Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/60 K.2026/275

Mahkememize açılan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan yargılaması sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; " müvekkili şirketin davalı şirketin 06/09/2023 tarihli sipariş emriyle 248.304,384-USD tutarında ürün sipariş ettiğini, ürünleri teslim almasına rağmen ödemeyi noksan yaptığını, faturalar, USD ekstresi, avans hesap ekstresi ve USD sipariş sözleşmesinden anlaşıldığı üzere davalının 16.626,21-USD tutarında cari döviz borcu olduğunu, taraflar arasındaki sipariş formunda “Mal bedelinin döviz cinsinden olması halinde fatura tarihindeki TCMB Döviz Alış Kuru esas alınacaktır” ibaresinin bulunduğunu, fatura tarihi ile ödeme tarihi arasındaki kur farkı nedeniyle müvekkilinin cari döviz alacağının doğduğunu,

davalının Ankara 6. Genel İcra Dairesi ... esas sayılı dosyasında borca ve yetkiye itiraz ettiğini, Kayseri Genel İcra Dairesi ... esas sayılı icra takibine de itiraz ettiğini, dava şartı arabuluculukta 500.000,00-TL ödeme teklif edip sonra caydığını belirterek haksız itirazın iptaline, takibin devamına ve davalının icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini " talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili dosyaya sunduğu cevap dilekçesinde özete; " Davalının Kayseri Genel İcra Dairesi ... esas sayılı icra takibine karşı yaptığı borca itirazının yerinde olduğunu, eksik harç için davacı vekiline kesin süre verilmesi gerektiğini, harç ikmal edilmezse davanın usulden reddi gerektiğini, esasa ilişkin olarak taraflar arasındaki satım ilişkisinin 2023 yılında teklif formu ile başladığını, anlaşmanın Türk Lirası üzerinden yapıldığını, davacının gönderdiği USD formlarının hatalı olduğunu, şirket yetkililerinin mailleri ile TL olarak düzeltildiğini, teklif formlarının ve mutabakatın TL üzerinden olduğunu,

davacının kur farkı talep ederek haksız icra takibi başlattığını, kötü niyetli hareket ettiğini, basiretli tacir gibi davranma yükümlülüğünü ihlal ettiğini, Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karar ve ilgili tebliğ gereğince sözleşmelerin döviz cinsinden yapılamayacağını, halen devam eden sözleşmelerde bedellerin TL olarak yeniden belirlenmesi zorunluluğu olduğunu, fiili ödeme gününe dair anlaşma da olmadığını, Yargıtay içtihatları uyarınca kur farkı talebinin haksız olduğunu, davacının haksız icra takibine karşı itirazın yerinde olduğunu belirterek davanın usulden ve esastan reddine, davacı aleyhine kötü niyet tazminatına,

yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini " talep etmiştir.

DELİLLER

Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.

Kayseri Genel İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasının UYAP sistemi üzerinden celp edildiği görüldü. Alacaklısının ... Makina Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, borçlusunun ... Enerji Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi olduğu görülmüştür.

Tüm deliller toplandıktan sonra davacının mahal mahkemesine talimat yazılarak bilirkişi incelemesi yaptırılmış, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir bilirkişi ...'un 16/07/2025 tarihli raporunda özetle;

Davacı ... Makina Sanayi ve Tic.Ltd.Şti.'nin ticari defterlerinin TTK.’na göre usulüne uygun tutulduğu, açılış kapanış onaylarının yapıldığı,

Davacı ... Makina Sanayi ve Tic.Ltd.Şti.'ne ait 2023-2024 ve 2025 yıllarında ticari defterlerini kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulduğu, açılış ve kapanış onaylarının yasal süresinde yaptırıldığı ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olduğu, sahibi lehine delil olma özelliği taşıdığı,

Davacı ile davalı arasındaki ticari ilişkinin 30.01.2023 tarihinde başladığı, ticari ilişkinin USD cinsinden olmadığı,

Davacının ticari defterlerinde 120.1.01.38.0001 ... Enerji Sanayi ve Ticaret A.Ş. muavin hesabının, takip tarihi itibariyle davalının 587.633,44 TL Borç bakiyesinin olduğu görülse de, Davacının davalı adına düzenlediği Faturaların USD cinsinden olmadığı kanaati oluştuğu, davacı, davalının TL. bakiyesine Kur Farkı hesapladığı, Kur Farkı hesabının Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu, Kur Farkı hesaplamasının ayrıştırılması durumunda takip tarihi itibariyle davacının davalıdan 103.760,68 TL Alacaklı olduğu, kanaatini bildirir raporunu sunmuştur.

Rapordan birer suretin taraflara tebliğ edildiği, rapora karşı taraf vekillerinin beyan/itiraz dilekçesi sunduğu görülmüştür.

Tüm deliller toplandıktan sonra davalı defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış, SMMM bilirkişi Prof. Dr. ...'ın 24/12/2025 tarihli raporunda özetle;

Dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgelerle davalıya ait ticari defterlerin ve davacının ticari defterlerinin incelendiği bilirkişi raporunun tetkikinden ulaştığımız bulgular şöyledir:

1.Davacı taraf davalı aleyhine başlatmış olduğu icra takibinde davalıdan 16.626,21 USD alacaklı olduğunu ileri sürmüş ve taraflar arasındaki ticari ilişkiden kaynaklanan sipariş sözleşmesi ve faturaları dayanak göstermiştir. Davalı taraf ise ilişkinin Türk lirası üzerinden olduğunu ileri sürmektedir.

2.Davacının dosyaya sunmuş olduğu davalının sipariş formları incelendiğinde 06.09.2023 tarihli FRSAT003*... numaralı sipariş formundaki tutarın 273.534,89 USD olduğu görülmektedir. 03.04.2024 tarihli FRSAT003*004825 numaralı sipariş mektubunun ise Türk lirası cinsinden olduğu anlaşılmaktadır.

3.Davalının yaptığı ödemelerin tamamının Tür lirası cinsinden olduğu tespit edilmiş ve belgeleri raporumuz ekinde sunulmuştur. Bahse konu ödemelerin ödeme tarihi kuru dikkate alınarak USD para birimini çevrilmiştir.

4.Dosya kapsamına diğer sipariş formları sunulmamıştır. Faturalar incelendiğinde ise tamamının Türk lirası üzerinden düzenlendiği, bir kısmının altına çevirim kurunun yazıldığı, bir kısmına ise çevirim kuru yazılmadığı tespit edilmektedir.

5.Mahkemenin farklı kanaatleri olabileceği düşünülerek faturalar ve ödemeler ayrı ayrı tespit edilmiş ve raporumuz içinde sunulmuş ve farklı varsayımlara göre davalı borcu hesaplanmıştır. Kanaatini bildirir raporunu sunmuştur.

Rapordan birer suretin taraflara tebliğ edildiği, rapora karşı taraf vekillerinin beyan/itiraz dilekçesi sunduğu görülmüştür.

Davalı vekiline yemin deliline dayanıp dayanmadığı hususunda kesin süre verildiği, davalı tarafça yemin metninin sunulmadığı görüldü.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE

Dava, geç ödenen faturalardan kaynaklı kur farkı alacağına ilişkin baştatılan takip nedeniyle itirazın iptali istemine ilişkindir.

6545 sayılı Yasa'nın 45/3. maddesi uyarınca dava değeri itibarı ile tek hakim tarafından basit yargılama usulüne göre yargılama yapılarak dava sonuçlandırılmıştır.

Taraflar arasında uyuşmazlık; icra takibine konu edilen nedenlerle davacının davalıdan alacaklı olup olmadığı, davalının icra takibine haklı olup olmadığı, bu itirazın iptalinin gerekip gerekmediği, icra inkar tazimatının koşullarının bulunup bulunmadığı noktalarında toplanmaktadır.

Bilindiği üzere, 2004 sayılı İcra İflas Kanunu’nun 67. maddesi uyarınca itirazın iptali davası; alacaklının, icra takibine karşı borçlunun yaptığı itirazın iptali ile İİK’nun 66. maddesine göre itiraz üzerine duran takibin devamını sağlayan bir eda davası olup, itirazın tebliğinden itibaren bir yıllık süre içinde açılan davada borçlunun itirazında haksızlığının belirlenmesi ve alacağın likit olması halinde, istem varsa borçlu aleyhine icra inkar tazminatına da hükmedilebilir. (Baki Kuru, İcra ve İflas Hukuku, 2006, s.219, 223). İcra dosyasında itiraz dilekçesi üzerine takibin 13/01/2025 tarihinde durdurulduğu, eldeki davanın bir yıllık yasal süre içinde açıldığı anlaşılmıştır.

Takip alacaklısı tarafından ödeme emrine süresi içinde itiraz etmiş olan takip borçlusuna karşı açılan 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun (İİK) 67. ve devamı maddelerinde düzenlenen itirazın iptali davalarının konusu, icra takibi konusu edilen alacaklar olup davanın amacı itirazla duran takibin devamını sağlamaktır. Yargılama usulü bakımından genel hükümlere tabi olduğundan ispat külfetiyle ilgili kurallar itirazın iptali davasında da geçerlidir.

Taraflar iddia ve savunmalarını HMK’nda belirtilen hükümlere göre ispat etmelidir. Buna göre yapılacak yargılama sonunda mahkemece verilecek karar ya davanın kabulü ya da reddine yönelik olacak; ancak takibin iptali ya da devamı hükmünü de içerecektir.

İtiraz üzerine duran icra takibinin devam edebilmesini sağlayan ve takip hukuku içinde olmakla birlikte, maddi hukuk ilişkisinin incelenerek uyuşmazlığı kesin hükümle sonuçlandıran bu dava icra takibine sıkı sıkıya bağlıdır ve takibe bağlılık alacağın hem miktarı hem de kaynağı yönünden mevcuttur.

HMK'nın 222. maddesi uyarınca, tarafların ticari defterlerinin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır.

Belirtilen bu şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir.

Diğer tarafın yukarıda belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi halinde ise ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında ticari ilişkinin bulunduğu ve faturaların her iki taraf ticari defterlerinde de kayıtlı olduğu anlaşılmıştır.

06/09/2023 tarih, FRS...925 sipariş numaralı sipariş mektubu düzenlendiği ve bu sipariş mektubuna istinaden düzenlenen faturaların TL cinsinden düzenlense de sipariş mektubunda mal bedellerinin USD kur karşılıklarının yazılı olduğu, fatura altında USD alış kurlarının açıkça belirtildiği buna göre bu sipariş mektubuna konu ticari ilişkinin USD cinsinden olduğu,

davalı tarafça taraflar arasındaki ticari ilişkinin Türk Lirası üzerinden olduğu iddia edilmiş ve buna ilişkin teklif formu ve mail yazışmaları sunulmuş olsa da dosya kapsamının incelenmesinde FRS...925 nolu siparişin ek maliyet bedellerine ilişkin teklif formu ve buna ilişkin faturaya yönelik anlaşmanın TL cinsinden olduğu ve buna ilişkin düzenlenen faturanın da TL cinsinden düzenlendiği ve faturada değerleme kurunun da bulunmadığı, bilirkişi tarafından değerleme kuru bulunmayan bu fatura ve diğer faturaların TL cinsinden kabul edilerek,

sipariş formu USD olan ve değerleme kuru olan faturaların ise USD olarak kabulüne göre yapmış olduğu hesaplamanın yerinde olduğu buna göre davacının USD cinsi faturalardan kaynaklı 17.780,84 TL alacağının bulunduğunun tespit edildiği, mahkememizce yapılan bu tespit ve hesaplamanın yerine bulunduğu bu nedenle davalıya yemin delilinin hatırlatıldığı ancak davalı tarafın yemin deliline dayanmadığı anlaşılmakla davanın kabulüne karar verilmiş, davalı tarafça dava tarihinden sonra ödeme yapılmış olduğu görülmekle bu ödeme infaz aşamasında dikkate alınacağından Davanın kabulü ile;

davalının Kayseri Genel İcra Dairesinin ... esas sayılı icra takip dosyasına vaki itirazının iptali ile takibin 16.626,21-USD asıl alacak üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden tahsil tarihine kadar devlet bankalarınca USD cinsi yabancı para ile açılmış 1 yıl vadeli mevduata uygulanan en yüksek faiz oranından faiz işletilmesine, dava tarihinden sonra ödendiği tespit edilen 2.574,92-USD kur karşılığı 103.760,68-TL'nin infaz aşamasında dikkate alınmasına karar verilmiştir.

Davacı taraf dava dilekçesinde icra inkar tazminatı talebinde bulunmuştur.

İİK'nun 67/1. maddesine göre "Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın "yüzde yirmisinden" aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir." Buna göre davacı lehine icra inkar tazminatına hükmetmek için davalının haksız olması, itirazın iptaline karar verilen alacağın likit olması ve davacının talebi gerekir.

Takibe konu edilen alacak taraflar arasındaki ticari ilişki nedeniyle düzenlenen faturanın içeriğinden, taraflar arasındaki icra takibinden, incelenen ticari defter ve kayıtlardan tespiti ve hesabı mümkün olduğundan ve davacının davalıdan alacaklı olduğu da sabit olduğundan alacağın likit ve belirlenebilir olduğu görülmekle itirazın iptaline karar verilen 16.626,21 USD'nin takip tarihindeki kur karşılığının takdiren %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

-Yargılama giderine ilişkin değerlendirmede; Yabancı para borcu ile ilgili alacaklarda talep edilen yabancı paranın dava tarihindeki efektif döviz kuru karşılığı Türk Lirası üzerinden, karar tarihindeki tarifeye göre vekalet ücreti ile nisbi karar ve ilam harcının hesaplanması gerekmektedir. (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 14/12/2022 tarihli, 2021/8284 E., 2022/9092 K., Yargıtay 11.HD'nin 12/05/2022 tarih ve 2020/6387 E. - 2022/3774 K) Bu kapsamda hesaplama yapılmıştır.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır