Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/157 K.2026/351

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalıya ait ... plakalı aracın müvekkili şirket tarafından onarıldığını ve teslim edildiğini, ancak müvekkili tarafından defalarca kez alacak talep edilmesine ve ödeme yapacağını belirtmesine rağmen ödemesi yapılmadığını, müvekkilinin aracın parça ve onarımı için çaba sarf etmesine rağmen kararlaştırılan bedelin ödenmediğini, müvekkilinin davalıdan takip miktarı kadar alacaklı olduğunu beyanla davanın kabulüne, fazlaya ilişkin hakları ve ek dava açma hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 1.000,00 TL’nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkiline verilmesine, vekalet ücreti ile yargılama masraflarının davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Dava dilekçesi davalıya usulüne uygun tebliğ edilmiş, davalı tarafça cevap dilekçesi sunulmadığı görülmüştür.

DELİLLER

Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.

... plakalı aracın kayıt maliklerinin kim olduğuna ilişkin, ilgili kayıt ve belgeler uyap üzerinden dosya arasına alınmıştır.

Tüm deliller toplandıktan sonra bilirkişi raporu alınmış, mali müşavir bilirkişi 12/12/2025 tarihli raporda özetle;

-Davacının 2024 yılına ait yevmiye-kebir-envanter defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin olduğu, içerdiği kayıtların birbirini doğruladığı, e defterlerin beratlarının olduğu, defterlerin bu haliyle HMK 222/2 ye uygun olduğunun tespit edildiği,

-Davacının 2024 yılı ticari defterinde davalının takip edildiği hesabın borcuna dolu hasar onarım açıklaması ile KDV dahil 100.449,84-TL olarak düzenlenen 25.12.2024 tarihli ... faturanı borç kaydedildiği, faturaya karşılık tahsilat kaydının olmadığı, yapılan kayıt neticesinde dava tarihi itibari ile davacının davalıdan 100.449,84-TL alacaklı olduğunun tespit edildiği yönünde kanaat bildirir rapor sunulmuştur. Rapordan birer suret taraflara tebliğ edilmiştir.

Davacı vekilinin 04/03/2026 tarihli ıslah dilekçesi sunduğu, harcını tamamladığı, ıslah dilekçesinin davalıya tebliğ edildiği görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE

Dava, davacıya ait ... plakalı aracın onarımına bedelin ilişkin fatura alacağına ilişkindir.

6545 sayılı Yasa'nın 45/3. maddesi uyarınca dava değeri itibarı ile tek hakim tarafından basit yargılama usulüne göre yargılama yapılarak dava sonuçlandırılmıştır.

Taraflar arasında uyuşmazlık davalıya ait ... plakalı aracın onarımına ilişkin kararlaştırılan bedelin alacağına ilişkin kararlaştırılan bedelin alacağına ilişkin olduğu tespit edildi.

Taraflar arasında var olduğu iddia edilen ilişki faturaya dayandırılmış olmakla, fatura ve faturanın delil olma kuvveti bakımından bir değerlendirme yapmak gerekmiştir.

Faturanın TTK'da tanımına yer verilmemiştir. Vergi Usul Kanunu 229.maddesinde fatura,"Satılan emtia ve yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan tüccar tarafından müşteriye verilen ticari bir vesika" olarak tanımlanmıştır. Buna göre fatura, tek taraflı düzenlenmesi her zaman mümkün olan bir belgedir.

TTK 21/1.maddesine göre, "Ticari işletmesi bağlamında bir mal satmış, üretmiş, bir iş görmüş veya bir menfaat sağlamış olan tacirden, diğer taraf, kendisine bir fatura verilmesini ve bedeli ödenmiş ise bunun da faturada gösterilmesini isteyebilir”. TTK 21/2 maddesine göre "Bir fatura alan kişi aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde, faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmamışsa bu içeriği kabul etmiş sayılır".

27.06.2003 tarihli 2001/1 E.2003/1 K.sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında, "fatura sözleşmenin yapılmasıyla ilgili değil; taraflar arasında yapılmış bir satım, hizmet, istisna ve benzeri sözleşmenin ifa safhası ile ilgili bir belgedir. Öyle ki, taraflar arasında bu tür bir sözleşme ilişkisi yoksa düzenlenen belge fatura olmayıp, olsa olsa icap mahiyetinde kabul edilebilecek bir belgedir.." denilmiştir.

Fatura akdin kurulumuna değil, ifasına ilişkin belge olduğundan faturaya dayalı alacak talebinde bulunmak için öncelikle akdî ilişkinin kanıtlanması gerekir. Bu nedenle faturaya dayalı alacağın ispatı kural olarak davacıya aittir.

Akdî ilişkinin ticari defterler üzerinden kanıtlanması halinde alacaklı olduğunu iddia eden kişinin delil olarak ya her iki tarafın defter ve kayıtlarına dayanması ya da münhasıran davalı defter ve kayıtlarına dayanması gerekir.

HMK’nun "Ticari defterlerin ibrazı ve delil olması" başlıklı 222. maddesi;

"(1) Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir.

(2) Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır.

(3) İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya ilgili hususta hiç bir kayıt içermemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz.

(4) Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur.

(5) Taraflardan biri tacir olmasa dahi, tacir olan diğer tarafın ticari defterlerindeki kayıtları kabul edeceğini belirtir; ancak, karşı taraf defterlerini ibrazdan kaçınırsa, ibrazı talep eden taraf iddiasını ispat etmiş sayılır." şeklindedir.

7251 sayılı Kanunu’nun 23. maddesi ile yapılan değişiklik ile 6100 sayılı Kanun’un 222. maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan "ilgili hususta hiç bir kayıt içermemesi" ibaresi "diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi" şeklinde değiştirilmiştir.

Ticari defterlerin delil olmasına ilişkin düzenleme HMK'nun 222. maddede yer almaktadır. Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir (HMK'nun 222/1).

Ticari defterlerin ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için kanununa göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır (HMK'nun 222/2).

Bu şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerektiği ise üçüncü fıkrada düzenlenmiştir.

Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur (HMK'nun 222/4). Ticari defterler usulüne uygun tutulsun tutulmasın aleyhe olan kayıtlar delil olur (Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin, 28/05/2009 gün ve 2008/10995 Esas, 2009/5037 Karar sayılı ilamı).

Az yukarıda değinildiği üzere HMK'nun 222. maddesinin 3 . fıkrası "İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir.

(Ek cümle:22/7/2020-7251/23 md.) Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi hâlinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz." hükmü çerçevesinde davacının usulüne uygun defterleri davacı lehine delil olduğu kabul edilmiştir.

Tüm deliller toplandıktan sonra bilirkişi raporu alınmış, mali müşavir bilirkişi 12/12/2025 tarihli raporda özetle;

-Davacının 2024 yılına ait yevmiye-kebir-envanter defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin olduğu, içerdiği kayıtların birbirini doğruladığı, e defterlerin beratlarının olduğu, defterlerin bu haliyle HMK 222/2 ye uygun olduğunun tespit edildiği,

-Davacının 2024 yılı ticari defterinde davalının takip edildiği hesabın borcuna dolu hasar onarım açıklaması ile KDV dahil 100.449,84-TL olarak düzenlenen 25.12.2024 tarihli ... faturanı borç kaydedildiği, faturaya karşılık tahsilat kaydının olmadığı, yapılan kayıt neticesinde dava tarihi itibari ile davacının davalıdan 100.449,84-TL alacaklı olduğunun tespit edildiği yönünde kanaat bildirir rapor sunulmuştur. Rapordan birer suret taraflara tebliğ edilmiştir.

Yargılama sonunda yukarıda yapılan açıklamalar ışığında; dava konusu yaptığı fatura davacının ticari defterlerinde davalıdan alacak olarak kayıtlı ve karşılığında herhangi bir tahsilat gözükmediği, davalının ticari defterlerinin incelendiği bilirkişi raporunda davacının takip ve dava konusu yaptığı faturanın kayıtlı olduğu;Davanın KABULÜ ile, 100.449,84-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, alacağaın 1.000,00 TL'lik kısmına (dava) 14/02/2025 tarihinden, 99.449,84-TL'lik kısmına (ıslah) 04/03/2026 tarihinden itibaren avans faiz uygulanmasına, karar verilmesi gerekmiştir.

Katip ... e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır