Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/772 K.2025/182

Mahkememize açılan İtirazın İptali davasının yapılan yargılaması sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasındaki ticari ilişki nedeniyle fatura, cari hesap dökümü vb. kayıtlara göre müvekkilinin davalıdan alacaklı olduğunu, alacağını tahsil etmek amacıyla Siverek İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalının borca, faize ve tüm fer'ilere itiraz ettiğini ve takibin icra müdürlüğünce durdurulmasına karar verildiğini, icra takibine yapılan itirazda davalı tarafın borcunun bulunmadığını beyan ettiğini ancak bunun gerçeği yansıtmadığını,

yapılan arabuluculuk görüşmelerinden bir sonuç alamadıklarından bahisle davanın kabulü ile Siverek İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasına davalının vaki itirazının iptali ile takibin devamına, takip konusu alacağın %20'si oranında tazminat ödemeye mahkum edilmesine, yargılama giderlerinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili dosyaya sunduğu cevap dilekçesinde; müvekkilinin ikamet adresinin Siverek olduğunu, itirazın iptali davasının Siverek'te açılması gerektiğini, bu nedenle yetki itirazlarının bulunduğunu, davanın hak düşürücü süre yönünden reddinin gerektiğini, davacı tarafın bahsettiği borcun tamamının ödendiğini, takip konusu faturanın hayali bir şekilde tanzim edildiğini, faturaya dayanak olması gereken irsaliyenin sunulmadığını, müvekkilinin söz konusu ürünleri teslim aldığına dair imzalamış olduğu herhangi bir belge bulunmadığını, müvekkilinin daha önce kendisine teslim edilen mobilyaların bedelini ödendiğini, öncelikle yetki itirazının kabulü ile yetkisizlik kararı verilmesini, usul ve yasaya aykırı davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

YARGILAMA VE GEREKÇE

Dava, itirazın iptali ve icra inkar tazminatı talebine ilişkindir.

TTK’nın 4. maddesine göre; ticarî davaların iki grup altında incelenmesi mümkündür. Bunlar; tarafların sıfatına ve işin ticarî işletmeyle ilgili olup olmadığına bakılmaksızın ticarî sayılan davalar (mutlak ticari davalar) ile her iki taraf için de ticari sayılan hususlardan doğan davalar (nispi ticari davalar)dır.

Mutlak Ticari Dava; tarafların tacir olup olmadıklarına ve dava konusu edilen işin ticari nitelikte olup olmadığına bakılmaksızın ticari dava olarak sayılan davalar olup, TTK’nın 4/1. maddesinde a ve f bentlerinde 6 bent halinde sayılan dava türleri mutlak ticari davadır.

Nispi ticari dava ise; her iki tarafı tacir olan ve tarafların ticari işletmesi ile ilgili olan uyuşmazlıklar nisbi ticari dava olarak adlandırılmaktadır.

TTK’nın gerekçesinde; ticari davalar ile ticari olmayan hukuk davalarını ayırmada kullanılan kıstasın “bir yandan her iki tarafın tacir sıfatı ve uyuşmazlığın konusunu teşkil eden işin bu sebepten dolayı ticari sayılması keyfiyeti, diğer yandan tarafların sıfatına bakılmaksızın sadece işin ticari mahiyeti” olduğu açıklanmıştır.

Bu anlamda bir davanın nisbi ticari dava sayılabilmesi için; uyuşmazlığın her iki tarafının tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olması gerekli ve zorunludur.

Şanlıurfa - Siverek Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün 28/09/2024 tarih 83464 sayılı yazısında; davalı ...'in 09/04/2011 tarihinden itibaren basit usulden kayıtlı olduğundan defter tutma zorunluluğunun bulunmadığı, ayrıca 2021 yılı itibariyle beyan verme zorunluluğunun sona erdiği ve basit usul sınırlarını aşmadığının bildirildiği görüldü.

Vergi dairesinin cevabi yazısından anlaşıldığı üzere; davalının 2. sınıf tacir (esnaf) olduğu dolayısıyla eldeki davanın nispi ticari dava olmadığı görülmektedir.

HMK'nın 114. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendine göre, görev dava şartıdır. Aynı Kanunun 115/1. maddesi gereği mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. HMK'nın 138. maddesine göre, mahkeme dava şartları ve ilk itirazlar hakkında dosya üzerinden karar verebilir.

Yukarıda açıklandığı üzere, davanın mutlak ticari dava olarak sayılan davalardan olmadığı, taraflardan davalı ...'in Siverek Vergi Dairesinin 28/09/2024 tarihli yazı cevabına göre tacir olmadığı, esnaf olduğu, davalının tacir olmaması sebebiyle eldeki davanın nispi ticari davalardan olmadığı, TTK'nın 5. maddesindeki 3. grup davalardan birinin de söz konusu olmadığı, bu nedenle eldeki davanın ticari dava olmaması nedeniyle mahkememizin görevi alanına girmediği, davalının tacir değil esnaf olması nedeniyle Asliye Hukuk Mahkemelerinin bu uyuşmazlığı çözmekte görevli olduğu, görevin kamu düzeniyle ilgili olduğu,

usul esastan önce gelir ilkesi gereğince mahkememizin görevsiz olması nedeniyle bu hususların da takdirinin görevli mahkemeye ait olacağı dikkate alındığında mahkememizin görevsizliği nedeni ile HMK.'nun 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeni ile davanın usulden reddine karar vermek gerekmiştir.

Katip *** · e-imzalı Hakim *** · e-imzalı