Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/723 K.2025/845

Mahkememize açılan Alacak (Kooperatif Üyeliğinin Sona Ermesi Nedeniyle) davasının yapılan yargılaması sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: müvekkili ...

2010 yılında konut sahibi olabilmek adına davalı kooperatife üye olduğunu, üyelikten kaynaklı olarak müvekkilinin ara ödemelerle birlikte 2010-2012 yılları arasında 30.650,00-TL, 2013 yılında 11.821,00-TL, 2014 yılında 11.900,15-TL, 2015 yılında 30.629,00-TL, 2016-2017 yılında 28.694,40-TL, 2018 yılında 10.520,00-TL olmak üzere kooperatife toplam 124.214,55-TL ödeme yaptığını, müvekkilinin üzerine düşen tüm yükümlülükleri yerine getirmesine rağmen davalı tarafından teslim edilmesi taahhüt edilen dairenin müvekkiline teslim edilmediğini,

müvekkilinin daire teslimi yapılmaması üzerine 2018 yılından sonra aidat ödemeyi bırakarak yurt dışında olması sebebiyle kooperatif üyeliğini sonlandırdığını, bunun üzerine kooperatif tarafından 16.02.2021 tarihinde müvekkiline ihtar gönderildiği ve müvekkilinin "10 gün içinde aidat borçlarını yatırması,

aksi halde üyelikten çıkarılacağı" ihtar edildiğini, ardından müvekkilinin kooperatif üyeliğinden ihraç edildiğini, müvekkilinin ihraç edildiği yıla ilişkin bilançonun onaylandığını ve müvekkilinin aidat alacağının muaccel olduğunu, yapılan arabuluculuk görüşmelerinden bir sonuç alamadıklarından bahisle davanın kabulüne, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 5.000,00-TL'nin ilgili aidatın ödendiği tarihten itibaren işleyecek temerrüt faiziyle birlikte davalı kooperatiften tahsili ile müvekkiline ödenmesine, yargılama giderlerinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

CEVAP

Davalı taraf süresinde cevap dilekçesi sunmamıştır.

DELİLLER

... Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünün cevabi yazısı, kooperatif kayıtları, arabuluculuk son tutanağı ve tüm deliller toplanmış, bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

Dosyaya mübrez 29/04/2025 tarihli bilirkişi raporunda: davacının davalı kooperatifin üyesi iken ...

13. Noterliğinin 24/05/2021 tarih ... yevmiye numaralı istifanamesi ile üyelikten ayrıldığı, bunun kooperatifin 28/05/2021 tarihli 28 numaralı yönetim kurulu kararı ile kabul edildiği, ana sözleşmenin 15. Maddesinde devir dışında ortaklığı sona erenlerin sermaye ve diğer alacaklarının o yılın bilançosuna göre hesaplanarak, bilanço tarihinden itibaren 1 ay içinde geri verileceğinin belirtildiği, davacı tarafın davalı kooperatiften 2021 yılında istifa ettiği, davacının alacağının 2021 yılı genel kurul tarihinden bir ay sonra muaccel olacağı, ancak 2022 yılında davalı kooperatifin genel kurulunun yapılmadığı,

Kooperatifler Kanunu hükümlerine göre her hesap devresi sonundan itibaren 6 ay içinde genel kurulun yapılması gerektiği, buna göre 2021 yılı genel kurulunun 2022 yılı 30 Haziran'a kadar yapılması gerektiği, bu durumda davacının alacağının 31/07/2025 tarihinde muaccel olacağı, davacının davalı kooperatife 126.397,25-TL ödeme yaptığının mizan tablosundan ve yönetim kurulu kararlarından anlaşıldığı,

Yargıtay'ın yerleşik kararlarına göre kooperatif üyeliğinden ayrılan üyeye yapılacak çıkma payı ödemesinde ortaklıktan ayrıldığı yıla ilişkin genel gider payının düşülmesi gerektiği, rapor kapsamında yapılan hesaplamaya göre davacı alacağından mahsup edilecek genel gider payının 2.059,23-TL olduğu, bu durumda davacının davalıdan 126.397,95 - 2.059,23 = 124.338,72-TL alacağının hesaplandığı, bu tutara 31/07/2022 tarihinden itibaren yasal faiz işleyeceği, davacının üyelikten ayrıldığı 2021 yılı hesaplarının görüşüldüğü 10/06/2023 tarihli genel kurulda çıkan üyelere yapılacak ödemelere ilişkin herhangi bir erteleme kararı alınmadığı,

kooperatif ana sözleşmesinin 15. maddesinde "ortaklığı sona erenlerin yerine ortak alınması halinde eski ortağın 21. madde uyarınca ödediği gider taksitleri derhal ödenir" hükmünün yer aldığı, ayrılan ortağın doğrudan üyelik payı yerine yeni ortak alındığına ilişkin bir tespit yapılamadığı, mahkemece yapılan araştırma sonucunda davacı üyenin doğrudan üyelik payı yerine yeni ortak alındığının tespit edilmesi halinde davacının çıkma payı alacağının yeni ortak alınma tarihinde muaccel olacağı yönünde görüş bildirmiştir.

Davacı vekili dosyaya sunduğu 02/07/2025 tarihli dilekçesinde: 5.000,00-TL olan taleplerini bilirkişi raporu doğrultusunda 119.338,72-TL artırarak 124.338,72-TL'ye çıkardıklarını, bu bedele muacceliyet tarihi olan 31/07/2022 tarihinden itibaren yasal faiz işlemek üzere 124.338,72-TL üzerinden davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

YARGILAMA VE GEREKÇE

Dava, kooperatif üyeliğinin sona ermesi nedeniyle çıkma payı alacağının tahsili talebine ilişkindir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 4/1-a maddesine göre davaya bakmaya mahkememiz görevlidir.

Dava değeri dikkate alınarak 6545 sayılı yasanın 45/3. maddesi uyarınca yargılama tek hakim tarafından yürütülerek sonlandırılmıştır.

Yapı kooperatiflerinin amacı ortaklarının konut ihtiyaçlarını karşılamaktır. Bu amaçla biraraya gelen ortaklar emeklerini ve birikimlerini birleştirerek amaçlarını gerçekleştirirler.

Kooperatifler Kanunu'nun 23. maddesine göre kooperatif ortakları bu yasanın kabul ettiği ilkeler ışığında hak ve yükümlülüklerde eşittirler.

Kooperatiflerin ana sözleşmesi kooperatif ortaklarının birbiri ve ortaklarla kooperatif tüzel kişiliği arasında özel hukuk sözleşmesidir.

Ana sözleşmeye Kooperatifler Kanunu'na aykırı olmamak koşulu ile sözleşme serbestisi çerçevesinde istenilen hükümler konulabilir.

Konut sahibi olmak isteyen kooperatif ortakları son bağımsız bölüm bitip teslim edilene kadar kooperatif ortağı olmaya devam etmelidir. Kooperatif, inşaatlar bitmeden bağımsız bölümü teslim alıp istifa eden üyelerden bağımsız bölümü geri alma hakkına sahiptir. İnşaatlar devam ederken başkaca aidat alınmayacağına ilişkin taahhütlerin kooperatif açısından geçerli kabul edilemeyeceği, maliyetin artması halinde bu bedelin kooperatif ortaklarından talep edilebileceği yerleşmiş Yargıtay içtihatları ile kabul edilmiştir (Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 2021/6310 Esas ve 2022/185 Karar sayılı emsal ilamı).

1163 sayılı Kooperatifler Kanunu`nun 17/1. ve anasözleşmenin 15. maddeleri gereğince, kooperatiften ayrılan ortak, ödemiş olduğu aidatın tamamını değil, ayrıldığı yıl bilançosuna göre hesaplanacak olan masraf hissesi düşüldükten sonra bakiyesinin iadesini talep hakkını haiz olup, bilançonun genel kurulca kabulü suretiyle kesinleşmesinden itibaren bir ay geçtikten sonra bu hak talep edilebilir.

Yapılan tüm bu açıklamalar sonucunda somut olaya gelindiğinde; alınan uzman bilirkişi raporuna göre davacının davalı kooperatif üyesi iken ...

13. Noterliği'nin 24/05/2021 tarih, ... yevmiye numaralı istifanamesi ile üyelikten ayrıldığı, bu istifanın kooperatif yönetim kurulunun 28/05/2021 tarihli ve 28 numaralı kararı ile kabul edildiği, davacıya tapu devri yapılmadığı hususu göz önünde bulundurulduğunda 1163 sayılı K.K'nın 13. Madddesi uyarınca noter aracılığıyla gönderilen istifa iradesinin kooperatife ulaştığı anda istifanın gerçekleştiği, Kooperatif Ana Sözleşmesi'nin 15. Maddesinde devir dışında ortaklığı sona erenlerin sermaye ve diğer alacaklarının o yılın bilançosuna göre hesaplanarak, bilanço tarihinden itibaren 1 ay içinde geri verileceğinin düzenlendiği,

kooperatifte 2021 - 2022 yıllarına ilişkin genel kurulun 10/06/2023 tarihinde yapıldığı, fakat ana sözleşmeye göre 2021 yılı genel kurulunun 2022 yılı 30 Haziran'a kadar yapılması gerektiği, bu durumda davacının alacağının 31 Temmuz 2022 tarihinde muaccel olacağı, yapılan genel kurulda çıkma payı alacağının ertelenmesine dair karar alınmadığı, davacının kooperatife toplamda 126.397,95-TL ödeme yaptığı, 2.059,23-TL genel gider payı mahsup edildiğinde davacının çıkma payı alacağının 124.338,72-TL olduğu, davacıya daire tahsis edilmediği için yerine yeni üye alınıp alınmadığını tespit etme imkanının bulunmadığı,

açıklanan tüm bu gerekçelerle 124.338,72-TL çıkma payı alacağının temerrüt tarihi olan 31/07/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine dair aşağıdaki hükmün tesisi uygun görülmüştür.

Katip ... Hakim ...