Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/610 K.2025/224

Av. Av.

DAVA

Sigorta (Ziraat Sigortası Kaynaklı)

DAVA TARİHİ : ***

KARAR TARİHİ : ***

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : ***

Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Ziraat Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin mülkiyeti kendine ait TARSİM tarafından don hasar teminatlı poliçeli Kayseri ili, Yeşilhisar ilçesi, Merkez Kovalı köyü, ... parsel numaralı arazide, 0 ada ... parsel numaralı arazide, 0 ada ... parsel numaralı arazide, 0 ada ... parsel numaralı arazide, 0 ada ... parsel numaralı arazide, 0 ada ... parsel numaralı arazide elma üretimi yaptığını, 23/04/2019 tarihine müvekkilin bahçelerinin bulunduğu Yeşilhisar ilçesinin Kovalı köyünde hava sıcaklığı 0 derecenin altına inmiş ve müvekkilin bahçelerinde don olayı meydana geldiğini,

nisan ayının 3.haftasında elma ağaçlarının çiçeklenme döneminde meydana gelen don olayı ağaçlardaki çiçekleri yaktığını, meyveye dönüşecek çiçeklere zarar verdiğini, don hasarından sonra bütün zarar gören sigortalı araziler yönünden ihbar süresi içerisinde TARSİM'e ihbar edildiğini, hasarın sigorta kapsamında kalmasına karşın TARSİM tarafından haksız ve hukuksuz olarak hasar ödemesinin reddedildiğini, arabuluculuk yoluna başvurduklarını ancak anlaşmaya varamadıklarını, müvekkilin dava konusu bahçeleri rizikonun meydana geldiği tarihte TARSİM bitkisel ürün sigortası poliçesi ile teminat altında olduğunu, Yeşilhisar Asliye Hukuk Mahkemesi ...

Değişik iş dosyası ile yapılan keşif ve dosyaya giren bilirkişi raporları ile müvekkile ait bahçelerde meydana gelen hasarın nedeni ilkbahar geç donları olarak belirlendiğini, davalı şirket bahçelerde meydana gelen zararın don hasarı olmadığını ispat edemediğini, davalı sigorta şirketine belgelerle başvurma tarihinden itibaren sekiz iş günü içinde sigortacı tazminat ödeme yükümlülüğünü yerine getirmediğini, temerrüt gerçekleştiğini ve faiz temerrut tarihinden itibaren işletilmesi gerektiğini, müvekkilin hasar tazminatını ödemeyi sebepsiz yere reddine sigorta kuruluşuna kars zararının karşılanması için dava açma zorunluğunun hasıl olduğunu,

haklı davanın kabulüne, müvekkiline ait don hasarının meydana gelen bahçelerde meydana gelen maddi zararın hesaplanarak temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte karşı taraftan alınarak taraflarına ödenmesine, ...

Değişik iş dosyasında yapılan yargılama giderleri olan 1.192,30-TL'nin ve değişik iş dosyasında lehine hükmedilen vekalet ücretinin 660,00-TL ücretin karşı taraftan alınarak taraflarına ödenmesine, mahkeme masrafları ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükseltilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu poliçelerde dain-i mürtehin kaydının bulunmadığını, davacının aktif husumet ehliyeti bulunmadığından öncelikle dain-i mürtehin kurumunun açık muvafakatinin alınması aksi takdirde mevzuat ve yerleşik Yargıtay içtiahdı uyarınca davanın husumet yönünden reddinin gerektiğini, dava konusu ürünlerde don hasarı olmadığının sabit olduğunu, müvekkil kurumun hiçbir tazminat ödeme yükümlülüğü bulunmamakta olduğunu, yapılan hasar tespit incelemesinde ürünlerde don hasarı olmadığı tespit edildiğini, yapılan tespitler rapor ve fotoğraflarla kayıt altına alındığını,

davacının davasını dayandırdığı Yeşilhisar Asliye Hukuk Mahkemesi ... değişik iş sayılı tek taraflı rapor hasar olduğu iddia edilen tarihten yedi ay sonra yapılan keşfe dayanmakta olduğunu, yedi ay sonra yapılan incelemeyle don hasarının tespit edilmesinin mümkün olmadığını, ... nolu poliçe ise davacının talebi üzerine iptal edildiğini, tüm prim iade edildiğini, ... ve ... nolu poliçeler için gerçek verime yönelik yapılan incelemelerde periyodisite ve beslenme fizyolojisi nedeniyle teminat dışı verim düşüşü olduğu tespit edildiğini, gerçek verim üzerinden zeyilname düzenlenerek prim iadesi işlemi yapıldığını,

kabul manasına gelmemek üzere herhangi bir hasar tazminatı ödenmesine karar verilmesi durumunda prim iadesinin mahsubu gerektiğini, prim iadesi işlemlerinin gerçekleştirilmesiyle birlikte müvekkil kurumun dava konusu poliçelerle ilgili yapması gereken hiçbir işlem kalmadığını, davanın reddine karar verilmesini, mahkeme masrafları ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükseltilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.

Mahkememizce evvelce yapılan yargılama sonunda 20/10/2022 tarih ... esas ... karar sayılı gerekçeli karar ile; "1-Açılan davanın kabulü ile 122.481,88-TL'nin 15/10/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine," karar verilmiş, karara karşı davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi'nin 28/12/2022 tarih ... karar sayılı ilamıyla, "1-KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin istinafa konu edilen 18/10/2022 tarih ve ... E - ... K sayılı nihai kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşılmakla davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, " karar verildiği, Bölge Adliye Mahkemesi kararı karşı davalı vekili tarafından temyiz kanun yoluna başvurulmuştur.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 03/06/2024 tarih, *** karar sayılı ilamıyla; "1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, 2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, kararı verilmiştir.

İade edilen dosya mahkememizin ... Esas sırasına kaydedilmiştir.

Kayseri İl Tarım Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak yazılarak 2019 yılı elma hasadının ilk yapıldığı tarihin mahkememize bildirilmesi istenilmiş, gelen yazı cevabıyla, Yeşilhisar ilçesinde 2019 yılında elma hasadının 15 Ağustostan sonra başladığı görülmüştür.

Yeşilhisar İlçe Tarım Müdürlüğüne müzekkere yazılarak 2019 yılı elma hasadının ilk yapıldığı tarihin mahkememize bildirilmesi istenilmiş, gelen yazı cevabıyla, 2019 yılında ilçede elma hasadının 15 Ağustos'tan sonra başladığı görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE

Dava, davacıya ait bahçelerde meydana gelen don olayı nedeniyle ortaya çıkan zararın tazmini talebine ilişkindir.

Ticaret Kanununun 1420. Maddesine göre, "Sigorta sözleşmesinden doğan bütün istemler, alacağın muaccel olduğu tarihten başlayarak iki yıl ve 1482 nci madde hükmü saklı kalmak üzere, sigorta tazminatına ve sigorta bedeline ilişkin istemler her hâlde rizikonun gerçekleştiği tarihten itibaren altı yıl geçmekle zamanaşımına uğrar." hükmü,

Devlet Destekli Bitkisel Ürün Sigortası Genel Şartları tazminatın ödenmesi başlıklı B7 maddesine göre hasar dosyasının tamamlanmasından sonra, kesinleşmiş olan tazminat miktarı en geç 30 gün içinde sigortalıya ödenir. Aynı maddenin 3. fıkrası ise "Tazminat, her halükarda, hasat tarihinden önce ödenmez." hükmüne haizdir.

Yeşilhisar İlçe Tarım Müdürlüğüne müzekkere yazılarak 2019 yılı elma hasadının ilk yapıldığı tarihin mahkememize bildirilmesi istenilmiş, gelen yazı cevabıyla, 2019 yılında ilçede elma hasadının 15 Ağustos'tan sonra başladığı görülmüştür. (Nitekim Yargıtay 11 HD 2018/1107 Esas ve 2019/ 2987 karar 2015/5925 esas 2015/13682 karar sayılı ilamı)

Davalı vekili dosyanın yeniden bilirkişi kuruluna tevdi edilerek rapor aldırılmasını talep etmiştir. Aldırılan bilirkişi raporu oluş, kabule uygundur. Denetime elverişlidir. Bu nedenle davalı tarafın rapor alndırılması talebi reddedilmiştir.

Tarafların karşılıklı iddiası, Yargıtay bozma ilamı hep birlikte değerlendirildiğinde ;Davaya konu olay 23/04/2019 tarihinde meydana gelmiş olup, elma ağaçlarında meydana gelen hasarın ilk hasat tarihi olan 15/08/2019 tarihi itibariyle belirlenebilir olması sebebiyle ıslah ile artırılan miktara yönelik zamanaşımı gerçekleştiğinden davanın kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

Katip *** e-imzalıdır Hakim *** · e-imzalıdır