Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/921 K.2025/152

Mahkememize açılan İtirazın İptali (Kooperatif Aidat Borcundan Kaynaklanan) davasının yapılan yargılaması sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalının, davacı kooperatifin üyesi olduğunu ve kendisine 86 pafta 797 ada 1 parsel A blok 12. Kat 47 numaralı bağımsız bölümün teslim ve tescil edildiğini,

daha önce teknik heyet tarafından ve 27/04/2014 tarihinde yapılan ve genel kurulda kabul edilen 106.303,00 TL kesin maliyet ile 11/07/2016 tarihinde yapılan 143.423,75 TL olarak belirlenen daire kesin maliyetinin ana sözleşmenin 61 ve 63 maddelerine aykırı olması sebebiyle 09/12/2018 tarihinde yapılan olağanüstü genel kurul toplantısının 4. gündem maddesinde iptal edildiğini ve ana sözleşmeye uygun kesin maliyet yapılması şeklinde karar verildiğini söz konusu genel kurul kararı çerçevesinde yönetim kurulunun 15/02/2018 tarihli 411 numaralı kararı ile konut kesin maliyetinin yapılması konusunda mali müşavir ... ile sözleşme yapıldığını,

adı geçen mali müşavir tarafından ana sözleşmenin 61 maddesine uygun olarak 19/03/2019 tarihinde raporun tamamlanarak kooperatife teslim edildiğini, komisyon raporuna yapılan itirazların değerlendirilmesine yönelik 06/05/2019 ve 10/05/2019 tarihinde itiraz komisyonu toplantısı yapıldığını ve buna ilişkin tutanakların dosyaya sunulduğunu alınan karar çerçevesinde davalıya borcunu ödemesi için ihtarnameler gönderildiğini, buna rağmen davalının ödeme yapmadığını bunun üzerine davalı hakkında takip başlatıldığını ve davalının takibe kötü niyetli olarak itiraz ettiğini ileri sürerek;

davanın kabulü ile Kayseri Genel İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasında borçlunun itirazının iptaline, icra dosyasında talep edilen asıl alacak, faiz ve ferileri üzerinden takibin devamına, asıl alacak miktarının %20 oranından az olmamak üzer icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesine özetle; müvekkilinin erken ayrılma sırasında ödenecek fark dahil olmak üzere davacı kooperatife borcu kalmadığını, tüm borçlarını ödediğini, davacı kooperatif tarafından ek maliyet hesabı adı altında 20.000,00-TL borç çıkarıldığını, bunu da davalının ödediğini, davalı tüm borçlarını ödemesine rağmen 22.000,00-TL kira bedeli talep edildiğini, davalının tapusunu aldığı ev için bir de kira bedeli adı altında para ödediğini, davacı talebinin hukuka aykırı olduğunu, davalının kira ödeme yükümlülüğünün olmadığını, davalı ile davacı arasında kesin hüküm de ortaya çıktığını, davacı talebinin zaman aşımına uğradığını,

kooperatif yönetimince imzalanmış 27/12/2013 tarihli taahhütnamede davalının borcunun sona erdiğinin yazılı olduğunu savunarak davanın reddine, davacı aleyhine %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizce verilen 10/03/2021 tarih *** karar sayılı ilamı, Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi'nin 16/09/2021 tarih *** karar sayılı ilamı ile davalının istinaf başvurusunun esastan reddine dair temyiz yolu açık olmak üzere karar verildiği, bu kararın davalı tarafça temyiz edildiği, Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 2021/6010 esas 2023/314 karar sayılı ve 30/01/2023 tarihli kararı ile istinaf kararının kaldırılmasına, ilk derece mahkemesinin bozulmasına karar verildiği, dosya mahkememizin 2023/282 esas sırasına kaydı yapılarak yargılamasına bu esas üzerinden devam edildiği,

bu dosya üzerinden verilen hüküm ise Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 09/09/2024 tarih 2023/4153 esas 2024/2540 karar sayılı ilamı ile bozulduğu, akabinde dosyanın mahkememizin 2024/921 esas sırasına kaydı yapılmış ve yargılamasına bu esas üzerinden devam edilmiştir.

19/02/2025 tarihli duruşmada; "Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 2023/4153 esas 2024/2540 karar sayılı ve 09/09/2024 tarihli bozma ilamına uyulmasına" karar verilmiştir.

YARGILAMA VE GEREKÇE

Dava, davacı kooperatifin kesin hesap maliyeti ve kira bedelinin tahsili amacıyla Kayseri Genel İcra Müdürlüğünün *** esas sayılı takip dosyası ile başlatmış olduğu ilamsız takibe davalının yapmış olduğu itirazın iptaline ilişkindir.

Dava İİK 67. madde uyarınca 1 yıllık hak düşürücü süre içinde açılmıştır.

Dava şartı arabuluculuk faaaliyeti kapsamında taraflar görüşmüş ancak anlaşmaya varamamışlardır.

Yargılama kapsamında Kayseri Genel İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyası, kooperatif defter ve kayıtları ve tarafların dayandığı deliller toplanmış, bilirkişilerden ayrıntılı ve gerekçeli raporlar aldırılmıştır.

Dosya arasına alınan Kayseri Genel İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyasında; alacaklının S.S. Ötügen Toplu Konut Yapı Kooperatifi, borçlunun ... olduğu 94.647,28-TL toplam alacak üzerinden ilamsız takip başlatıldığı, borçlunun süresinde yaptığı itiraz ile takibin durduğu anlaşılmıştır.

Kooperatifler alanında uzman bilirkişi Doç.

Dr. Burak Adıgüzel tarafından mahkememize sunulan 08/02/2021 tarihli raporda; davacı kooperatifin 09/12/2018 tarihli olağanüstü genel kurulda önceki kesin maliyetin ana sözleşmeye aykırı olarak yapılmış olması sebebiyle iptaline ve ana sözleşmeye uygun kesin maliyet çıkarılmasına ilişkin karar alındığı, ayrıca yapılacak kesin maliyetin ödeme usulü ve takviminin belirlendiği, söz konusu kararların usulüne uygun olduğu, genel kurulda alınan karar doğrultusunda hazırlanan kesin maliyet raporunun teknik heyetçe 19/03/2019 tarihinde yönetim kuruluna tevdi edildiği, belirlenen maliyet tutarlarının üyelere tebliğ üzerine itirazlar olduğu,

yapılan itirazların ana sözleşmenin 61-63 maddelerinde belirtilen prosedürlere uygun olarak değerlendirildiği ve 10/05/2019 tarihindeki ikinci toplantı tutanağı ile maliyetin kesinleştiği genel kurulda alınan karara göre kesinleşme tarihinden 1 ay sonra takip ve dava konusu borcun muaccel olduğu ve davalının temerrüte düştüğü, söz konusu temerrüt tarihinden sonra genel kurulda alınan karar doğrultusunda aylık %1,5 faiz istenilebileceği, davacının takip tarihinde davalıdan 82.835,46-TL kesin maliyet alacağı olduğu ve bu tutara işleyen faiz tutarı 3.104,61-TL olarak hesaplanmakla birlikte davacı talebinin 1.164,24-TL oluğu,

kooperatifin 27/04/2014 tarihli 2013 yılı genel kurulunun 14. Maddesinde alınan karar doğrultusunda davalıdan kira talep edebileceği, taleple bağlılık kuralı gereği davalının ödemesi gereken kira tutarının 10.500,00-TL olduğu, davacı taraf kira tutarına 147,58-TL faiz talep ettiği, genel kurulda kira ödemesinin gecikmesi halinde faiz uygulanması yönünde bir karar alınmadığını mahkememize bildirmiştir.

Mahkememizin 10/03/2021 tarih 2020/221 esas 2021/280 karar sayılı ilamı ile açılan davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiş, kararın davalı vekilince istinaf kanun yoluna götürülmesi üzerine Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi'nin 16/09/2021 tarih 2021/1229 esas 2021/1386 karar sayılı ilamı ile davalının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş,

bu kararın da yine davalı vekilince temyiz kanun yoluna götürülmesi üzerine Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 2021/6010 esas 2023/314 karar sayılı ve 30/01/2023 tarihli kararı 15/06/2022 tarihli ve 31867 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7410 sayılı kanunun 2. maddesi ile 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'na eklenen geçici 11. madde hükümlerine göre bir inceleme yapılarak sonucuna göre karar verilmesi gerektiğinden bahisle verilen karar bozulmuş, dosyanın mahkememize gönderilmesi üzerine dosya mahkememizin 2023/282 Esas sırasına kaydı yapılarak yargılamaya devam olunmuştur.

Ne var ki Yargıtay bozma kararından sonra 09/03/2023 tarihli ve 32127 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Anayasa Mahkemesi Başkanlığı'nın 16/02/2023 tarihli, 2022/126 Esas ve 2023/29 Karar sayılı kararı ile 24/04/1969 tarihli ve 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'na 10/06/2022 tarihli ve 7410 sayılı kanunun 2. maddesi ile eklenen geçici 11. madde iptal edilmiştir.

Mahkememizin 27/09/2023 tarih, 2023/282 Esas, 2023/822 Karar sayılı kararı ile geçici 11. Maddenin iptal edilmesi nedeniyle davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiştir. Karara karşı davalı vekili tarafından temyiz kanun yoluna başvurulması üzerine Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 2023/4153 Esas, 2024/2540 Karar sayılı kararı ile mahkememiz kararının kaldırılmasına karar verilmiş ve dosya yukarıdaki esas numarasına kaydedilerek yargılamaya devam olunmuştur.

Yapı kooperatiflerinin amacı ortaklarının konut ihtiyaçlarını karşılamaktır. Bu amaçla biraraya gelen ortaklar emeklerini ve birikimlerini birleştirerek amaçlarını gerçekleştirirler.

Kooperatifler Kanunu'nun 23 ncü maddesine göre kooperatif ortakları bu yasanın kabul ettiği ilkeler ışığında hak ve yükümlülüklerde eşittirler.

Kooperatiflerin ana sözleşmesi kooperatif ortaklarının birbiri ve ortaklarla kooperatif tüzel kişiliği arasında özel hukuk sözleşmesidir.

Ana sözleşmeye Kooperatifler Kanunu’na aykırı olmamak koşulu ile sözleşme serbestisi çerçevesinde istenilen hükümler konulabilir.

Somut olayda; Kooperatif Ana Sözleşmesinin kesin maliyete ilişkin 61. maddesi ve kur’a çekimine ilişkin 62. maddesinde değişiklik yapılarak kooperatifin etap etap yapılacağı, inşaat bittikçe biten binalar için kur’a çekileceği ve çıkarılan kesin maliyet hesabına göre % 10 fazla ödeyenlerin bağımsız bölümlerinin teslim edilerek kooperatiften istifa edebilecekleri ana sözleşme hükmü olarak belirlenmiştir.

Bu ana sözleşme hükmü; gerek kanunla belirlenen kooperatiflerin ana ilkesine, gerekse eşitlik ilkesine aykırıdır. Her ne kadar, ana sözleşme değişikliği ile ilgili iptal davası açılmamış ise de kanuna aykırı kararlar yok hükmünde olacağından her zaman göz önünde bulundurulur. Ana sözleşmenin 61 ve 62. maddelerindeki değişiklikler Kooperatifler Kanunu'nda çerçevesi çizilen ana ilkelere ve eşitlik ilkesine aykırı olduğundan yok hükmünde oldukları eldeki davada da gözetilmelidir.

Konut sahibi olmak isteyen kooperatif ortakları son bağımsız bölüm bitip teslim edilene kadar kooperatif ortağı olmaya devam etmelidir. Kooperatif, inşaatlar bitmeden bağımsız bölümü teslim alıp istifa eden üyelerden bağımsız bölümü geri alma hakkına sahiptir. İnşaatlar devam ederken başkaca aidat alınmayacağına ilişkin taahhütlerin kooperatif açısından geçerli kabul edilemeyeceği, maliyetin artması halinde bu bedelin kooperatif ortaklarından talep edilebileceği yerleşmiş Yargıtay içtihatları ile kabul edilmiştir.

Yine somut olaya gelindiğinde; kooperatif yukarıda belirlenen gerekçeyle geçersiz olan ana sözleşmenin 61 ve 62. maddesi uyarınca kesin maliyet hesabı çıkartıp bu bedeli davalıdan talep etmiş ise de henüz tüm inşaatlar bitmeden yapılacak kesin maliyet hesabı hiçbir zaman kesin maliyet sonucunu vermeyecek, her genel kurul sonrasında yapılacak hesaplamaya göre ortaklardan yeniden talepte bulunma zorunluluğu doğacaktır.

Bu gerekçeler doğrultusunda, kanuna aykırı olarak düzenlenen ana sözleşme uyarınca belirlenen bedelin davalıdan talep edilebilmesini kabul etmek mümkün değildir. Ancak kooperatif, inşaatlarının bitmesini müteakip yapılacak kesin hesap sonucunda belirlenen bedeli bağımsız bölüm teslim alan ortaktan talepte bulunulabilecektir. Bu nedenle mahkememizin 19/02/2025 tarihli celsesinde Yargıtay bozma ilamına uyularak dava tarihi itibariyle davacı kooperatifin inşaatlarının devam etmekte olması nedeniyle davacının kesin maliyet ve işlemiş faizine ilişkin talebi yönünden eldeki davanın erken dava olduğu anlaşılmakla reddine karar verilmesi gerekmiştir.

Kira alacağına yönelik talep yönünden ise Yargıtay ilamında bir bozma sebebi öngörülmediğinden bu hususta mahkememiz kararının kesinleşmiş olduğu anlaşılmakla 10.500,00-TL kira alacağı yönünden hüküm tekrarı yapılma suretiyle aşağıdaki hükmün tesisi uygun görülmüştür.

Katip ... · e-imzalı Hakim ... · e-imzalı