Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/757 K.2023/913

2-

DAVA

Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin dava dilekçesinden özetle; davalılar ile müvekkili arasında ihale üzerine akdedilen sözleşme gereği hizmet alımı gerçekleştirilmiş olduğunu, İhale gereği yüklenici firmaların izmeti yerine getirmek adına dilekçede belirtilen işçiyi çalıştırdığı,işçinin yüklenici firma işçisi olmasına rağmen müvekkili firmanın işçiye karşı ihale eden konumunda olduğundan dolayı davanın müvekkiline açıldığı ve aleyhine hüküm tesis edildiğini,ilamların icraya konulduğu ve müvekkilinin ferileri ile birlikte ödemek zorunda kaldığına davalıların da sorumlulukları bulunması sebebiyle icra dairesine ödedikleri tutarların tahsili amacı ile dava açmak

zorunda kalındığını, kesinleşen Kayseri4.İş Mahkemesi’nin ... e. ... k.. sayılı ilamı gereği, alt işveren olan davalıların dava dışı ...'ın işçilik alacaklarını ödeme yükümlülüğü altında olmasına rağmen müvekkilinin ödediğini, Kayseri 1. İcra Müdürlüğü ...

E. Sayılı icra dosyası kapsamında asıl alacak ferileri olmak üzere toplam 8.393,26 TL 'nin müvekkili tarafından icra dairesine ödenmek zorunda kaldığını ve ödenen bedelin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, tahsiline karar verilmesini talep ve etmiştir.

Davalılar tarafından dosyaya sunulmuş herhangi bir cevap dilekçesi olmadığı anlaşılmıştır.

Kayseri 4. İş Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası, Kayseri 1. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyası, iş sözleşmesi ve şartname, işçi özlük dosyası celp edilmiş ve bilirkişi raporu alınmıştır.

Kayseri 4. İş Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacısının ..., davalıların ise ... Tem. Güv. Ltd. Şti ,... Özel Güv. Ltd. Şti ve ... A.Ş. olduğu ve işçilik alacakları talebi ile dava açıldığı , gerekçeli kararda 2.333,07 TL brüt kıdem tazminatının davalılar ... A.ş. Ve ... Özel Güv. Ltd. Şti 'den alınmasına 1,255,60 TL fazla mesai alacağının ise davalılardan tahsiline karar verildiği, dosyanın istinaf incelemesinden geçerek kesinleştiği anlaşılmıştır.

Kayseri (kapatılan) 1. İcra Dairesinin ... Esas sayılı icra takip dosyasının incelenmesinde; alacaklanın ..., borçluların ... A.Ş, ... Özel Güvenlik Koruma Ve Eğitim Hizmetleri Ticaret Limited Şirketitasfiye Halinde ... Özel Güvenlik Ve Koruma Hizmetleri Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi olduğu, 6.957,68-TL toplam alacak üzerinden takip başlatıldığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce, mali mali bilirkişi ile bir nitelikli hesap uzmanı bilirkişiden rapor alınmasına karar verilmiş olup bilirkişi heyetinin mahkememize sunmuş olduğu 28/09/2023 tarihli raporda özetle.

Yargıtay güncel içtihatlarında taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmelerinde işçilik alacaklarından işverenin sorumlu olduğu yönünde açık düzenleme bulunmaması halinde işverenin ödediği bedelin tamamını yüklenicilere rücu edebileceği, yıllık ücretli izin alacağından son işverenin sorumlu olacağı düzenlendiği, dosyada yer alan hizmet alımına ait sözleşmeler ve özel hizmet alımı teknik şartnamelerin incelenmesinde sözleşmede idare olarak yer alan davacı ...

A.Ş'nin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair bir hüküm bulunmadığı, Yargıtay yerleşik içtihatları dikkate alınarak takdir mahkemeye ait olmak üzere davacının ödediği tutarın tamamını davalılara rücu edebileceği, Kayseri 1. İcra Dairesi ... e. Sayılı dosyasına davacı tarafından ödenen rücuya tabi 8.393,26 TL alacağın tamamının davalılara rücu edebileceği, dava dışı işçinin davalı şirketlerde geçen hizmet süresine göre ise davalı ...

Güv.Ltid.Şti'ne rücu edilebilecek asıl alacağın 4.604,14 TL ve ... Güv. Ltd. Şti'ne rücu edilebilecek asıl alacağın ise 3.789,12 TL olduğunun tespit edildiği bildirilmiştir.

Dava, asıl işveren tarafından Kayseri 4. İş Mahkemesinin ... esas 2017/80 karar sayılı ilamı gereğince icra dosyasına dava dışı işçiye ödenen işçilik alacağı ve yargılama giderinin taraflar arasındaki sözleşme hükümleri göre davalı alt işverenlerden rücuen tahsili istemine ilişkindir.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6. maddesinde, “Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur.” hükmü bulunmaktadır.

Dava konusu olayda da davacı ile davalılar arasında alt işveren-asıl işveren ilişkisi mevcut olup, davacı asıl işveren, alt işverenlerin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak İş Kanunu’ndan kaynaklanan yükümlülükler nedeniyle, alt işverenlerle birlikte müteselsilen sorumludur. Burada kanundan kaynaklanan bir teselsül hali söz konusu olup, asıl ve alt işverenler, dış ilişki itibariyle (dava dışı işçiye karşı) müseselsilen sorumludurlar. Bu düzenleme, işçi alacağının güvence altına alınması amacıyla yapılmış olup, sadece işçilere karşı bir sorumluluktur. Asıl ve alt işveren arasındaki ilişkide ise İş hukuku değil, Borçlar Kanunu ve sözleşme hukuku esas alınacağından, uyuşmazlığın taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine göre çözümlenmesi gereklidir.

Alacaklıya karşı müteselsilen sorumlu olan borçlular, kendi aralarındaki iç ilişkide, bu husustaki nihai sorumluluğun hangi tarafa ait olduğu konusunda bir anlaşma yapabilirler. Nitekim 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 167. (Mülga Borçlar Kanunu’nun 146.) maddesinde düzenlenen, “Aksi kararlaştırılmadıkça veya borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden anlaşılmadıkça, borçlulardan her biri, alacaklıya yapılan ifadan, birbirlerine karşı eşit paylarla sorumludurlar.

Kendisine düşen paydan fazla ifada bulunan borçlunun, ödediği fazla miktarı diğer borçlulardan isteme hakkı vardır.” şeklindeki hükümde de, müteselsil borçlulardan her birinin alacaklıya yapılan ifadan birbirlerine karşı genel olarak eşit paylarla sorumlu oldukları, ancak bunun aksinin kararlaştırılabileceği de açıkça belirtilmiştir.

İşte müteselsilen sorumlu olan borçlular arasındaki iç ilişkide, bu konudaki sorumluluğun tamamen borçlulardan birine ait olacağı yönünde bir sözleşme yapılmış ise, tarafların serbest iradeleri ile düzenlemiş oldukları sözleşme hükümleri kendilerini bağlayacağından, dış ilişkide kanundan doğan teselsül gereğince borcu ödemiş olan müteselsil borçlunun, ödediği miktarın iç ilişkide borcun nihai yükümlüsü olan borçludan rücuen tahsilini talep edebileceği kabul edilmelidir.

Asıl işverenden tahsil edilen işçilik alacakları, çoğunlukla işçinin birden fazla alt işverenler nezdindeki çalışmalarını kapsamaktadır. İşçinin çalışmış olduğu her bir alt işverenin dönemine isabet eden işçilik alacaklarından, ilgili olan alt işveren sorumlu olacağından, davalı alt işverenin sorumluluğu da sadece kendi dönemi ile sınırlı olmalıdır. Davalının “son işveren“ olması da bu sonucu değiştirmez.

Bununla birlikte feshe bağlı bir hak olan ihbar tazminatından ise, diğer işverenler sorumlu olmayıp, sadece son işveren sorumludur. Başka bir ifade ile davacı üst işveren, dava dışı işçiye ödemiş olduğu ihbar tazminatını ancak son işverenden talep edebilir. Bunun dışındaki tüm işçilik alacaklarından ise, işçinin çalışmış olduğu alt işverenler, üst işverene karşı, kendi dönemleriyle sınırlı olmak üzere sorumludurlar.

Yine, asıl işveren, yargılama gideri (dava ve icra), avukatlık ücreti, harç, faiz gibi fer'i borçlardan, her bir davalı alt işverenin toplam ana para tutarı içinde sorumlu olduğu tutarına oranı kadarını ilgili alt işverenlere rücu edebilir.

Az yukarıda da değinildiği gibi, uyuşmazlığın İş Hukuku değil, Borçlar Hukuku hükümlerine göre çözümlenmesi gerektiğinden, “iş hukukunda geçerli olan mevzuat ve içtihatlara göre yapılan değerlendirmeler“ rücu davalarında hükme esas alınamaz.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, işçiye ödenen bu tazminattan hangi tarafın veya tarafların ne oranda sorumlu olduklarına ilişkindir. Uyuşmazlığın çözümünde öncelikle taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine bakılmalı, aynı sözleşmelerden kaynaklanan uyuşmazlıkla ilgili verilmiş mahkeme kararları ve genel hukuk prensipleri dikkate alınarak bir sonuca gidilmelidir. Sözleşme ve eki şartnamelerde sorumluluğa ilişkin bir düzenleme bulunmadığı hallerde, Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 01/06/2020 gün ve 2019/654 Esas - 2020/1832 Karar sayılı ilamında ve diğer yerleşik uygulamalarında da belirtildiği üzere davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Mahkememizce alınan bilirkişi raporunun açıklanan bu hususlara riayet edilerek düzenlendiği, taraflar arasında imzalanan hizmet alımına ilişkin teknik şartnamelerde davacı işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olduğuna ilişkin bir düzenlemenin bulunmadığı, bu nedenle alt işverenlerin dava dışı işçiye ödenen tazminatın tamamından işçiyi çalıştırdıkları süreyle sınırlı olarak sorumlu oldukları anlaşıldığından davanın kabulü ile davacı kurum tarafından dava dışı işçi ... için Kayseri (kapatılan) 1. İcra Dairesinin ...

Esas sayılı icra takip dosyasına ödenen 4.604,14-TL' nin ödeme tarihi olan 13/06/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ... Özel Güv. ve Kor. Hiz. Ltd Şti.' den, 3.789,12-TL' nin ise ödeme tarihi olan 13/06/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ... Özel Güv. Kor. ve Eğit. Hiz. Tic. Ltd. Şti' den alınarak davacıya verilmesine dair aşağıdaki karar verilmiştir.

Katip Hakim