Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/116 K.2025/462

Mahkememize açılan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan yargılaması sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; " müvekkil şirket ... adresinde ticari faaliyetlerini sürdürmekte olduğunu, aynı zamanda meyve sebze üzerine şubelerinden ihracaat da yaptığını, şirketin köklü bir inşaata girerek işletmede tadilatlar yaptırdığın, bu değişikliği yapmadan önce resmi evraklarını düzenli ve klasör seklinde... adresindeki içeride kilitli muhafazalı odaya yerleştirmiş evrakların kaybolmaması ve düzenli saklanması için gerekli özeni gösterdiğini, müvekkil şirketin iyi niyetli olduğunu,

resmi hesaplarına ilişkin araştırma yapıldığında da görülecektir ki müvekkil vergisel boyutta herhangi bir şekilde usülsüzlük incelemesinde olmadığını, müvekkil şirkete ve şirket sahibine ait olan depoda 06/01/2024 tarihinde ... adresindeki şirketin resmi saklamakla yükümlü olduğu evrakların bulunduğu depoda hırsızlık gerçekleştiğini, şirkete ait resmi evrakları tüm dikkatine rağmen çalındığını, anılan nedenle müvekkil şirkete ait saklamakla yükümlü olduğu defterler ve resmi evraklar zayi olduğunu, ilgili kolluğa gidilerek suç duyurusunda bulunulduğunu, netice itibariyle hırsızlık olduğu sabit görüldüğünü, ve faillerin yakalandığını,

anılan nedenle müvekkil şirkete ait saklamakla yükümlü olduğu defterler ve resmi evraklar zayi olduğunu, ayrıca müvekkil şirketin ana merkezinde ana muhasebecinin ve şirket merkezi Kayseri olmasından ötürü tutulan şubelerinin evrakları da bahsedilen hırsızlık neticesinde zai olduğunu, Şube- 1 ... Sebze Meyve Komisyonculuğu ve Taşımacılık San. Tic. Ltd Şirketine ait, Şube- 2 ... Sebze Meyve Komisyonculuğu ve Taşımacılık San. Tic. Ltd Şirketine ait ve Şube -3 ...

Sebze Meyve Komisyonculuğu Ve Taşımacılık San. Tic. Ltd Şirketine ait zai istenen evrakların;

2008-2023 yılları arasındaki; " tüm alış faturaları, tüm satış faturaları, tüm müstahsil faturaları, tüm resmi yazışma nüshaları, tüm banka dekont nüshaları, tüm takograf kayıtları, tüm noter onaylı yevmiye defterleri, tüm noter onaylı defter-i kebirler, tüm sevk irsaliyeleri, tüm yatırım teşvik belgeleri, tüm exzimbank evrakları, tüm yurt dışı gümrük beyannameleri, tüm envanter defterleri, tüm araç alış satış noter sözleşmeleri, tüm ssk işe giriş çıkış evrakları, tüm iş kazası bildirimleri, tüm sağlık raporları, tüm ssk özlük dosyaları, tüm ssk ücret bordroları "

Müvekkil şirkete ait resmi evraklar müvekkil şirket hissedarının tüm özen ve dikkatine rağmen çalındığından zayi olan şirket karar defterinin tespiti ve belirtilen belgelere zayi belgesinin verilmesini" talep etmiştir.

DELİLLER

Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.

Ticaret Sicili Müdürlüğüne müzekkere yazılarak, ... Sebze Meyve Komisyonculuğu ve Taşımacılık San. Ve Tic.Ltd. Şti'nin şirket tescil bilgilerinin, yetkili ortağının, şirketin faal olup olmadığına dair evrakların celp edildiği görüldü.

Kayseri Vergi Dairesi Müdürlüğüne ve Kayseri 5. Noterliğine yazılan müzekkerelere cevap verildiği görüldü.

Kayseri CBS...Soruşturma dosyasına yazılan müzekkereye cevap verildiği, dosyanın UYAP sistemi üzerinden celp edildiği görüldü.

Tanık...'ın Yeşilhisar Asliye Hukuk Mahkemesince 12/02/2025 tarihinde beyanının alındığı, tanık ...'ın mahkememizce 17/04/2025 tarihinde beyanının alındığı görüldü.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

TK'nın 82/7. Maddesinde "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir." hükmü düzenlenmiştir. Söz konusu durumların öğrenilmesinden itibaren 30 gün içinde yetkili mahkemeden zayi belgesi verilmesini istemesi gerektiği belirtilmiştir. TTK'nın 82/7. Maddesinde düzenlenen zayi belgesi verilmesi için başvuru süresi hak düşürücü süre olup bu süre içinde başvuru yapılması zorunludur.

Söz konusu hükümde "yangın, su baskını, veya yer sarsıntısı gibi bir afet sebebiyle" defter ve belgelerin ziyaa uğramasından söz edildiği dikkate alınarak, sınırlayıcı bir düzenleme yapılmadığı kabul edilmelidir. Bu nedenle hükümdeki "gibi" sözcüğünden de anlaşılacağı üzere, tacirin elinde olmayan benzer olaylar da maddenin kapsamında düşünülmüştür.

Bu nedenle tacirin, söz konusu hükümdeki defter ve belgelerin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında, elinde olmayan bir nedenle meydana gelmiş olması zorunludur (Yargıtay HGK'nın 25/09/1985, E. 1984/11-12, K. 1985/728 tarih ve sayılı kararı).

Bundan ayrı olarak, ticari defter ve belgelerin kaybedilmiş olduğu iddiasının, samimi ve inandırıcı bulunması da lâzımdır (Arkan, Sabih: Ticarî İşletme Hukuku, 24. Basıdan Tıpkı Basım, Ankara 2018, s. 382).

Somut olayda, davacı taraf 06/01/2024 tarihinde gerçekleşen hırsızlık olayı kapsamında zayi olduğundan bahisle zayi nedeniyle defterlerin iptalini dilemiştir. Mahkememiz dosya kapsamında Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... Esas sayılı soruşturma dosyası dosyamıza arasına alınmış ve taraf tanıkları dinlenişmiştir. Dava konusu hırsızlık olayının 06/01/2024 tarihinde olduğu ve iş bu davanın 05/02/2024 tarihinde açıldığı görülmüştür. Davacının şirket merkezinde yapılan tadilat sebebi ile ticari defterlerin şirkete ait depoya götürüldüğü ve depoda hırsızlık sebebi ile zayi olduğu anlaşıldığından talebin koşulları bulunması sebebi ile kabulüne karar verilmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır