Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/758 K.2024/431

2- 3- 4-

DAVA

Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : 24/08/2022

KARAR TARİHİ : 03/05/2024

KARAR YAZIM TARİHİ : 17/05/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekilinin dava dilekçesinden özetle; müvekkili şirket ile davalılar arasında ihale üzerine akdedilen sözleşme gereği hizmet alımı gerçekleştirdiğini, bu kapsamda dava dışı işçi ... ... 'in davalı işverenlerce çalıştırıldığını, ödenmeyen işçilik alacaklarının ... 4. İş Mahkemesinin ... Esas ... Karar sayılı dosyasında hüküm altına alındığını, ilama dayalı alacaklarının tahsili amacıyla ...

1. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasında takip başlatıldığını, müvekkili şirket tarafından icra dosyasına 10.118,83-TL ödeme yapıldığını, söz konusu ödemelerden davalı alt iş verenlerin sorumlu olduğunu beyanla fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.118,83-TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan sorumlulukları nispetinde rücuen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar tarafından cevap dilekçesi verilmediği görülmekle HMK 128.maddesi gereği bütün vakıaları inkar etmiş sayılacakları anlaşılmıştır.

DELİLLER

... 4. İş Mahkemesi'nin Esas sayılı dosyası fiziki olarak dosyamız arasına alınmıştır, ... 1. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasından davacının ödemelerine ilişkin belgeler istenilmiş, ... Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünden ... ...'e ait kayıtlar istenilmiş, hesap bilirkişisinden rapor alınmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davacının dava dışı işçinin açmış olduğu ve dava sonucu kesinleşen ilam gereğince icra dairesine yaptığı işçilik alacaklarına ilişkin ödemeyi taraflar arasındaki sözleşme hükümleri gereğince davalı alt işverenlerden rücuen tahsili istemine ilişkindir. .. (Kapatılan) 1. İcra Dairesi ... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde alacaklının ... ..., takip borçlusunun ... ... A.Ş. Olduğu, 8.865,53-TL üzerinden takip başlatıldığı anlaşılmıştır. ... 4. İş Mahkemesi'nin ... Esas- ... Karar sayılı dosyasının incelenmesinde; davacısının ... ..., davalısının ... ... A.Ş., ...

... ... ... Hizmetleri Pazarlama Dış Ticaret Taahhüt Ticaret Sanayi Limited Şirketi'nin feri müdahil olarak bulunduğu, işçilik alacakları talebi ile dava açıldığı , gerekçeli kararda 6.497,80-TL kıdem tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verildiği, gerekçeli kararın taraflara tebliğ edildiği anlaşılmıştır.

Mahkememizce, dosyanın hesap bilirkişisine tevdi ile davacının rücu edebileceği tazminat miktarı olup olmadığı hususlarının tespiti bakımından rapor tanzimi istenmiş; bilirkişinin sunduğu 27/03/2023 tarihli raporundan özetle; dava dışı işçinin SGK Hizmet Dökümü ve dava dosyasındaki ... (Kapatılan) 1. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasındaki verileri esas alınarak, dava dışı işçiye ödediği tutarın, kıdem tazminatı bakımından Davalı ... ... Güv. Ve ... Hiz. Ltd.

Şti'ye 349,80-TL/brüt tutarını ödeme tarihi olan tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte rücu edebileceği, kıdem tazminatı bakımından davalı ....... Hiz. Gıda ... Tur. .... San ve Tic. Ltd. Şti'ye 936,17-TL/brüt tutarını ödeme tarihi olan tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte rücu edebileceği, kıdem tazminatı bakımından davalı ... ... İlaç. .... Hiz. Paz. Dış. Tic. San Ltd.

Şti'pe 2.317,35-TL/brüt tutarını ödeme tarihi olan tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte rücu edebileceği, kıdem tazminatı bakımından davalı . . .... Oto. İnş. San ve Tic. Ltd. Şti'ye 1.841,42-TL/brüt tutarını ödeme tarihi olan tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte rücu edebileceği şeklinde düzenlenmiştir.

30/10/2023 tarihli ek rapordan özetle; kıdem tazminatı bakımından davalı ... ... Güv. Ve ... Hiz. Ltd. Şti'ye 349,80-TL/brüt tutarını ödeme tarihi olan tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte rücu edebileceği, kıdem tazminatı bakımından davalı ... .... Hiz. Gıda .... Tur. .... San.ve Tic. Ltd. Şti'ye 936,17-TL/brüt tutarını ödeme tarihi olan tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte rücu edebileceği, Kıdem tazminatı bakımından davalı ... ...

İlaç. .... Hiz. Paz. Dış Tic.San Ltd. Şti.'ye 2.317,35-TL/brüt tutarını ödeme tarihi olan tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte rücu edebileceği, kıdem tazminatı bakımından davalı. Sis. .... Tur. Kir. Bil. Oto. İnş. San. Ve Tic. Ltd.

Şti'ye 1.841,42-TL/brüt tutarını ödeme tarihi olan tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte rücu edebileceği, davacı kurumun dava dışı işçi bakımından yapmış olduğu ve hesabı yapılan 2.367,73-TL'yi davalılara ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte rücu edebileceği, davalıların söz konusu rücu alacağından müteselsilen sorumlu olduğu şeklinde rapor edilmiştir.

Kök ve ek raporun yetersiz olması, hesaplamanın doğru şekilde yapılamamış olması nedeniyle Mahkememizce dosyanın yeni bir hesap bilirkişisine tevdi ile rapor alınmasına karar verilmiş olup; bilirkişinin 29/03/2024 tarihli raporundan özetle; ... 4. İş Mahkemesinin ... Esas ... Karar sayılı dosyası davacısının ... ..., davalısının ... ... A.Ş. olduğu, yargılama neticesinde /-// dönemi için 6.497,80-TL kıdem tazminatı alacağına hükmedildiği, ...

(Kapatılan) 1. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası takip alacaklısının ... ..., takip borçlusunun ... .....A.Ş., takip dayanağının ... 4. İş Mahkemesinin ... Esas ...

Karar sayılı ilamı olduğu, alacaklının asıl alacak ve işlemiş faiz toplamı 8.865,53-TL'nin borçludan tahsili amacıyla ilamlı icra takibi başlattığı, davacı işveren tarafından icra giderleri ile birlikte 10.118,83-TL'nin 14/05/2015 tarihinde icra dosyasına ödendiğinin görüldüğü, davalı yüklenici ......Ltd. Şti.nin 838,35-TL'den, davalı yüklenici ......Ltd. Şti.'nin 2.110,53-TL'den, davalı yüklenici ......

Ltd.Şti'nin 4.221,06-TL'den, davalı yüklenici ...Ltd.Şti.'den 2.948,88-TL'den 14/07/2015 ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davacı idareye karşı sorumlu olduğu kanaatinde olduğu hususlarında rapor edilmiştir.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6. maddesinde, “Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur.” hükmü bulunmaktadır.

Dava konusu olayda da davacı ile davalılar arasında alt işveren-asıl işveren ilişkisi mevcut olup, davacı asıl işveren, alt işverenlerin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak İş Kanunu’ndan kaynaklanan yükümlülükler nedeniyle, alt işverenlerle birlikte müteselsilen sorumludur. Burada kanundan kaynaklanan bir teselsül hali söz konusu olup, asıl ve alt işverenler, dış ilişki itibariyle (dava dışı işçiye karşı) müseselsilen sorumludurlar. Bu düzenleme, işçi alacağının güvence altına alınması amacıyla yapılmış olup, sadece işçilere karşı bir sorumluluktur. Asıl ve alt işveren arasındaki ilişkide ise İş hukuku değil, Borçlar Kanunu ve sözleşme hukuku esas alınacağından, uyuşmazlığın taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine göre çözümlenmesi gereklidir.

Alacaklıya karşı müteselsilen sorumlu olan borçlular, kendi aralarındaki iç ilişkide, bu husustaki nihai sorumluluğun hangi tarafa ait olduğu konusunda bir anlaşma yapabilirler. Nitekim 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 167. (Mülga Borçlar Kanunu’nun 146.) maddesinde düzenlenen, “Aksi kararlaştırılmadıkça veya borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden anlaşılmadıkça, borçlulardan her biri, alacaklıya yapılan ifadan, birbirlerine karşı eşit paylarla sorumludurlar.

Kendisine düşen paydan fazla ifada bulunan borçlunun, ödediği fazla miktarı diğer borçlulardan isteme hakkı vardır.” şeklindeki hükümde de, müteselsil borçlulardan her birinin alacaklıya yapılan ifadan birbirlerine karşı genel olarak eşit paylarla sorumlu oldukları, ancak bunun aksinin kararlaştırılabileceği de açıkça belirtilmiştir.

İşte müteselsilen sorumlu olan borçlular arasındaki iç ilişkide, bu konudaki sorumluluğun tamamen borçlulardan birine ait olacağı yönünde bir sözleşme yapılmış ise, tarafların serbest iradeleri ile düzenlemiş oldukları sözleşme hükümleri kendilerini bağlayacağından, dış ilişkide kanundan doğan teselsül gereğince borcu ödemiş olan müteselsil borçlunun, ödediği miktarın iç ilişkide borcun nihai yükümlüsü olan borçludan rücuen tahsilini talep edebileceği kabul edilmelidir.

Asıl işverenden tahsil edilen işçilik alacakları, çoğunlukla işçinin birden fazla alt işverenler nezdindeki çalışmalarını kapsamaktadır. İşçinin çalışmış olduğu her bir alt işverenin dönemine isabet eden işçilik alacaklarından, ilgili olan alt işveren sorumlu olacağından, davalı alt işverenin sorumluluğu da sadece kendi dönemi ile sınırlı olmalıdır. Davalının “son işveren“ olması da bu sonucu değiştirmez.

Bununla birlikte feshe bağlı bir hak olan ihbar tazminatından ise, diğer işverenler sorumlu olmayıp, sadece son işveren sorumludur. Başka bir ifade ile davacı üst işveren, dava dışı işçiye ödemiş olduğu ihbar tazminatını ancak son işverenden talep edebilir. Bunun dışındaki tüm işçilik alacaklarından ise, işçinin çalışmış olduğu alt işverenler, üst işverene karşı, kendi dönemleriyle sınırlı olmak üzere sorumludurlar.

Yine, asıl işveren, yargılama gideri (dava ve icra), avukatlık ücreti, harç, faiz gibi fer'i borçlardan, her bir davalı alt işverenin toplam ana para tutarı içinde sorumlu olduğu tutarına oranı kadarını ilgili alt işverenlere rücu edebilir.

Az yukarıda da değinildiği gibi, uyuşmazlığın İş Hukuku değil, Borçlar Hukuku hükümlerine göre çözümlenmesi gerektiğinden, “iş hukukunda geçerli olan mevzuat ve içtihatlara göre yapılan değerlendirmeler“ rücu davalarında hükme esas alınamaz.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, işçiye ödenen bu tazminattan hangi tarafın veya tarafların ne oranda sorumlu olduklarına ilişkindir. Uyuşmazlığın çözümünde öncelikle taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine bakılmalı, aynı sözleşmelerden kaynaklanan uyuşmazlıkla ilgili verilmiş mahkeme kararları ve genel hukuk prensipleri dikkate alınarak bir sonuca gidilmelidir. Sözleşme ve eki şartnamelerde sorumluluğa ilişkin bir düzenleme bulunmadığı hallerde, Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 01/06/2020 gün ve 2019/654 Esas - 2020/1832 Karar sayılı ilamında ve diğer yerleşik uygulamalarında da belirtildiği üzere davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Mahkememizce alınan bilirkişi raporunun açıklanan bu hususlara riayet edilerek düzenlendiği, taraflar arasında imzalanan hizmet alımına ilişkin teknik şartnamelerde davacı işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olduğuna ilişkin bir düzenlemenin bulunmadığı, bu nedenle alt işverenlerin dava dışı işçiye ödenen tazminatın tamamından işçiyi çalıştırdıkları süreyle sınırlı olarak sorumlu oldukları anlaşıldığından davanın kabulü ile davacı kurum tarafından dava dışı işçi ... ... için ... (kapatılan) 1. İcra Dairesinin ...

Esas sayılı icra takip dosyasına ödenen 838,35 TL'nin dava tarihi olan 24/08/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ... ... Güvenlik ve ... Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nden, 2.110,53-TL'nin dava tarihi olan 24/08/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ... ... Hizmetleri Gıda ...

Turizm Hayvancılık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nden, 2.948,88-TL'nin dava tarihi olan 24/08/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte Önde Güvenlik Sistemleri ... Turizm Gıda Araç Kiralama Bilgisayar Otomasyon İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nden, 4.221,06-TL'nin ise ödeme tarihi olan 14/07/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ... ... ... ...

Hizmetleri Pazarlama Dış Ticaret Taahhüt Ticaret Sanayi Limited Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine dair aşağıdaki karar verilmiştir.

Hakim · ¸E-imzalıdır