Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/77 K.2025/104

Av.

DAVALI : 2-

VEKİLİ : Av.

DAVA

Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

DAVA TARİHİ : 30/01/2024

KARAR TARİHİ : 31/01/2025

KARAR YAZIM TARİHİ : 05/02/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekilinin dava dilekçesinden özetle.

21/08/2022 tarihli kaza sonrası müvekkilinin babasının vefat ettiğini, trafik kazasına karışan ... plakalı aracın sürücüsü müteveffa... olup aracın davalı şirket adına kayıtlı olduğunu, davalı sigorta şirketince sigortalandığını, müvekkili...' ın yasal mirasçısı olduğunu, müteveffanın davalı şirkette çalıştığını, müvekkilinin murisin desteğinden yoksun kaldığını ve derin bir elem ve üzüntü içinde olduğunu, müvekkilinin kaza nedeniyle destekten yoksun kalma ve manevi zararı oluştuğunu, davalıların bu zarardan sorumlu olduğunu,

açıklanan tüm bu sebeplerle destekten yoksun kalma ve manevi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı...

Anonim Şirketi vekilinin cevap dilekçesinden özetle; müvekkili şirketin taraf sıfatına haiz olmaması nedeniyle müvekkili yönünden davanın öncelikle usule ilişkin yetki, işbölümü, zamanaşımı, hak düşürücü süre, görev, hukuki yarar ve dava şartı yokluğu yönünden reddini talep ettiklerini, arabuluculuğa ilişkin ortada geçerli bir başvuru olmayıp işbu davanın açılması için gerekli olan dava şartı gerçekleşmediğini, davacı tarafından alacak miktarlarını net olarak ve ayrı ayrı belirtir açıklama dilekçesi ibraz edilmesi gerektiğini, aksi takdirde HMK 119. maddesi gereği davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerektiğini,

dava konusu olayda müvekkilinin sigorta şirketi poliçe sahibi aracın sürücüsüne kusur izafe edilemeyeceğini, çünkü kazanın meydana gelmesine sebep olan tüm fiilleri neticesi müteveffa... olduğunu, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte müterafik kusur durumunun varlığı araştırılmalı ve hükmedilecek tazminattan indirim yoluna gidilmesini talep ettiklerini, davayı kabul anlamına gelmemek üzere, müvekkili şirketin tüzel kişiliği haiz bir kuruluş olması belli kanunlar,

prensipler ve kurallar çerçevesinde hareket etme zorunluluğu nedeniyle kusur oranlarını belgeleyen kanıtlar ve dokümanlar olmadan sadece zarar görenlerin talebi esas alınarak ödeme yapılması mümkün olmadığını, dava ile talep edilen manevi tazminat talebi ise davaya konu olay ve yine davayı kabul etmemekle birlikte meydana gelen zarar karşılaştırıldığında fahiş olup manevi tazminat ile elde edilecek olan yararın kötüniyetli olarak kullanılmasına sebebiyet verdiğini, açıklanan tüm bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Nakliye Otomotiv Taşımacılık Ticaret Sanayi Limited Şirketi vekilinin cevap dilekçesinden özetle.

Davacı yanın her ne kadar trafik kazası sonucu müteveffa...'ın hayatını kaybettiğini ileri sürmüşse de işbu hususun doğru olmadığını, müteveffanın, müvekkiline ait araç içerisinde seyir halinde iken kapıyı açarak atladığını, müteveffanın, hiçbir vakit müvekkili şirketin bünyesinde çalışmadığını, SGK dökümleri ile de işbu husus doğrulanacağını, müteveffanın, müvekkilihe ait araçtan kapıyı açarak atlamış ve bunun neticesinde sürücüsüz kalan müvekkiline ait ... plakalı araç kaldırıma çarparak durduğunu,

aracın işletilmediğine dair bir diğer emare ise hadisenin gerçekleştiği 21/08/2022 tarih ve 07:41:46 saatleri mesai saatleri içerisinde yer almadığını, müteveffanin, müvekkiline ait aracı işletmek gayesi ile değil kendi isteği ile sürdüğünü, dolayısıyla "trafik kazası" olarak nitelendirilebilecek bir olay gerçekleşmediğini, destekten yoksun kalma tazminatı talep edilebilmesi için destekten yoksun kalma zararı yanında zarar ile haksız fiil arasında uygun illiyet bağının da bulunması gerektiğini, şahsın ağır kusuruyla kaza ile motorlu araç arasındaki illiyet bağını kesmiş, şahsın işbu eylemi gerçekleştirmesi ölümüne yol açtığını,

destekten yoksun kalma tazminatı talep edilebilmesi için diğer bir şartın, destekten yoksun kalma zararından bir sorumluluk doğması olduğunu, trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma tazminatında üç tür sorumluluk bulunduğunu, bunların haksız fiil sorumluluğu, tehlike sorumluluğu ve sözleşmeden doğan sorumluluk olduğunu, şartları oluşmayan ve gerçekleşmeyen davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

sosyal ve ekonomik durum araştırması, trafik tescil kayıtları, hasar dosyası ve sigorta poliçesi, SGK kayıtları.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, trafik kazası nedeniyle Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası ile sigortalı aracın sürücüsünün vefatı nedeniyle desteğinden mahrum kalan davacı tarafından, vefat edenin sürücüsü olduğu aracın işleteni ile sigortacısından destekten yoksun kalma nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Olay tarihinde davacının desteği(babası) ...'ın sürücüsü olduğu ... plakalı araçla tek taraflı trafik kazası yaptığı, aracın kapının açılmasıyla desteğin araçtan düşmesi sonucu vefat ettiği dosyada mevcut kaza tespit tutanağından anlaşılmıştır. Olayın oluş şekli değerlendirildiğinde konusu kazanın meydana gelmesinde müteveffa sürücü...'ın %100 kusurlu olduğu kanaatine varılmıştır.

Uyuşmazlık, 21/08/2022 tarihinde meydana gelen kaza neticesinde, kendi kusuru ile vefat eden sürücünün desteğinden mahrum kalan davacının zararının sigorta teminatı kapsamında kalıp kalmadığı,zarardan davalı işletenin sorumlu olup olmadığı hususuna yöneliktir.

Davalı sigorta şirketinin sorumluluğu, 2918 Sayılı KTK'nun 91. maddesi gereğince, araç işleteni tarafından yaptırılması zorunlu olan ve aynı yasanın 92. maddesi kapsamındaki haller dışında kalan ve işletenin sorumluluğunu üstlenen poliçeden kaynaklanan zararlarla sınırlı olduğundan, sigorta şirketi ancak sigorta teminatı kapsamındaki zararlardan sorumludur.

01.06.2015 tarihinde Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında değişiklik yapılarak Genel Şartlar A.6. maddesinin (c) bendinde “İlgililerin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmayan tazminat talepleri” ve (d) bendinde “Destekten yoksun kalan hak sahibinin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmayan destek tazminatı talepleri ile destekten yoksun kalan hak sahibinin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmakla beraber destek şahsının kusuruna denk gelen destek tazminatı talepleri” açısından sigortanın sorumlu olmayacağı düzenlenmiştir.

Karayolları Trafik Kanunu'nun 92. maddesinde '' Aşağıdaki hususlar, zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamı dışındadırlar.

a) İşletenin; bu Kanun uyarınca eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilere karşı yöneltebileceği talepler,

b) İşletenin; eşinin, usul ve füruunun, kendisine evlat edinme ilişkisi ile bağlı olanların ve birlikte yaşadığı kardeşlerinin mallarına gelen zararlar nedeniyle ileri sürebilecekleri talepler,

c) İşletenin; bu Kanun uyarınca sorumlu tutulmadığı şeye gelen zararlara ilişkin talepler,

d) Bu Kanunun 105 inci maddesinin üçüncü fıkrasına göre zorunlu mali sorumluluk sigortasının teminatı altında yapılacak motorlu araç yarışlarındaki veya yarış denemelerindeki kazalardan doğan talepler,

e) Motorlu araçta taşınan eşyanın uğrayacağı zararlar,

f) Manevi tazminata ilişkin talepler.

g) (Ek bent: 14/04/2016-6704 S.K. 4. mad.) Hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen tazminat talepleri,

h) (Ek bent: 14/04/2016-6704 S.K. 4. mad.) İlgililerin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmayan tazminat talepleri,

i) (Ek bent: 14/04/2016-6704 S.K. 4. mad.) Bu Kanun çerçevesinde hazırlanan zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartları ve ekleri ile tanımlanan teminat içeriği dışında kalan talepler.'' şeklinde düzenleme mevcuttur.

Buna göre, sigortalı araç sürücüsünün kendi kusuru ile meydana gelen ölüm olayında, hak sahibi üçüncü kişilerin destek zararlarından sigortanın sorumluluğunun belirlenmesinde, 2918 Sayılı Yasanın 92/h maddesinin 26.04.2016 tarihinde yürürlüğe girmiş olması ve bu tarihten sonra meydana gelen kazalarda ilgililerin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmayan tazminat taleplerinden işletenin sorumlu olmadığı hususunun sigorta teminatı kapsamında olmayacağı kanun ile düzenlenerek açıklığa kavuşturulmuştur. Bu nedenle 26.04.2016 tarihinden sonraki tek taraflı kazalarda zarar dolaylı yada doğrudan olsun, 2918 Sayılı Yasanın 85/1. Maddesi gereğince işletenin sorumlu olmadığı durumlarda, sigortanın da sorumluluğu olmayacaktır.

Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında sigortanın kapsamı, üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır.” şeklinde düzenlenmiştir.

Kapsama giren teminat türlerinin tanımlandığı A.5. maddesinin (ç) bendinde ise destekten yoksun kalma (ölüm) teminatı “Üçüncü kişinin ölümü dolayısıyla ölenin desteğinden yoksun kalanların destek zararlarını karşılamak üzere bu genel şart ekinde yer alan esaslara göre belirlenecek tazminattır.” şeklinde ifade edilmiştir.

Genel Şartlar A.6. maddesinin (c) bendinde “İlgililerin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmayan tazminat talepleri” ve (d) bendinde “Destekten yoksun kalan hak sahibinin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmayan destek tazminatı talepleri ile destekten yoksun kalan hak sahibinin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmakla beraber destek şahsının kusuruna denk gelen destek tazminatı talepleri” zorunlu mali sorumluluk sigortası teminatı dışında kalan hallerden sayılmıştır" denilerek,

01/06/2015 tarihinden sonra tanzim edilen ZMMS poliçelerine istinaden yeni genel şartlar uygulanacağından, işleten veya sürücünün kendi kusuru ile vefatı nedeniyle desteğinden mahrum kalan üçüncü kişilere karşı, sigortalının (işletenin) sorumluluğu olmamasına göre, yapılan düzenleme ile sigortanın da sorumlu olmayacağı belirtilmiştir.

Açıklanan nedenlerle, kaza tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartların iligili hükümleri, davanın kazaya karışan aracın işleteni ile sigorta şirketi aleyhine açılması, tek taraflı kazada desteğin %100 oranında kendi kusuru ile kazaya ve ölümüne sebebiyet vermesi, bu halin ZMMS Genel Şartlar ve KTK'nun 92/h bendi hükümleri gereğince teminat kapsamında olmaması,kazanın meydana gelmesinde işletene yükletilebilecek bir kusurun bulunmaması nedeniyle davacının maddi ve manevi tazminat isteminin reddine karar verilmiştir. (Bkz. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. H.D 2018/2608Esas 2020/1965Karar sayılı ilamı ile Yargıtay 4.Hukuk Dairesi'nin 2021/9655 esas 2021/2630 karar sayılı ilamı bu yöndedir)

Katip · ¸E-imzalıdır Hakim · ¸E-imzalıdır