Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/940 K.2026/27

Mahkememizde görülmekte olan İpotek (İpoteğin Kaldırılması (Fekki)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili... adına tapuda Kayseri Boğazköprü mevki ada: ... kayıtlı taşınmazı üzerine, dava dışı ... ve Yatak Sanayi Tic Ltd Şirketinin, davalı ... Anonim Şirketinden alacağı mallardan doğmuş ve doğacak bilcümle borçlarına teminat olmak üzere davalı lehine iki adet ipotek tesis edildiğini, bu ipoteklerden 17.02.2006 tarih ve ...

Yevmiye No ile ve 215.000,00-TL bedelle tesis edilen ipoteğin müvekkili tarafından verildiğini, 13.10.2006 tarih ...

Yevmiye no ile ve 400.000 TL bedelle tesis edilen ipoteğin ise, ... tarafından davalı lehine verildiğini, Üst Limit İpoteğinde ilerde doğacak olası bir alacağın, belli bir sınır içerisinde taşınmazda teminat altına alındığını, bu üst limit ipoteğinin en önemli özelliğinin, rehin, tapuda belirtilen miktar dışında kalan faiz gibi yan alacakları kapsamadığını, davalıya bu miktarı ödemeye hazır olduklarını belirterek Kayseri 7. Noterliğinin 08.10.2024 gün ve ...

Y Nolu ihtarname keşide ederek ipoteğin fekki hususunda işlem yapılmasını talep ettiklerini, davalı temsilcisinin Kayseri 6. Noterliğinin 01.11.2024 gün ve ...

Yevmiye No'lu ihtarname ile cevap verdiğini, ipoteğin ana para ipoteği olduğunu, faiz ve diğer ücretler ödenmedikçe sadece ipotek bedelinin ödenmesi halinde dahi ipoteğin taraflarınca fekkinin mümkün olmadığı"nın bildirildiğini, üst limit ipotek bedeli olan 625.000,00-TL'sını ödemeye hazır olduklarını belirterek müvekkilimin adı geçen taşınmazı üzerinde tesis edilen ipoteğin fekkine, yargılama giderleri ile vekil ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili dosyaya sunduğu cevap dilekçesinde; davacı tarafın iddiasının aksine ipotek anapara ipoteği olduğunu, ipotek bedeli dışında diğer ferilerini de ödemek zorunda olduğunu, bir an için ipoteğin üst limit ipoteği olduğu kabul edilse dahi aradan geçen 18 yılın ardından sadece ipotek bedelini ödeyerek ipoteğin fekkini talep etmenin hukuka aykırı olduğunu, davacı taraf ile müvekkili şirket arasında Kayseri 7. Asliye Hukuk ... sayılı dava dosyası ile tapu iptali tescil davasının devam ettiğini, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesinin ...E sırasında istinaf incelemesinde olduğunu,

bu dosya neticesinde verilecek ve kesinleşecek olan kararın taraflar arasındaki mülkiyet durumunu etkileyecek olduğunu, bu dava sonuçlanmadan işbu davanın açılmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek haksız açılan davanın reddine, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davacıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Kocasinan Tapu Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak; Boğazköprü Mevki, Ada... Kocasinan/ Kayseri'de kayıtlı taşınmazın bilgilerinin, bu taşınmaz üzerine 17/02/2006 tarih ve ... yevmiye sayılı işlemle 215.000,00-TL bedelli ve 13/10/2006 tarih ve ... yevmiye sayılı işlemle 400.000,00-TL bedelli ... ... Ve Yatak Sanayi Ticaret Anonim Şirketi lehine tesis edilen ipoteklere ilişkin ekleriyle birlikte ipotek akit belgelerinin ve takyidatlarıyla birlikte tedavüllü güncel tapu kaydının gönderilmesi istenmiş, 21/11/2024 tarihli yazı ile müzekkeremize cevap verilmiştir.

Ankara Bölge Adliye mahkemesi 17. Hukuk Dairesi Başkanlığı'na müzekkere yazılarak... Esas sayılı dava dosyasının akıbeti sorulmuş, tüm Uyap kayıtları dosyamıza eklenmiştir.

Davacı vekiline delil olarak dayandığı, Kayseri 7. Noterliği'nin 08/10/2024 tarihli ve ... yevmiye nolu ihtarnamesinin muhataba tebliğ şerhli örneğini ve tebligat mazbatası örneği ile Kayseri 6. Noterliği'nin 01/11/2024 tarihli ve ... yevmiye nolu ihtarnamesinin muhataba tebliğ şerhli örneğini ve tebligat mazbatası örneğini mahkememize sunmak üzere süre verilmiştir.

Kayseri 7. ASHM'nin ... Karar sayılı dava dosya akıbeti sorulmuş, dosyanın tüm UYAP kayıtları dosyamıza eklenmiştir.

Mahkememizin ... sayılı dava dosyasının UYAP kayıtları dosyamıza eklenmiştir.

... ve Yatak Sanayi Tic. Ltd. Şti'nin güncel kayıtlı adresinin sorulması, ticaret sicilinden terk edilip edilmediğinin bildirilmesi ve bu şirketin ticaret sicil kayıtlarının örneğinin celbi için Kayseri Ticaret Sicil Müdürlüğüne müzekkere yazılmış, 28/02/2025 tarihli yazı ile müzekkeremize cevap verilmiştir.

Mali Müşavir bilirkişi ...tarafından düzenlenen 01/07/2025 tarihli raporda özetle; "... ve Yatak Sanayi Tic. Ltd. Şti. nin Ticari defter tasdiklerinin zamanında yapıldığı, defter tasdiklerinin usulüne uygun olduğu, ... ve Yatak Sanayi Tic. Ltd. Şti.” nin Ticari defter kayıtlarına istinaden; Davalı ... A. Ş.” nin 425.145,12 TL alacaklı olduğu, ... Sünger Ve Yatak San. Tic. A. Ş.' nin Ticari defter e-Beratlarının zamanında alındığı, defter beratlarının usulüne uygun olduğu, ... Sünger Ve Yatak San. Tic. A, Ş.” nin Ticari defter kayıtlarına istinaden; Dava dışı ... ve Yatak Sanayi Tic. Ltd. Şti.” nin 759.526,36 TL Borçlu olduğu, Taraflar arasında Sünger ticaretinden kaynaklı hesap bakiyesi kaldığı" belirtilmiştir.

Davacı tarafa 615.000,00-TL ipotek bedelinin mahkememiz esas dosyası adına açılacak Vakıflar Bankası Kayseri Adliye şubesindeki birer aylık vadeli hesaba yatırmak üzere süre verilmiş, belirtilen sürede istenilen hesap açılmış ve paranın bu hesaba yatırıldığı anlaşılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE

Dava, ipoteğin kaldırılması talebine ilişkindir. -Tarafların uyuşmazlık konuları noktalarına ilişkin değerlendirmede; Dava konusu Kayseri İli Kocasinan İlçesi Boğazköprü Mahallesi... Parsel sayılı taşınmaz üzerine davacı lehine tesis edilen 2 adet ipoteğin üst sınır ipoteği mi yoksa ana para ipoteği mi olduğu, davacının (400.000,00-TL+215.000,00-TL) olmak üzere 625.000,00-TL depo ederek ipoteklerinin fekkini talep edip edemeyeceği uyuşmazlık konusu taşınmazların tapu kaydında dava konusu edilen ipotek şerhlerinin fekki şartlarının mevcut olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır. -İpotek belgelerinin incelenmesinde;

13/10/2006 tarihli ipotek belgesinde. BOĞAZKÖPRÜ Köyü...Parsel'in 3/32 hissesi ..., adına kayıtlı iken; bu defa adı geçen ... ve Yatak Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin ... VE YATAK SANAYİ TİCARET A.Ş. dan aldığı 400.000,00YTL (DÖRTYÜZBİNYTL) Alacağı mallardan doğmuş ve doğacak bilcümle borçlarına teminat olmak üzere ...

VE YATAK SANAYİ TİCARET A.Ş. lehine 1.derecede, %5 aylık faiz ve F.B.K. süre ile ve ... hissesinin tamamını ... ve yatak sanayi ve ticaret ltd. şti. ipotek tesis ettiğini ve ipotek alacaklısı ... VE YATAK SANAYİ TİCARET A.Ş. adına RASİM ALTOP vekaleten bu ipoteği ...

VE YATAK SANAYİ TİCARET A.Ş. lehine aynı bedel ve şartlarla kabul ettiğini, tarafların yapılacak tebligatlara esas teşkil edecek yurt içinden bir tebligat adresi bildirmeleri gerektiğini ve adres değişikliklerinin tapu sicil müdürlüğüne bildirilmemesi halinde tebligatların eski adrese ulaştığı tarihin tebellüğ tarihi sayılacağını kabul ettiklerini, birlikte ifade ve beyan ettikleri görülmüştür.

17/02/2006 tarihli ipotek belgesinde Boğazköprü köyü...arsel sayılı 203267.48 m2 miktarındaki Tarla'n...hissesi..., adına kayıtlı iken bu kerre;... bizzat hareketle iş bu taşınmazın... hissesinin tamamına ... ve Yatak Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti'nin ...

Sünger Ve Yatak sanayi Ticaret A.Ş 'den alacağı mamul ve yarı mamul mallar karşılığı olarak uyuşmazlıkta alacaklı ... sünger ve yatak San.Tic.A.Ş'nin Fatura, Defter, ve diğer kayıtları ile Bono ve Çek'ten doğan tüm alacak miktar ve bedellerine kayıtsız şartsız teminat olarak 1. derece 1. sıradan fekki alacaklı tarafından bildirilinceye kadar Aylık %5 temerrüt faiz oranlı olarak 215000.00 (ikiyüzonbeşbin)YTL. bedelle ...

Sünger ve Yatak SAN.TİC.A.Ş lehine ipotek tesisi istediğini ve ... Sünger ve Yatak SAN.TİC.A.Ş (VN:...)'in temsilen ... haiz oldukları yetkiye istinaden bilvekale hareketle iş bu taşınmazın 460/3200 hissesi üzerine aynı bedel ve şartlarla ipotek tesis etmek istediğini taraflar birlikte ifade ve beyan ettikleri görülmüştür.

İpotek belgelerine göre Boğazköprü köyü...parsel sayılı taşınmaz üzerinde 615.000,00 TL ipotek kurulduğu ve tapu yazı cevaplarında anılan ipoteğin ifraz işlemleri sonucu Boğazköprü Mahallesi ... ... ... sayılı taşınmazlara aktarıldığı görülmüştür. Davacı tarafça 615.000,00 TL ipotek bedeli yatırıldığı görülmüştür.

-Hukuki meselenin değerlendirilmesi;

Somut olayda; incelenen ve ipotek akdinin çerçevesini tayin eden resmi akit tablosu içeriğinden ipoteğin, ileride gerçekleşecek veya gerçekleşmesi muhtemel olan bir alacağın teminatı olarak tesis edildiği görülmektedir. Bu haliyle ipotek, azami meblağ (üst sınır ipoteği) ipoteğidir. (Yargıtay 14. Hukuk 2013/10809 Esas ve 2023/14222 K. Sayılı ilamı)

Türk Medeni Kanununun 851 ve 881. maddelerinde ifadesini bulan azami meblağ (üst sınır) ipoteğinde alacağın ulaşacağı miktar önceden belirsiz olduğundan taşınmazın ne miktar için teminat teşkil edeceği ipotek akit tablosunda gösterilen limitle sınırlanabilir. Türk Medeni Kanununun 875. maddesinde belirtilen ve ipotekle teminat altına alınan ana borç, gecikme faizi, icra takip giderleri ve taraflarca kararlaştırılan eklentilerden oluşan borcun toplam miktarının bu limiti aşması olanaklı değildir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 1989/11-294 E.–1989/378 K. ve 24.05.1989 tarihli kararında da yukarıdaki kural benimsenmiştir. Bu kural uyarınca üst sınır ipoteğinde alacak bakımından bir üst sınır tespit edilerek teminatın kapsamı saptanmaktadır. Bu şekilde rehin edilen alacağın tutarı değil, ipotekli gayrimenkulün sorumlu olduğu üst miktar belirlenmektedir.

O halde teminat, alacağı ve alacaklı icra takibi yapmışsa takip giderleri ile temerrüt faizlerini, üst sınıra kadar sınırlamaya tabi olmaksızın sağlamaktadır. Bu bakımdan üst sınır ipoteği kurulurken akit tablosuna üst sınır belirlenmesi yapıldıktan sonra “bu meblağa ilaveten” denilmek suretiyle ilave yapma olanağı bulunmamaktadır. Yapılsa da geçerli sayılmaz.

Kısaca, ipoteğin üst sınır ipoteği olması durumunda borçlu sadece ipotek akit tablosunda belirtilen miktar ile sınırlı olmak üzere sorumludur. Diğer taraftan taşınmaz malikinin ödeme iddiası varsa bu iddianın da yazılı delille kanıtlanması zorunludur.

Bütün bu açıklamalar doğrultusunda mahkememizce yapılması gereken iş; ipotek, azami meblağ (üst sınır) ipoteğine ilişkin bulunduğundan, ipotek akit tablosunda gösterilen limiti alacaklıya ödenmek üzere davacı depo ettiğinden, ipotek şerhini terkin etmekten ibarettir. (Yargıtay 14. Hukuk 2013/10809 Esas ve 2023/14222 K. Sayılı ilamı)

Somut olayda davacı ödeme iddiasında bulunmadığından ipotek bedeli depo ettirilmek suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

-Vekalet ücreti ve yargılama giderine ait değerlendirmede;

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin 2016/10694 Esas ve 2017/5916 Karar sayılı ilamı, özellikle müflis (iflas etmiş) şirketlerin davalı olduğu ipoteğin fekki davalarda yargılama giderleri ve vekalet ücretinin nasıl hesaplanması gerektiğine dair önemli bir hukuk kuralını belirtmiştir. İflas masasına karşı açılan bu tür davalarda, iflas müessesesinin kamu düzenine ilişkin yapısı gereği, harç ve vekalet ücreti maktu (sabit tutar) olarak belirlenmesi gerektiğinden maktu harç alınmış ve maktu vekalet ücreti takdir edilmiştir.

Katip ... · E-imzalıdır Başkan ... · E-imzalıdır