Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2026/142 K.2026/166

Davacı şirket yetkilisi dava dilekçesinden özetle; ...'ne ait 4898682, 4898683, 4898684, 4898685, 4898686, 4898687, 4898688, 4898689, 4898690 seri numaralı olan çek defterlerinin kaybettiğini, seri numaralı belirtilen çeklerin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

6102 sayılı TTK 757/1 Maddesinde; "...İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir." düzenlemesi mevcut olup devamında 818/1-s maddesinde ise Poliçeye ait iptal hakkındaki 757 ilâ 763 üncü maddelerle 764 üncü maddenin birinci fıkrasındaki hükümlerin uygulanacağının belirtildiği görülmüştür.

Dava, kıymetli evrak vasfındaki çeklerin zayii nedeniyle iptali istemine ilişkindir.

Davaya konu çeklerin TTK 781/1. maddesinde belirtilen ibareleri içermediği dava dilekçesi kapsamından anlaşılmış olup boş çek yaprakları kıymetli evrak niteliği bulunmadığından haklarında zayi sebebiyle iptal davası açılamaz. (Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2016/1654 Esas, 2017/4534 Karar- 2016/1259 Esas, 2017/1116 Karar- 2015/3702 Esas, 2015/10367 Karar sayılı ilamları)

TTK'nın 651/2 ve 818/1-s bendi yollamasıyla aynı yasanın 757 ve devamı maddelerine göre, kıymetli evrak sayılan çekin zayi olması halinde zayi olduğu veya ziyaın ortaya çıktığı anda çek (senet) üzerinde hak sahibi yani lehdar ya da hamil olan kişiler ancak iş bu çekin (senedin) iptaline karar verilmesini talep edebilir. Çekte lehdar ya da hamil olmayan kişilerin işbu iptal davasını açma hakları yoktur, keşideci olan davacının bu düzenlemeler gereği dava açma hakkı olmadığı anlaşılmıştır.

Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin 2016/8102 E. 2018/1789 K sayılı kararında; "Mahkemece, tüm dosya kapsamına göre, iptali istenen çeklerin keşidecisinin davacı olduğu, çek iptali davası açma hakkının hamile tanındığı, keşideci tarafından çekin kaybı nedeniyle çek iptali davası açılamayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir. Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir. Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davacı vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün onanmasına," şeklinde karar verilmiştir.

TTK.'nun 818/1-s maddesinin yollaması ile aynı kanunun 757/1 maddesine göre, çek iptali davası açma hakkının yetkili hamile ait olduğu, davacının, davaya konu davacı ...'ne ait 4898682, 4898683, 4898684, 4898685, 4898686, 4898687, 4898688, 4898689, 4898690 sıralı seri nolu çeklerin iptalini istediği çeklerin hamili olmadığı, davacının dava dilekçesinde dava konusu zayi olduğu iddia olunan çeklerin keşidecisi olduğu, HMK'nın 114/1-d maddesi uyarınca davacının aktif dava ehliyetinin bulunmadığı anlaşıldığından davacının davasının usulden reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

Katip ... · e- imzalıdır Hakim ... · e- imzalıdır