Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/701 K.2026/462

Mahkememize açılan İtirazın İptali davasının yapılan yargılaması sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: davalı aleyhine 08.05.2024 tarih ... numaralı 2.650,55-TL bedelli, 13.05.2024 tarih ... numaralı 1.784,67-TL bedelli, 29.05.2024 tarih ... numaralı 601,46-TL bedelli, 03.06.2024 tarih ... numaralı 1.213,52-TL bedelli, 06.06.2024 tarih ... numaralı 1.388,50-TL bedelli faturalara dayalı olarak Kayseri Genel İcra Müdürlüğü ... esas sayılı dosyası üzerinden ilamsız takip başlatıldığını, davalının başlatılan takibe itiraz ettiğini ve takibin durdurulmasına sebebiyet verdiğini, davalının takibe yaptığı itirazın haksiz ve kötü niyetli olduğunu,

yapılan arabuluculuk görüşmesinden de bir netice alamadıklarından bahisle davanın kabulü ile Kayseri Genel İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasına davalının vaki itirazının iptali ile takibin devamına, alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderlerinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

CEVAP

Davalı taraf süresinde cevap dilekçesi sunmamıştır.

YARGILAMA VE GEREKÇE

Dava, itirazın iptali ve icra inkar tazminatı talebine ilişkindir. Kayseri Genel İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasında: alacaklının ... Toplu Tüketim Ticaret Limited Şirketi, borçlunun ... olduğu, 10.128,66-TL toplam alacak üzerinden ilamsız takip başlatıldığı, borçlunun süresinde yaptığı itiraz üzerine takibin durdurulmasına karar verildiği görülmüştür.

Mali müşavir bilirkişiden alınan 05/03/2026 tarihli raporda: davalı ...'ın İşletme Defteri Hesabına Göre defter tuttuğu için işletme defterinin tasdik zorunluluğunun olmadığı için tasdik bilgilerinin olmayacağı, işletme defteri kayıt usulüne göre gelir ve gider sayfalarından oluştuğu için ve de bilanço hesabı esasına göre defter tutulmadığı için hesap hesap kayıt tutulmadığı,

Kasa, Banka, Alıcılar, Satıcılar ve değer borç/alacak tespitine yarar muavin defter kayıtları olmayacağı için işletme defterinden bakiye borç/alacak tespiti yapılamayacağı, kasa ve banka hesapları olmadığı için ödeme kontrolü yapılamayacağı, dosyaya kazandırılan davalı tarafın gelir vergisi beyannamesinden de borç/alacak ilişkisinin tespitinin mümkün olmadığı, davacı ... Toplu Tüketim Tic. Ltd.

Şti'nin ticari defter e-beratlarının zamanında alındığı, defter beratlarının usulüne uygun olduğu, davacı ... Toplu Tüketim Tic. Ltd. Şti.'nin. 2024 yılı yevmiye defteri açılış kaydına istinaden; davalı ...'ın borcu ya da alacağı olmadığı, 2024 yılı yevmiye defteri kapanış kaydına istinaden; davalı ...'ın borcu ya da alacağı olmadığı, ... Toplu Tüketim Tic. Ltd.

Şti.'nin muavin defter kayıtlarında davalı ... adına cari hesap açılmadığı, cari hesap açılmadığı için yevmiye defteri açılış/kapanış kayıtlarında borç / alacak bakiyesi olmadığı, 120.01.001 Muhtelif Müşteriler carisinde birden çok firmanın alış/satış kayıtlarının tutulduğu, toplu yapılan muhasebe kayıtları sonucu hesap bakiyesinin tespitinin mümkün olmadığı, dosya kapsamında yer alan davacı tarafın 2024/05-06 Ba/Bs beyanname verilerine istinaden; ilgili dönemde herhangi bir alış/satış yapıldığına dair bir beyanın olmadığı, davalı yan işletme defteri olduğu için Ba/Bs beyannamesinden muaf olduğu, davacı ...

Toplu Tüketim Tic. Ltd. Şti.'nin ticari defter kayıtlarına istinaden; ...'ın borcu va da alacağı olmadığı görüş ve kanaatinde olduğunu bildirmiştir.

TTK’nın 4. maddesine göre; ticarî davaların iki grup altında incelenmesi mümkündür. Bunlar; tarafların sıfatına ve işin ticarî işletmeyle ilgili olup olmadığına bakılmaksızın ticarî sayılan davalar (mutlak ticari davalar) ile her iki taraf için de ticari sayılan hususlardan doğan davalar (nispi ticari davalar)dır.

Mutlak Ticari Dava; tarafların tacir olup olmadıklarına ve dava konusu edilen işin ticari nitelikte olup olmadığına bakılmaksızın ticari dava olarak sayılan davalar olup, TTK’nın 4/1. maddesinde a ve f bentlerinde 6 bent halinde sayılan dava türleri mutlak ticari davadır.

Nispi ticari dava ise; her iki tarafı tacir olan ve tarafların ticari işletmesi ile ilgili olan uyuşmazlıklar nisbi ticari dava olarak adlandırılmaktadır.

TTK’nın gerekçesinde; ticari davalar ile ticari olmayan hukuk davalarını ayırmada kullanılan kıstasın “bir yandan her iki tarafın tacir sıfatı ve uyuşmazlığın konusunu teşkil eden işin bu sebepten dolayı ticari sayılması keyfiyeti, diğer yandan tarafların sıfatına bakılmaksızın sadece işin ticari mahiyeti” olduğu açıklanmıştır.

Bu anlamda bir davanın nisbi ticari dava sayılabilmesi için; uyuşmazlığın her iki tarafının tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olması gerekli ve zorunludur.

Erciyes Vergi Dairesi Müdürlüğünün 11/02/2026 tarih ... sayılı yazısında; davalı ...'ın işletme hesabı esasına göre defter tuttuğu ve 2. sınıf tüccar olduğunun bildirildiği görüldü.

Vergi dairesinin cevabi yazısından anlaşıldığı üzere; davalının 1. sınıf tacir olmadığı ve dolayısıyla eldeki davanın nispi ticari dava olmadığı görülmektedir.

HMK'nın 114. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendine göre, görev dava şartıdır. Aynı Kanunun 115/1. maddesi gereği mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. HMK'nın 138. maddesine göre, mahkeme dava şartları ve ilk itirazlar hakkında dosya üzerinden karar verebilir.

Yukarıda açıklandığı üzere, davanın mutlak ticari dava olarak sayılan davalardan olmadığı, davalı ...'ın.

Erciyes Vergi Dairesinin 11/02/2026 tarihli yazı cevabına göre tacir olmadığı, davalının tacir olmaması sebebiyle eldeki davanın nispi ticari davalardan olmadığı, TTK'nın 5. maddesindeki 3. grup davalardan birinin de söz konusu olmadığı, bu nedenle eldeki davanın ticari dava olmaması nedeniyle mahkememizin görevi alanına girmediği, davalının tacir değil esnaf olması nedeniyle Asliye Hukuk Mahkemelerinin bu uyuşmazlığı çözmekte görevli olduğu, görevin kamu düzeniyle ilgili olduğu,

usul esastan önce gelir ilkesi gereğince mahkememizin görevsiz olması nedeniyle bu hususların da takdirinin görevli mahkemeye ait olacağı dikkate alındığında mahkememizin görevsizliği nedeni ile HMK.'nun 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeni ile davanın usulden reddine karar vermek gerekmiştir.

Katip ... Hakim ...