Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/18 K.2022/416

Mahkememizde görülmekte olan Kooperatif Üyeliğinden İhraç Kararının İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin dava dilekçesinden özetle; müvekkilinin 2006 yılından beri davalı kooperatifin üyesi olduğunu, yönetim kurulunun ... tarihli ... sayılı kararı ile üyelikten ihraç edildiğini, ihraç kararının Kayseri ...

Noterliğinin ... tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davacıya tebliğ edildiğini, ihraç kararının gerekçesinde 45.626 TL tutarındaki borcun davacıya gönderilen 2 ihtarnamede verilen süre içinde ödenmemesi olarak gösterildiğini, ihraç kararının ilk genel kurulda görüşülmesi için Kayseri ...

Noterliğinin ... tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile itiraz edildiğini, kooperatifin ... tarihli genel kurulunun ... numaralı gündem maddesinde ortaklıktan çıkarma kararlarının görüşüldüğünü, söz konusu gündem maddesi içinde sadece ... ve ... 'ın ortaklıktan çıkarılmasına ilişkin karar alındığını, davacı ile ilgili karar alınmadığını, bu bakımdan çıkarma kararının hukuka aykırı olduğunu ve iptali gerektiğini, sadece 2 kişinin ortaklıktan çıkarılmasına yönelik kararın gündeme alınmasının hukuka aykırı ve kötü niyetli olduğunu, davacının 16 yıldır kooperatif üyesi olduğunu ve ödemelerini düzenli yaptığını,

davalı kooperatifin tüm ortaklara eşit davranmadığını, davacının senelerdir yüksek miktarda ödeme yaptığı halde nasıl hesaplandığı dahi bilinmeyen 45.626 TL borç nedeniyle ortaklıktan çıkarılmasının hakkın kötüye kullanılması olarak değerlendirilmesi gerektiğini, davalı kooperatifin ... tarihli genel kurulun iptaline yönelik açılan davanın Kayseri ...

ATM'nin ...E sayılı dosyası ile devam edildiğini, bu dosyanın bekletici mesele yapılmasını talep ettiklerini belirterek ihraç kararının iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekilinin cevap dilekçesinden özetle; yönetim kurulunca verilmiş çıkarma kararına karşı üç aylık süre içinde dava açılabileceği gibi ilk genel kurulda görüşülmek üzere yönetim kuruluna noter aracılığı ile tebliğ ettirilecek yazı ile de başvurabileceğini, üç aylık süre içinde genel kurula veya Mahkemeye başvurmak suretiyle itiraz edilmeyen çıkarma kararının kesinleşeceğini, davacının noter kanalı ile yönetim kuruluna bildirdiğini ve ... tarihli genel kurul toplantısının ilgili gündem maddesinin görüşmeye başlanması sırasında davacı durumundaki üyelerle birlikte divan başkanlığı önünde yığılma olduğunu,

oluşan gerginliknedeni ile iki üyenin ihraç işleminin onaylandığını, davacı ve aynı durumdaki diğer üyelerin ihraç kararının onaylanmadığını, genel kurulun sona erdiğini, genel kurulda karar alınmaması nedeni ile davacının üyeliğinin devam ettiğini, davacının durumunun ... tarihli olağan genel kurul toplantısının ...

Gündem maddesinde tekrar görüşüleceğini, genel kurula itirazda bulunulması durumunda ayrıca ihraç kararının iptali davası açamayacağını, davacının genel kurula itiraz hakkını kullandığını, davacının üyeliğinin devam etmesi ve genel kurula itiraz hakkını kullanması nedeniyle davanın usulden reddi gerektiğini, davalının talep ettiği bedelin genel kurul kararına dayandığını, genel kurul kararının iptal edilmediği müddetçe tüm ortakları bağlayacağının belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Kayseri Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünden kooperatif ana sözleşmesi, genel kurul kararları ve hazirun cetvelleri, davalı kooperatiften üyelik dosyası, borç ve ödemeleri gösterir hesap dökümleri, ihraç kararı örneği ile ihtarnameler istenmiş, Muhasebeci bilirkişiden rapor alınmıştır.

Kayseri ... Noterliği' nin ... yevmiye numaralı ... tarihli ihtarnamesinin incelenmesinde; davalı kooperatif tarafından davacı kooperatif ortağı ... adına ortaklıktan çıkarıldığına dair ... gün ve ... sayılı kararın bildirilmesi için işbu ihtarın düzenlendiği, ihtarın ...' a tebliğ edildiği anlaşılmıştır.

Dava, Kooperatifler Kanunu'nun 27. maddesi uyarınca ortaklıktan ihraç kararının iptali istemine ilişkindir.

Yargıtay kararları ile yerleşik hale geldiği üzere ortağın, kooperatif ortaklığından usulüne uygun bir şekilde ihraç edildiğini ispat yükü davalı kooperatiftedir.

Kooperatifin ortağı usulüne uygun ihraç etmesi için ana sözleşmeye ve Kooperatifler Kanunu'nun 16. maddesine uygun bir şekilde, bir silsile halinde; ilk önce ortak aleyhinde ihtarname keşide edip, ödeme için ihtarnamenin tebliğinden itibaren ortağa 10 gün süre verilmeli, 10. günün sonunda borcun ödenmemesi halinde bu kez ikinci ihtarnameyi keşide edip, ödeme için ihtarnamenin tebliğinden itibaren ortağa 1 ay süre verilmeli, bu sürenin sonunda da borcun ödenmemesi halinde yönetim kurulu tarafından ortak aleyhinde ihraç kararı verilmeli ve ihraç kararı ortağa tebliğ edilmelidir.

İhtarnamelerde borcun kaynağı, ana para mı faiz borcu mu olduğu, borç aidattan kaynaklanıyor ise temerrüte konu aidat borcunun hangi aylardan doğduğu, borcun kaynağı başka bir sebepten doğuyor ise (geçici maliyet bedeli, kesin maliyet bedeli, ara ödeme, ek ödeme vs) borcun kaynağının ne olduğu,

ilk ihtarnamede talep edilen alacak aidat alacağı ise aidat alacağı için bir aylık gecikme (temerrüt) süresinin dolup dolmadığı gibi borca ilişkin denetime elverişli ayrıntılı açıklama yapılmalı, birinci ve ikinci ihtarnamede talep edilen alacak tutarı aynı olmalı ve borcun ödenmemesi halinde yaptırımının ne olduğu yani ortak aleyhinde ortaklıktan ihraç prosedürünün işletileceği hususu açıkça belirtilmelidir.

Bahsedilen tüm aşamaların yerine getirilip getirilmediği Mahkemece re'sen araştırılmalıdır.

Şayet Mahkemece yapılacak şekli incelemede ihtarnamelerin şeklen usulüne uygun olduğu anlaşılırsa, bu kez Mahkemece ihtarnamede istenen alacağın gerçeğe yansıtıp yansıtmadığı hususunda bilirkişi incelemesi yaptırılmalı; ancak yapılacak şekli incelemede kooperatifin şeklen ihraç prosedürünü usulüne uygun yerine getirmediği anlaşılırsa, usul ekonomisi gözetilerek, bilirkişi incelemesi yaptırılmaksızın kooperatif ortağı aleyhinde verilen ihraç kararının iptaline karar verilmelidir.

Nitekim Yargıtay 23.Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın 2015/5552 Esas 2015/6998 Karar sayılı içtihadı bu yöndedir.

Somut uyuşmazlıkta davacının aleyhinde ihraç kararı verilmesine esas olan 1.ve 2.ihtarnamelerin şeklen usulüne uygun olarak düzenlendiği Mahkememizce yapılan incelemede anlaşıldığından davalının davacı kooperatifin üyesi olup olmadığı,üyesi olması halinde davalının normal statülü ortak mı yoksa sabit ve peşin ödemeli kooperatif ortağı mı olduğu,üyeliğinin devam edip etmediği,ihtarnamede istenen alacağın gerçeğe yansıtıp yansıtmadığı, davacıdan talep edilip edilemeyeceği hususunda mali müşavir bilirkişiden rapor tanzimi istenmiş olup düzenlenen ... havale tarihli rapordan özetle.

Davacının davalı kooperatife 160 m2 konut için üyelik müracaatında bulunduğu, kooperatifin üyesi olduğu, bu konuda taraflar arasında bir uyuşmazlık bulunmadığı, kooperatif kayıtlarında 167.634,74 TL ödemesi gözüktüğü, Davalı kooperatif yönetim kurulunun ... tarihli ... numaralı kararı ile davacının birinci ve ikinci ihtarnamelere rağmen yükümlülüğünü yerine getirmediği belirtilerek üyelikten ihraç edildiği, Davacıya gönderilen ihtarnamelerde yasal sürelere uyulmuş ise de ihtarname içeriğinde borcun sebebinin açıklanmadığı,

4. İhraç kararının davalı kooperatifin ... tarihli kesin maliyet raporuna dayandığı ve 10 taksit halinde ödenmesi kararlaştırılan bedelin ilk 8 taksitinin talep edildiğinin taraflarınca tespit edildiği, Davalı talebini oluşturan kesin maliyet alacağının ana sözleşmenin 61 ve 62. maddelerine göre hazırlandığı, davalı kooperatifin inşaatları halen devam etmesi ve davacıdan talep edilen tutarın yok hükmünde olan ana sözleşmenin 61 ve 62. maddelerine dayanması nedeniyle hukuki dayanağı olmadığı,

hukuki dayanağı bulunmayan bir alacağın davacıdan talep edilemeyeceği ve bu alacak sebebiyle üyelikten çıkarmanın mümkün olmayacağının şeklinde rapor hazırlanmıştır.

Yargıtay ... Hukuk Dairesinin ... esas ... karar sayılı ilamında;...1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 16/3. maddesi ve anasözleşmenin 14/2.maddesi hükümlerine göre, yönetim kurulunun ihraç kararına karşı genel kurula itiraz edilmiş ise, artık yönetim kurulunun ihraç kararına karşı iptal davası açılamaz. Dava, genel kurul kararına karşı ve tebliğden itibaren üç ay içinde açılmalıdır.

Zira, aynı hükümde, itiraz üzerine genel kurulca verilecek karara karşı itiraz davası hakkının saklı olduğu hüküm altına alınmıştır.Ancak, somut olayda ihraç ile ilgili iptali gereken bir genel kurul kararı bulunmamakta olup,itirazın genel kurula intikal ettirilmediği böyle hallerde, ortağın yönetim kurulu kararının iptali davası açarak,

uyuşmazlığı mahkemeye getirme hakkı bulunduğunun ve süresinde genel kurula itiraz edildiği için, genel kuruldan sonra açılan bu davanın da süresinde olduğunun kabulü ile ihraç kararı hakkında esastan inceleme yapılarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken,yanılgılı gerekçeye dayalı olarak yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır...''denilmiştir.

Somut uyuşmazlıkta da davacı tarafından ihraç kararının tebliğinden itibaren üç aylık süre içerisinde genel kurula itiraz edildiği ancak davalı vekilinin de kabulünde olduğu üzere kooperatifin olağan genel kurul toplantısında davacının itirazının değerlendirilmediği anlaşıldığından davacı ortağın iş bu yönetim kurulu kararının iptali davasını açabileceği anlaşılmıştır.

Alınan bilirkişi raporunda, ihraç kararının davalı kooperatifin ... tarihli kesin maliyet raporuna dayandığı ve 10 taksit halinde ödenmesi kararlaştırılan bedelin ilk 8 taksitinden bakiye kısmın talep edildiği ve davalı kooperatifin inşaatlarının halen devam ettiği tespit edildiğinden tüm inşaatlar bitmeden kesin maliyet hesabı çıkartılıp üyeden talepte bulunulamayacağından belirlenen bu kesin maliyet alacağının ödenmemesi nedeniyle davacının üyelikten çıkarmasına karar verilemeyeceğinden davacının davasının kabulüne karar verilmiştir.

Katip ... · ¸E-imzalıdır Hakim ... · ¸E-imzalıdır