmiştir. 30/10/2025 tarihli bilirkişi raporundaki hesaplamalar hükme esas alınarak açılan davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır