Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/1517 K.2026/213

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu ... A.Ş. Sanayi Sitesi/ Kayseri şubesine ait, keşidecisi ... olan, ... çek seri nolu, 60.000,00-TL bedelli çekin müvekkili uhdesinde iken kaybolduğunu, bu durumda müvekkilinin mağduriyetine neden olduğunu belirterek öncelikle müvekkili şirketin telafisi imkânsız zararlara uğramasının önlenmesi amacıyla dava konusu çek için muhatap banka olan Türkiye ... Bankası A.Ş. -... Sanayi Sitesi Kayseri Şubesi / Kayseri'ye ödeme yapılmasının yasaklanması yönünde teminatsız olarak ihtiyati tedbir kararı verilmesini, ve çekin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin ileride çeki haksız olarak ibraz edecek veya davaya müdahil olacak kötü niyetli kişilere yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

GEREKÇE

Dava zayi nedeniyle kıymetli evrak iptali istemine ilişkindir.

Dava, TTK'nun 818 madde hükmü delaletiyle aynı yasanın 764.madde hükümleri uyarınca zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.

Davanın hasımsız olması nedeniyle deliller resen celbedilmiş ve bu deliller incelenmek suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.

Türkiye ... Bankası A.Ş Genel Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak dava konusu, ... A.Ş. Sanayi Sitesi/ Kayseri şubesine ait, keşidecisi ... olan, 31/12/2025 keşide tarihli, ... çek seri nolu, 60.000,00-TL bedelli çek üzerine ödeme yasağı konulmasının istenildiği ve çekin ibraz edilip edilmediği sorulmuş, 31/12/2025 tarihli gelen yazı cevabı ile, dava konusu çekin 60.000,00-TL değil 600.000,00-TL olduğundan ihtiyati tedbir uygulanmadığı, ... Bankası Kayseri Şubesi'nden ... tarafından takastan sorulduğu bildirilmiştir.

Davacı vekili 31/12/2025 tarihli dilekçe ile, çek iptali için açılan davada, dava dilekçesinde müvekkilinin rızası dışında elinden çıkan çekin bedelinin çek bankaya sunulduğunda 600.000,00-TL olduğu farkedilmiş olup bakiye teminatı yatırmaya hazır olmakla dava konusu çek için ödeme yapılmasının yasaklanması yönünde teminatsız olarak ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

Türkiye ... Bankası A.Ş Genel Müdürlüğü'ne dava konusu ... A.Ş. Sanayi Sitesi/ Kayseri şubesine ait, keşidecisi ... olan, 31/12/2025 keşide tarihli, ... çek seri nolu, 600.000,00-TL bedelli çek üzerine ödeme yasağının konulması istenilmiş ve ibraz edilip edilmediği hususu sorulmuş, 06/01/2026 tarihli gelen yazı cevabı ile, ilgili çekin ... Bankası Kayseri Şubesi'nden ... tarafından ibraz edildiği ve takas sisteminden sorulduğu, üzerine ödeme yasağının konulduğu bildirilmiştir.

Davacı vekiline tebligat çıkartılarak, dava konusu ... A.Ş. Sanayi Sitesi/ Kayseri şubesine ait, keşidecisi ... olan, 31/12/2025 keşide tarihli, ... çek seri nolu, 600.000,00-TL bedelli çek üzerine her ne kadar mahkememizin 06/01/2026 tarihli yazısı ile ödeme yasağı konulmuş ise de dosyaya yatırılan teminat miktarının eksik olduğu anlaşılmakla çek bedelinin %15'i oranında hesaplanan ve dosyada eksik olan 81.000,00-TL teminatın 1 haftalık kesin süre içerisinde dosyaya yatırılması, aksi takdirde çek üzerine konulan ödeme yasağının kaldırılacağı hususu ihtar edilmiş, mahkememizce verilen sürede davacı vekili tarafından teminatın yatırılmadığı anlaşıldığından dava konusu çek üzerine konulan ödeme yasağının mahkememizin 24/02/2026 tarihli yazı ile kaldırıldığı görülmüştür.

Davacı vekiline dava konusu çeki ibraz eden " ...'ya" karşı istirdat davası açması için 2 haftalık kesin süre verildiğine dair tebligat çıkarılmış, tebligat 15/02/2026 tarihinde usulüne uygun olarak e-tebligat yoluyla ile tebliğ edilmiş ancak davacı vekili tarafından istirdat davası açıldığına dair mahkememize herhangi bir bilgi verilmemiş ve işbu karar tarihi itibariyle UYAP üzerinden yapılan sorgulamada da herhangi bir istirdat davası açılmadığı görülmüştür.

Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi olması halinde hak sahibine iptal kararı alarak hakkını senetsiz olarak ileri sürme ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir.

TTK'nın 818/1-s maddesi yollaması ile çekler hakkında da uygulanacak olan TTK'nın 763. Maddesinde; " Elden çıkan poliçe mahkemeye sunulursa, mahkeme, iade davası açması için dilekçe sahibine uygun bir süre verir. Dilekçe sahibi bu süre içinde dava açmazsa, mahkeme, poliçeyi, sunmuş olana geri verir ve muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır," hükmüne yer verilmiştir,

Yargıtay içtihatlarına göre "Çek iptali davaları, özelliği itibari ile hasımsız açılan davalardan olup, yapılan yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, çek iptali davasını açan davacıya, mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması konusunda süre verilmeli, istirdat davasının açılması halinde, çek iptali davasının konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığına, açılmaması halinde ise çek iptali davasının reddi yönünde hüküm kurulmalıdır. (Yargıtay 11. HD 2017/1464 E., 2018/7019 K.; 2018/1083 E., 2019/2952 K.; 2016/13390 E., 2018/5022 K. Sayılı kararları ve aynı mahiyette pek çok kararı)

TTK'nın 759. maddesi uyarınca, iptal isteminde bulunan kişi, çek elinde iken zayi olduğunu inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak, çekin bir suretini ibraz etmek yahut da çekin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.

Somut olayda istidat davası açılmayan çek ile ilgili mahkememiz açıklanan gerekçelerle talebin reddine karar verilmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davacının zayi nedeniyle çek iptali talebinin REDDİNE, 2-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince, alınması gerekli 732,00-TL harçtan davacı tarafından peşin yatırılan 615,40-TL harcın mahsubu ile bakiye 116,60-TL harcın davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, 3-Dava konusu çek ile ilgili mahkememizce verilen ödeme yasağının mahkememizin 24/02/2026 tarihli yazısı ile kaldırıldığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, 4-İhtiyati tedbir kararı için alınan teminatın HMK'nın 392/2 maddesi uyarınca hükmün kesinleşmesinden itibaren bir ay içinde tazminat davası açıldığının dosyamıza bildirilmemesi halinde davacıya iadesine,

5-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 6-6100 sayılı HMK 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine, 7-Davanın mahiyeti gereği davacı lehine vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,

8-Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddesi uyarınca dosyanın tarih ve işlem sırasına düzenlenip dizi listesine bağlanmasına, Yazı İşleri Müdürü tarafından kontrolü yapıldıktan sonra İstinafa gönderilmesine veya arşive kaldırılmasına,

Hakim ... · e-imzalıdır