Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/855 K.2026/56

Mahkememize açılan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan yargılaması sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; " ... Bankası Aktekke Karaman Şubesi’nin, 0013157 çek numaralı, keşidecisi... olan 25/09/2025 keşide tarihli 50.000,00-TL çek ile; ... Bankası Aktekke Karaman Şubesi’nin, ... çek numaralı, keşidecisi... olan 27/09/2025 keşide tarihli 30.000,00-TL çek ile; ... Bankası Aktekke Karaman Şubesi’nin, ... çek numaralı, keşidecisi... olan 30/09/2025 keşide tarihli 20.000,00-TL bedelli çekler müvekkil şirket uhdesinde iken kaybolduğunu, tahsilatı mümkün olmamakta ve bu durumda müvekkilimizin mağduriyetine neden olacağını, çeklerin kimin elinde olduğunun bulunmadığını, çek bedellerinin talep edilebilmesi bakımından çeklerin iptaline karar verilmesini ve çekler hakkında ödeme yasağı konulmasını " talep ve dava etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, zayi nedenine dayalı hasımsız çek iptali istemine ilişkindir.

Talebin yasal dayanağı TTK'nın 651. ve devamı maddeleridir. TTK'nın 651. maddesine göre kıymetli evrak zayi olduğu taktirde mahkeme tarafından iptaline karar verilebilir. TTK'nın 757. maddesine göre de rızası olmaksızın poliçe elinden çıkmış olan kimse, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki mahkemeden muhatabın poliçeyi ödemekten men edilmesini isteyebilir. TTK'nın 759. maddesinde ise poliçeyi eline geçiren kimse bilinemiyorsa poliçenin iptaline karar verilebilir. TTK'nın 818. maddesindeki yollama nedeniyle poliçeyle ilgili bu hükümler "çek" için de uygulanır.

İş bu talep basit usule tabi olup HMK'nun 320/1. maddesi gereğince mahkeme mümkün olan hallerde tarafları duruşmaya davet etmeden dosya üzerinden de karar verebileceğinden HMK'nın 30. maddesindeki usul ekonomisi ilkesi hükümleri gereği de hasımsız nitelikteki iş bu çekişmesiz yargı işine ilişkin dosya üzerinden inceleme yapılarak karar vermek gerekmiştir.

Yapılan bu genel açıklamalar çerçevesinde somut talep irdelendiğinde talep ve dava konusu edilen, ... Bankası Aktekke Karaman Şubesi’nin, 0013157 çek numaralı, keşidecisi... olan 25/09/2025 keşide tarihli 50.000,00-TL çek ile; ... Bankası Aktekke Karaman Şubesi’nin, ... çek numaralı, keşidecisi... olan 27/09/2025 keşide tarihli 30.000,00-TL çek ile; ... Bankası Aktekke Karaman Şubesi’nin, ... çek numaralı, keşidecisi... olan 30/09/2025 keşide tarihli 20.000,00-TL bedelli çeklerin zayii nedeniyle iptalini talep edilmektedir.

TTK'nın 762. maddesi gereğince Ticaret Sicili Gazetesinde söz konusu çeklerin elinde bulunduranların son vade tarihi olan 30/09/2025 tarihinden itibaren üç ay içerisinde mahkememiz dosyasına getirmeleri aksi takdirde çekin iptaline karar verileceği hususunda Ticaret Sicili Gazetesinde 26/09/2025, 07/10/2025 ve 20/10/2025 tarihlerinde ilanlar yaptırılmış, yapılan ilanlara rağmen dava konusu çekler ile ilgili herhangi başvurunun olmadığı görülmüştür.

-Talebe konu ... Bankası Aktekke Karaman Şubesi’nin, ... çek numaralı, keşidecisi... olan 27/09/2025 keşide tarihli 30.000,00-TL bedelli çekin vade tarihinden itibaren yasal 3 aylık sürenin dolduğu ve karar tarihi tarihi itibariyle de dava konusu çek ile ilgili herhangi başvurunun olmadığı ve çek aslınında ibraz edilmediği anlaşılmıştır. Türkiye Vakıflar Bankası Genel Müdürlüğünden gönderilen 06/11/2025 tarihli cevabi yazısında dava konusu ilgili çekin bankaya ibraz edilmediği mahkememize bildirilmiştir.

-Talebe konu ... Bankası Aktekke Karaman Şubesi’nin, ... çek numaralı, keşidecisi... olan 30/09/2025 keşide tarihli 20.000,00-TL bedelli çekin vade tarihinden itibaren yasal 3 aylık sürenin dolduğu ve karar tarihi tarihi itibariyle de dava konusu çek ile ilgili herhangi başvurunun olmadığı ve çek aslınında ibraz edilmediği anlaşılmıştır. Türkiye Vakıflar Bankası Genel Müdürlüğünden gönderilen 06/11/2025 tarihli cevabi yazısında dava konusu ilgili çekin bankaya ibraz edilmediği mahkememize bildirilmiştir.

-Talebe konu ... Bankası, Aktekke Karaman Şubesi’nin, 0013157 çek numaralı, keşidecisi... olan, 25/09/2025 keşide tarihli 50.000,00-TL çekin ibraz edilip edilmediği hakkında Türkiye ... Bankası Genel Müdürlüğe müzekkere yazıldığı, ilgili bankanın 06/11/2025 tarihli cevabı yazılı ile çekin ... Bank A.Ş'e ibraz edildiğinin bildirildiği görüldü. ... A.,Ş yazılan müzekkere cevabında ilgili çekin Lider Faktoring A.Ş (VKN: ...) tarafından 25/09/2025 tarihinde takasbank aracılığı ile ibraz edildiği bildirilmiştir.

Davacı vekiline dava konusu çek hakkında dava dışı " ... A.Ş" karşı istirdat davası açması için 2 haftalık kesin süre verildiğine dair muhtıra çıkartılmış, muhtıra 17/11/2025 tarihinde usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş ancak davacı vekili tarafından istirdat davası açıldığına dair mahkememize herhangi bir bilgi verilmemiş ve işbu karar tarihi itibariyle UYAP üzerinden yapılan sorgulamada da herhangi bir istirdat davası açılmadığı görülmüştür.

Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi olması halinde hak sahibine iptal kararı alarak hakkını senetsiz olarak ileri sürme ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir.

TTK'nın 818/1-s maddesi yollaması ile çekler hakkında da uygulanacak olan TTK'nın 763. Maddesinde; " Elden çıkan poliçe mahkemeye sunulursa, mahkeme, iade davası açması için dilekçe sahibine uygun bir süre verir. Dilekçe sahibi bu süre içinde dava açmazsa, mahkeme, poliçeyi, sunmuş olana geri verir ve muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır," hükmüne yer verilmiştir,

Yargıtay içtihatlarına göre "Çek iptali davaları, özelliği itibari ile hasımsız açılan davalardan olup, yapılan yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, çek iptali davasını açan davacıya, mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması konusunda süre verilmeli, istirdat davasının açılması halinde, çek iptali davasının konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığına, açılmaması halinde ise çek iptali davasının reddi yönünde hüküm kurulmalıdır. (Yargıtay 11. HD 2017/1464 E., 2018/7019 K.; 2018/1083 E., 2019/2952 K.; 2016/13390 E., 2018/5022 K. Sayılı kararları ve aynı mahiyette pek çok kararı)

TTK'nın 759. maddesi uyarınca, iptal isteminde bulunan kişi, çek elinde iken zayi olduğunu inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak, çekin bir suretini ibraz etmek yahut da çekin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.

Somut olayda istidat davası açılmayan ... Bankası, Aktekke Karaman Şubesi’nin, 0013157 çek numaralı, keşidecisi... olan, 25/09/2025 keşide tarihli 50.000,00-TL çek ile ilgili mahkememiz açıklanan gerekçelerle talebin reddine karar verilmiş, dava konusu olan ... Bankası Aktekke Karaman Şubesi’nin, ... çek numaralı, keşidecisi... olan 27/09/2025 keşide tarihli 30.000,00-TL bedelli çek ve ... Bankası Aktekke Karaman Şubesi’nin, ... çek numaralı, keşidecisi... olan 30/09/2025 keşide tarihli 20.000,00-TL bedelli çek yönünden ise süresinde ibrazın olmadığı, yapılan ilanlar neticesinde yasal süre içinde mahkememize de bir başvurunun olmadığı dikkate alınarak zayi nedeniyle iptaline karar vermek gerekmiştir.

Katip ... e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır