Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/367 K.2025/363

Mahkememize açılmış olan menfi tespit davasının tensiben yapılan incelemesi sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı tarafça müvekkili aleyhine Kayseri Genel İcra Dairesi’nin ... Esas sayılı dosyası üzerinden kambiyo senedine dayalı takip başlatıldığını, söz konusu takibin, 325.000,00 TL miktarlı 13/03/2023 tanzim tarihli, 12/04/2023 vade tarihli senet üzerinden gerçekleştirilmiş ise de, müvekkilinin davalı tarafa söz konusu senet nedeniyle herhangi bir borcunun bulunmadığını, Kayseri Genel İcra Dairesi’nin ...

Esas sayılı icra takibine dayanak senedin, müvekkilinin Alya Rent A Car firmasından kiraladığı 16 ... plaka sayılı araç nedeniyle davalı ile yapmış olduğu kira sözleşmesinin eki/devamı niteliğinde olup, oto kiralama sözleşmesinin son bölümünün müvekkiline boş olarak imzalatıldığını, bu bölümün davalı tarafça sözleşmeden koparılmak ve daha sonra doldurulmak suretiyle senede dönüştürüldüğünü, müvekkilinin söz konusu aracın kiralama bedelini ödediğini, bu nedenlerle senetteki imzanın müvekkile ait olup olmadığı yönünden kapsamlı şekilde imza incelemesi yapılmasını, davanın kabulü ile, müvekkilin Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ...

Esas sayılı dosyası kapsamında davalıya borçlu olmadığının tespitine, takibe konulan senedin iptaline, icra dosyasında haciz yoluyla müvekkilden tahsil edilen toplam 80.404,41-TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren işletilecek faizi ile birlikte istirdadına ve İcra ve İflas Kanunu’nun 72. maddesi uyarınca dava sürecinin sonuna kadar icra veznesine yatırılacak senet bedelinin davalıya ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbire karar verilmesini, alacaklı olmadığı halde icra takibi yapan davalının haksız ve kötü niyetli olması sebebiyle talep olunan alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini,

yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE: Dava; araç kiralama sözleşmesi kapsamında verilen bono nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti isteminden ibarettir.

6545 sayılı yasanın 45/3. maddesi uyarınca yargılama tek hakim tarafından yürütülmüş ve sonuçlandırılmıştır.

Mahkememizde açılan ve sonuçlanan davada dava değeri 1.000.000,00-TL'nın altında olması nedeniyle 7251 sayılı kanunla değişik 6102 Türk Ticaret Kanununun 4/2. maddesi uyarınca basit yargılama usulü uygulanmıştır.

Dava; araç kiralama sözleşmesi kapsamında verilen bono nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti isteminden ibarettir. Taraflar arasında dava konusu bononun araç kiralama sözleşmesi kapsamında verildiği hususu ihtilafsız olup, senet metninden kaynaklanan herhangi bir ihtilaf bulunmamaktadır. Uyuşmazlık, araç kiralama sözleşmesinden kaynaklanmaktadır.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 299. maddesinde; "Kira sözleşmesi, kiraya verenin bir şeyin kullanılmasını veya kullanmayla birlikte ondan yararlanılmasını kiracıya bırakmayı, kiracının da buna karşılık kararlaştırılan kira bedelini ödemeyi üstlendiği sözleşmedir." şeklinde tanımlanmıştır.

01/10/2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 Sayılı HMK'nın 4/1-a maddesine göre; kiralanan taşınmazların, 09/06/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'na göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalarda "Sulh Hukuk Mahkemeleri" görevlidir.

Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup, taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir. Görevle ilgili hususlarda kazanılmış hak söz konusu olmaz. Mahkeme duruşma yapmadan, yani taraflara tebligat yapıp onları dinlemeden dosya üzerinden de görevsizlik kararı verebilir. Taraflar da yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler. Görev itirazı yapılmış ise veya yapılmamış olsa bile re'sen mahkeme, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip, karara bağlamalıdır.

Bu açıklamalar çerçevesinde senedin düzenlenme sebebinin yapılan araç kira sözleşmesine dayandığı ve bir kira ilişkisi bulunduğu tarafların kabulünde olup kira ilişkisinden kaynaklanan alacağa yönelik menfi tespit istemli davaya bakma görevi HMK'nun 4/1. maddesi gereğince değerine bakılmaksızın Sulh Hukuk Mahkemesine aittir. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin 2019/5488 Esas ve 2019/9424 Karar sayılı, 2019/1691 Esas ve 2019/8832 Karar sayılı, Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 2016/3083 Esas ve 2017/535 Karar sayılı, Yargıtay 20. Hukuk Dairesi'nin 2016/2905 Esas ve 2016/5119 Karar sayılı emsal ilamları da bu doğrultudadır.

Sulh Hukuk Mahkemesi ile Asliye Ticaret Mahkemeleri arasındaki ilişki, görev ilişkisidir ve göreve ilişkin usul hükümlerinin uygulanması gerekir. Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup, taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir. Taraflar da yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler. HMK'nun 115 ve 138. maddeleri gereği görev konusu kamu düzenini ilgilendirdiğinden görev itirazı yapılmamış olsa bile mahkemeler re'sen araştırmakla yükümlüdür. Tüm bu hususlar dikkate alınarak mahkememizce göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden redddine karar verilmiştir.

HÜKÜ M

Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-HMK'nun 114/1-c bendi uyarınca göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeni ile HMK'nun 115/2. maddesi uyarınca DAVANIN USULDEN REDDİNE,

2-Hüküm kesinleştiğinde ve istek halinde dava dosyasının görevli KAYSERİ SULH HUKUK MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE,

3-HMK'nun 20. maddesi gereği iş bu kararın kesinleştiği tarihten veya kanun yoluna başvurulursa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde taraflardan birinin mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini istememesi halinde dava dosyasının ele alınarak davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesine,

4-Davaya görevli mahkemede devam edilmesi halinde yargılama gideri, harç ve vekalet ücretinin görevli mahkemede hüküm altına alınmasına,

5-Davacının ihtiyati tedbir isteminin görevli mahkemede değerlendirilmesine,

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır