Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/715 K.2023/725

İddia

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı vakıf ile dava dışı ... Eğitim Danışmanlık ve Sportif Hizmetler A.Ş.arasında mülkiyeti davacıya ait ... Melikgazi/Kayseri adresinde ve tapuda 410 pasta ... ada 1 parselde kayıtlı okul vasfındaki taşınmaz için 01/07/2015 tarihli 3 yıllık belirli süre kira sözleşmesi yapıldığını, dava dışı ...

Eğitim ...AŞ'nin kira sözleşmesinin 13.maddesine aykırı davranması ve/veya kiralanana zarar vermesi, kira, elektrik, su, onarım ve diğer her türlü giderlerin teminatı olarak davalı ...

Kayseri Şubesi tarafından davacı vakıfa 23/10/2017 tarih ve 200.000,00-TL bedelli ve 23/10/2018 tarih ve 88.000,00-TL bedelli 2 adet kesin teminat mektubu alındığını, bu mektupların kesin ve süreli ve de ilk talepte ödeme kayıtlı olduğunu, vadesinin 23/10/2019 tarihinde dolduğunu, davacı tarafından 11/07/2019 tarihli usulüne uygun yazılı tazmin taleplerinin yerine getirilmediğini, Kayseri 4. Sulh Hukuk Mahkemesinin ...

Esas sayılı 12/07/2019 tarihli tedbir kararı gereğince ödenemeyeceğinin bildirildiğini, dava dışı ...

Eğitim ...AŞ'nin teminatı saat 17:07 de yatırdığını, davalı bankanın ise kapanış saatinin 17:00 olduğunu, davalı bankanın 11/07/2019 tarihinde mahkemece tedbir konulmadan davalı bankanın tebdir konulduğunu öğrenmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, ihtiyati tedbir kararının mahkemece banka bildirim yazısının tarihinin 12/07/2019 olduğunu, davalı bankanın kural olarak kendisine yapılan başvuru sonucunda ödeme yapması gerektiğini, davalı bankanın riskin gerçekten doğup doğmadığını araştırma yükümlülüğü ve yetkisinin bulunmadığını,

davacının yazılı başvurusundan sonra davalı bankanın ihtiyati tedbir kararını ileri sürerek ödeme yapmamasının geçerli olmadığını, bu nedenlerle teminat mektupları bedelleri topla 288.000,00-TL 'nin en yüksek mevduat faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesi,

davacıya ait taşınmazın tadilat ve tamiratının yapılmasına başlanılmasından dolayı ve kiraya verme sezonunun kaçırılımsanıdan dolayı davacının mahrum kaldığı kira bedelinin ve taşınmazda oluşan maddi zararın tazmini yönünden fazlaya ait hakları saklı kalmak kaydıyla 5.000,00-TL'si kira bedeli ve 5.000,00-TL'si hasar bedeli olarak 10.000,00-TL'si tazminatın en yüksek mevduat faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesi, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava konusu mektuplarla ilgili olarak davacı tarafça 11/07/2019 tarihinde 15:01 de tanzim talebi ıslah imzalı olarak davalı bankanın Kayseri Şubesine iletildiğini, davalı bankaca tazmin taleplerinin derhal işleme alındığını, davalı bankanın büyük organizasyon yapısı nedeniyle bazı işlemlerin merkezileştirilerek gerçekleştirildiğini, bu nedenle tazmin talebinin operasyon merkezine iletildiğini, tazmin işleminin gerçekleştirilmesine ilişkin işlemler devam ederken aynı gün 17:03 de mektubun tazminini engeller mahiyette bir tedbir kararının lehdar ...

Eğitim....AŞ tarafından davalı bankanın Kayseri Şubesine iletildiğini ve tazmin işlemlerinin durdurulduğunu, davalı bankanın iye niyetle hareket ettiğini, tazmin talebi henüz gerçekleştirilmeden önce gelen bir tedbir kararının da işleme alınmasının davalı banka açısından hukuki bir zorunluluk olduğunu, dava konusu işlemin hukuka aykırılık bulunmadığını, bu nedenlerle davanın reddini, mahkeme masrafları ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Kira sözleşmesi, teminat mektupları, tazmin talepleri, banka yazıları, Kayseri 4. Sulh Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası, teminatın yatırıldığı saati gösterir mahkemeler veznesi makbuzu, ihtarnameler, keşif, bilirkişi, tanık, banka kayıtları.

GEREKÇE

Dava, bankacılık işlemlerinden kaynaklı teminat mektubunun haksız olarak nakde çevrilmemesi nedeniyle davacının uğramış olduğu maddi zararın ve teminat mektup bedelinin işleyecek faizi ile birlikte davalı bankadan tahsili istemine ilişkindir. Tarafların bildirdiği delil ve belgeler getirtilerek dosya içerisine alınmış, dosya kapsamında bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

Bilirkişi raporunda sonuç olarak. "Kayseri İli Melikgazi İlçesi, Yıldırım Beyazıt Mah. 3094 Ada 1 Parselde kayıtlı Üretici Sok. No:1 de bulunan taşınmaz ile ilgili olarak davacı ... Vakfına dava dışı Tekten Eğitim Danışmanlık Sportif Hizmetleri AŞ arasında 01/07/2015 başlangıç tarihli 3 yıl süreli kira sözleşmesi yapılmış olduğuna, yapılan kira sözleşmesinde teminat olmak üzere; ... TAŞ Kayseri Şubesi tarafından 23/10/2017 tarih ve 14729090-9694797-31-1-0 seri nolu kiracı ...

Eğitim Danışmanlık Sportif Hizmetleri AŞ için 'kiracının kira sözleşmesine aykırı davranması veya mecura zarar vermesi nedeniyle söz konusu depozito bedelinin tarafına ödenmesi gerektiği, bildirilen ilk yazılı talebini üzerine protesto çekmeye hüküm ve adı geçen kiracının iznini almaya gerek kalmaksızın adı geçen kiracı ile aranızda ortaya çıkabilecek her herhangi bir uyuşmazlık ve bunun yasal sonuçları dikkate alınmaksızın yukarıda yazılı olan tutara kadar talep edilen meblağı nakden ve tamamen ve yazılı talebinizin bankamıza tebliğ tarihinden ödeme tarihine kadar geçen günlere ait kanuni faizi ile birlikte ödeyeceğimizi banka ad ve

hesabına taahhüt ve beyan ederiz' şeklinde 200.000,00-TL bedelli kati teminat mektubunun verilmiş olduğuna, ... Kayseri Şubesi tarafından 23/10/2018 tarih ve 14729090-9694797-31-2-0 seri nolu kiracı ...

Eğitim Danışmanlık Sportif Hizmetleri AŞ için 'kiracının kira sözleşmesine aykırı davranması veya mecura vermesi nedeniyle söz konusu depozito bedelinin tarafına ödenmesi gerektiği, bildirilen ilk yazılı talebiniz üzerine protesto çekmeye hüküm ve adı geçen kiracının iznini almaya gerek kalmaksızın adı geçen kiracı ile aranızda ortaya çıkabilecek her hangi bir uyuşmazlık ve bunun yasal sonuçları dikkate alınmaksızın yukarıda yazılı olan tutara kadar talep edilen meblağı nakden ve tamamen ve yazılı talebinizin bankamıza tebliğ tarihiden ödeme tarihine kadar geçen günlere ait kanuni faizi ile birlikte ödeyeceğimizi banka ad ve hesabına taahhüt

ve beyan ederiz' şeklinde kati teminat mektubunun verilmiş olduğuna, dava dışı kiracı tarafından taşınmazın 08/07/2019 tarihinde tahliye edilmiş olup taşınmazın tahliyesinden sonra davacı mal sahibi ...

Vakfı tarafından 23/07/2019 tarihinde Kayseri 4. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2019/36 D.iş sayılı dosyası ile kiralanan taşınmazın mevcut durumu ile ilgili olarak hasarların ve bozulmuş yerler ile ilgili olarak tespit yaptırılmış olduğuna, Kayseri 4. Sulh Hukuk Mahkemesi tarafından yaptırılan tespitte hazırlanan 30//09/2019 tarihli tespit raporunda kiralanan taşınmaza kiracı tarafından verilen zararın inşaat, mekanik ve elektrik bölümlerinde olmak üzere toplam 843.524,80-TL olarak tespit edilmiş olduğuna,

davacı mal sahibi tarafından kiracının vereceği zararlar için önceden teminat olarak verilen kesin banka teminat mektuplarının paraya çevrilmesi için davacı vakıf tarafından 11/07/2019 tarihinde ...

TAŞ Kayseri Şubesince kiracının vermiş olduğu zarar için verilen teminat mektuplarının paraya çevrilmesi için ilgili bankaya ibraz edilerek toplam 288.000,00-TL ödenmesinin talep edilmiş olduğuna, davalı banka tarafından 19/07/2019 tarihinde verilen cevapta; ilgili banka mektupları üzerinde Kayseri 4. Sulh Hukuk Mahkemesinin 11/07/2019 tarih ve ... Esas nolu ara kararı ve 12/07/2019 tarih ve ...

Esas nolu tedbir yazısı gereğince davacı vakfa ödeme yapılmamış olduğunun bildirilmiş olduğuna, davacı ...

Vakfı tarafından Kayseri 2. Noterliğinin 23/07/2019 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin keşide edilmiş olduğuna, bu ihtarnamenin davalı banka şubesine 25/07/2019 tarihinde tebliğ edilmiş olduğuna, kira sözleşmesindeki şartlar, taşınmazın tahliye edilmiş oluşu, kiracı tarafından tahliye edildikten taşınmaza zarar verilmiş oluşu, verilen zararın mahkeme kararı ile tespit edilmiş oluşu, davalı tarafından verilen kesin teminat mektuplarının metninde belirtilen şartları oluşmuş olduğundan davacının davalı banka tarafından verilen teminat mektuplarını nakde çevirme hakkının doğmuş olduğuna, davacı ...

Vakfının davalı ...

TAŞ Kayseri Şubesinden 24/10/2019 dava tarihi itibari ile alacağının (anapara olarak 288.000,00-+işlemiş gecikme faizleri de 7.416,00-TL olmak üzere toplam) 295.416,00-TL olarak aşağıda gösterilen tablodaki gibi hesaplanmış olduğuna, mevcut bilgi ve bulgulara göre davacı vekilleri her ne kadar davalıdan gecikmiş kira bedeli (mahrum kalınan kira) talep etmiş iseler de buna dair herhangi bir bilgi ve bulguya rastlanılmamış olup davalı bankanın teminat mektubu miktarından sorumlu olduğundan davalıdan mahrum kalınan kira bedeli talebinin tespitinin mümkün olmadığına,

davacı vekili dava dilekçesinde her ne kadar davalıdan hasar bedeli talip etmiş ise de tahliyeden sonra mahkemece hasar tespiti yaptırılmış olup bu bedelden dava dışı kiracının sorumlu olduğu belirlendiğinden davalı bankadan hasar bedeli (teminat mektubu dışında kalan) talebinin hesaplanmasının uygun olmadığı..." şeklinde görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.

Bilirkişi heyeti raporuna taraf vekillerince yapılan itiraz ve beyanlar ışığında alınan bilirkişi heyeti ek raporunda ise.

"Davacıya ait taşınmazın dava dışı kiracı tarafından 08/07/2019 tarihinde tahliye edilmiş olup, bu tahliyeden sonra davacı mal sahibi tarafından yaptırılan tespitte dava konusu kiralanan taşınmazın elektrik, inşaat ve mekanik imalatlarına hasar verilmiş olduğunun tespit edilmiş olduğuna, davacı tarafından hasarlı olan taşınmazdaki hasarın giderilerek yeniden kiraya verilmesi için 4 aylık bir zaman gerektiğinden davacının mahrum kaldığı kira bedelinin 729.673,30-TL olarak hesaplanmış (talepler bağlı kalınarak 5.000,00-TL) olduğuna,

davacı vekilinin taşınmazda meydana gelen hasarın eksik hesaplandığına dair itirazları ile ilgili yeniden yapılan incelemelere göre Kayseri 4. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2019/36 D.iş sayılı dosyasındaki 28/10/2019 tarihli ek rapora göre 1.573,923,00-TL olduğuna, davalının teminat mektubunun paraya çevrilmesi usullerine ilişkin teftiş raporlarında belirtilen esaslara göre mektubun paraya niçin çevrilmediğine ilişkin itirazlarının teminat mektubunun cinsi,

paraya çevrilme talep tarihleri nazara alınarak davalı bankanın sorumlu olduğu miktar ve faiz ile ilgili hesaplamalarımızda bir değişiklik olmadığına..." şeklinde görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.

Mahkememizce yapılan yargılama sonucu 03/06/2021 tarih, ... Esas ...

Karar sayılı gerekçeli kararla davanın kısmen kabulü ile kısmen reddine karar verilmiş olup; hüküm taraflarca istinaf edilmiş; davalının istinaf başvurusu yönünden, eksik istinaf harçlarının kesin süre içerisinde ikmal edilmemesi nedeniyle 15/09/2021 tarihli ek kararla davalının istinaf başvurusunun yapılmamış sayılmasına karar verilmiş; davalının süresi içerisinde ek kararı istinaf etmesi üzerine davacının asıl karara karşı, davalının ek karara karşı yapmış oldukları istinaf başvurusunu incelemek üzere dosya Kayseri Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmiştir.

Yapılan istinaf incelemesi üzerine Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi 13/10/2021 tarih 1611-1697 sayılı kararı ile tarafların istinaf başvurularının ayrı ayrı reddine karar vermiş; bu kararı taraflar temyiz etmiştir. Yapılan temyiz incelemesi sonucu Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 26/04/2023 tarih 2021/8571 Esas 2023/2483 Karar sayılı kararı ile Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına, mahkememizce verilen hükmün bozulmasına karar vermiştir.

Bozma sonrası duruşma açılarak, tarafların bozmaya yönelik diyecekleri sorulmuş, usul ve yasaya uygun Yargıtay bozma kararına uyularak yargılamaya devam olunmuş, taraflara son diyecekleri sorularak duruşmaya son verilmiştir.

Toplanan deliller, bozma öncesi alınan bilirkişi raporu, mahkememizce toplanmış usulüne uygun deliller olarak değerlendirilmiş buna göre, davacının iddialarına dayanak olan banka teminat mektubunun kesin niteliği çerçevesinde ve süresinde ibraz edilmekle ilk talepte ödeme şartı gereği davalı bankanın teminat mektup bedelinin herhangi bir tereddüte mahal bırakmaksızın davacıya ödemekle yükümlü olduğu ancak banka kayıtları, sunulan delil ve belgeler ayrıca davalının bu hususlara ilişkin ikrar mahiyetindeki beyanları, dinlenen tanık beyanları,

teminat mektubunun süresinde paraya çevrilmek üzere davacının bankaya ibraz ettiğini ve/fakat davalı banka tarafından paranın ödeneceği söylenilerek davacının oyalandığı ve bu sırada mahkemeden verilen ihtiyati tedbir kararının bankaya ulaşmasının beklendiği ve ardından mahkemenin vermiş olduğu ihtiyati tedbir kararına istinaden mektup bedelinin davacıya ödenmediği sabit olup davacının teminat mektup bedeli kadar zararının oluştuğu ve ticari işlere uygulanacak değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili gerektiği anlaşılmakla teminat mektubu tazmin bedeli olan 288.000,00-TL üzerinden davanın kısmen kabulüne karar vermek

gerekmiş, her ne kadar davacının teminat mektubunu sunan lehtar ile arasındaki kira ilişkisi çerçevesinde taşınmazın tadilat ve tamiratının yapılmasına başlanılamaması ve kiraya verme sezonunun kaçırılmasından dolayı mahrum kaldığı kira bedelinin ve taşınmazda oluşan maddi hasarın tazminini de istemiş ise de söz konusu taleplerin dolaylı zarar mahiyetinde talepler olduğu,

teminat mektup bedelinin süresinde nakde çeviremeyen davacının bu zararlardan dolayı arada sözleşmesel ilişki bulunmayan teminat mektubu yükümlüsü olan davalıyı sorumlu tutabilmesi için davalı bankanın ayrıca bu hususlara ilişkin garanti taahhüdünde bulunması gerektiği, hukuki niteliği itibariyle garanti sözleşmesi niteliğinde olan banka teminat mektuplarından kaynaklı olarak dolaylı zararların tazmininin kural olarak istenemeyeceği,

kaldı ki bu zararlara ilişkin davalı bankanın ayrıca ve açıkça bir taahhüdünün bulunmadığı gözetilerek davacının yoksun kalınan kar niteliğindeki diğer tazminat kalemlerinin davalıya yükletilemeyeceği kanaatine varılarak bu taleplerine reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm tesis edilmiştir.

Katip · ¸e-imzalıdır Hakim · ¸e-imzalıdır