Konya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/693 K.2022/808

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... E. - ... K. T.C.

KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARAR

ESAS NO

KARAR NO

BAŞKAN : ... ... ÜYE : ... ... ÜYE : ... ... KATİP : ... ...

DAVACI

VEKİLLERİ

DAVALI

VEKİLLERİ

DAVA

KAYIT ve KABUL ile ALACAK

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH

Davacı tarafından davalı aleyhine açılan davanın yapılan yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili 07/08/2018 tarihli dilekçesiyle; davacının davalı müflis şirkette 2015 yılı 8. ayından 2018 yılı nisan ayında askere gidinceye kadar iş akdi ile çalıştığını, davalı şirketin iflas ettiğini, davacının kıdem tazminatı alacağının bulunduğunu beyan ederek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, 1.000 TL. kıdem tazminatının akdin fesih tarihinden itibaren mevduata uygulanan en yüksek faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Açılan dava Konya . İş Mahkemesi'nin ... E. sırasına kaydedilmiş, Konya . İş Mahkemesi'nin 12/11/2018 gün ve ... E. ... K. sayılı ilamı ile görevsizlik kararı verilmiş, tevzi sonucu dosya Konya . Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. sırasına kaydedilmiştir.

Konya . Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 01/02/2019 gün ve ... E. ... K. sayılı ilamı ile iş bölümü gereğince gönderme kararı verilmiş, tevzi sonucu dosya Mahkememizin ... E. sırasına kaydedilmiştir.

Mahkememizin 29/09/2020 gün ve ... E. ... K. sayılı ilamı ile karşı görevsizlik kararı verilmiş, karara karşı istinaf yoluna gidilmesi üzerine Konya BAM . HD'nin 22/11/2021 gün ve ... E. ... K. sayılı ilamı ile karşı görevsizlik kararı kaldırılmış, dosya tekrar Mahkememize gönderilmiş ve Mahkememizin ... E. sırasına kaydedilmiştir.

Dilekçeler aşaması tamamlanmış, taraflara duruşma gününü bildirir davetiye tebliğ edilerek duruşma açılmıştır.

Davalı vekili, davanın reddini istemiştir.

Davacının SGK iş yeri dosyası sureti, askerlik kayıtları, işyeri özlük dosyası sureti, banka kayıtları, iflasa ilişkin Mahkememizin ... E. ... K. sayılı ilam sureti bu dosyamıza getirtilmiş, ticaret odasından emsal maaş araştırması ve iflas müdürlüğünden gerekli araştırmalar yapılmış ve bilirkişiden 17/12/2022 tarihli rapor alınmıştır.

Davacı vekili 30/08/2022 tarihli ıslah dilekçesi sunulmuş, kıdem tazminatı taleplerini 5.965 TL.'ye yükseltmiştir.

İncelenen dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde;

Dava, "kayıt ve kabul ile masa borcundan doğan alacak" davasıdır.

Somut olayda; Konya . Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 29/03/2017 gün ve ... E. ... K. sayılı ilamı ile davalı şirketin 29/03/2017 tarihi itibariyle iflasına karar verilmiş, iflas kararının 02/12/2020 tarihinde kesinleştiği ve ... sayılı iflas masasının oluşturulduğu anlaşılmıştır.

Davacı tarafından 09/03/2020 tarihinde iflas idaresine 5.965,21 TL.'lik alacak bildiriminde bulunulmuş, iflas idaresince alacağın çekişmeli olması nedeniyle alacak talebi reddedilmiş, tasfiyenin geçici tatili nedeniyle sıra cetveli 04/01/2021 tarihinde hazırlanmış ve davacı vekiline 12/01/2022 tarihinde tebliğ edilmiştir.

Dosya kapsamına uygun görülerek hükme esas alınan bilirkişinin 17/12/2022 tarihli raporuna göre; davacının davalı işyerinde SGK kayıtlarına göre 05/08/2015-17/04/2018 tarihleri arasında çalıştığı, 17/04/2018 tarihinde askerlik nedeniyle işten ayrıldığı, davalı şirketin 29/03/2017 tarihinde iflasına karar verilmesine rağmen, davacının iflas tarihinden sonra da askere gidinceye kadar çalışmaya devam ettiği, davacının yasa gereğince kıdem tazminatına hak kazandığı, davacının asgari ücret kazandığının kabulü ile, iflas tarihi olan 29/03/2017 tarihine kadar olan dönem için net kıdem tazminatı alacağının 2.909,41 TL., iş akdinin feshedildiği 17/04/2018 tarihine kadar olan dönem için ise kıdem tazminatı alacağının net 5.440,82 TL. olduğu anlaşılmıştır.

Davacının müflis şirkette iflas tarihinden önce ve sonra çalışması karşısında her iki dönemin kıdem tazminatı haklarının ayrı ayrı değerlendirilmesi gerekmektedir.

Yargıtay . HD'nin 05.04.2016 gün ve ... E. ... K. sayılı emsal içtihadına göre, "İflas alacağı, iflas açıldığı anda müflise karşı hukuken mevcut olan alacaklar yani müflisin iflasın açıldığı andaki borçları olup, iflas masasından istenebilir (masaya yazdırılabilir).

İflas masasından istenebilecek (hatta, iflas alacaklarından daha önce ödenecek) olan, bir başka alacak çeşidi de masa alacaklarıdır. Bunun masa bakımından adı "masa borcudur." Masa borçları müflisin değil, (çünkü, müflisin iflas açıldıktan sonra masayı bağlayıcı nitelikte borçlanmasına imkân yoktur.) iflas masasının yaptığı borçlardır. Masa borçları, iflasın açılmasından iflas tasfiyesinin sonuçlanmasına kadar, iflas masası (masa adına iflas dairesi veya iflas idaresi) tarafından yapılan borçlardır. (İİK. m. 248, 303/2) Masa borçları iflas masasından tam olarak ödenir...

İflas masrafları ve masa borçlarına sıra cetvelinde yer verilmez. Ancak pay cetvelinde gösterilmelidir. İflastan sonra oluşan alacağın masaya kaydı istenemez, ancak bu alacak masa borcu niteliğinde ise masadan tazmin edilir, değilse tasfiyede bakiye kalırsa nazara alınır. İflas idaresi, müflise ait işyerini masanın menfaatini gözeterek işletmeye devam ederse, diğer anlatımla müflisin yaptığı sözleşmeyi feshetmeyip benimser ise bu işletmenin borcu masa borcu niteliğindedir...

Kayıt kabul davaları, iflasından önce müflisten alacaklı olanların, bir diğer ifade ile iflas alacaklılarının alacaklarını iflas masasına kaydettirmek için açtıkları ve dayanağını İİK’nın 235. maddesinden alan davalar olup, Asliye Ticaret Mahkemesi görevlidir.

Masa borçları sıra cetvelinde yer alamayacağından, bunlar için iflas masası aleyhine genel mahkemede açılması gereken davada İİK'nın 235. maddesindeki süreler uygulanmaz.

İİK'nda masa borçları ve iflastan sonra doğan genel nitelikli alacak için İİK'nın 235/2. maddesinin ilk cümlesindeki gibi kayıt kabul ve 154/3. maddesindeki gibi iflas davaları için Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğu yolundaki açık bir düzenleme bulunmadığından, somut olayda bu mahkemenin davanın açıldığı 29.12.2014 tarihi itibariyle yürürlükte olan HMK'nın 2. maddesi uyarınca Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunun kabulü gerekir."

Yargıtay . HD.nin 22.06.2016 gün ve ... E. ... K. sayılı emsal içtihadına göre de, "Aynı davada, bir kısım davalılar hakkında genel mahkemenin, diğer davalılar hakkında ise uzman olan özel mahkemenin görevli bulunması halinde, uyuşmazlık aynı olaydan kaynaklanıyor ve zarar tek ise ya da taleplerden birisi yönünden verilecek karar diğerini doğrudan ilgilendirecek nitelikte bulunuyorsa; söz konusu özel mahkeme ile genel mahkeme arasında “yargılama usûlüne” ilişkin esaslı farklılıklar bulunmaması kaydıyla, bütün taraflar ve talepler yönünden uzman olan özel yetkili mahkemece yargılama yaparak uyuşmazlığın çözülmesi gerekir. Bu husus, hukukun öngörülebilir olmasının, usûl ekonomisinin ve davaların makul süre içinde bitirilmesi yükümlülüğünün de gereğidir."

Davacının davalı müflis şirkette çalıştığı dönem yönünden istenilen kıdem tazminatının, işe giriş tarihinden davalı şirketin iflas tarihine kadar dönem için kayıt kabul davasının konusunu oluşturan iflas alacağı, iflas tarihinden iş akdinin fesih edildiği tarihi kadar olan dönem için ise normal bir alacak davasının konusunu oluşturan (iflas) masa(sı) borcundan doğan alacak olduğu sonucuna varılmıştır.

Masa borcundan doğan alacakların kayıt kabul davası gibi hak düşürücü süreye tabi olmadığı, faiz dahil normal bir alacak hükmü kurulmasını gerektiği anlaşılmıştır.

Davacı 30/08/2022 tarihinde ıslah dilekçesi ibraz ederek, tazminat taleplerini 1.000 TL.'den 5.965 TL.'ye yükseltmiş ise de;

Bilirkişi raporunda (kıdem tazminatından doğan) iflas alacağın 2.909,41 TL., iflas tarihinden sonraki fesih tarihine kadar olan dönemin (kıdem tazminatından doğan) alacağın(5.440,82-2.909.41 =) 2.531,41 TL. olarak belirlenmesi karşısında davacının ıslah dilekçesinde istenilen 5.965 TL.'lik alacağın, 2.909,41 TL.'lik kısmının iflas tarihine kadar olan dönemin, artan (5.965-2.909,41=) 3.055,90 TL.'lik kısmının ise iflas tarihinden sonraki döneme ilişkin olarak istenildiği sonucuna varılmıştır.

Davacının iflas tarihine kadar olan dönem için kıdem tazminatına ilişkin iflas alacağı net 2.909,41 TL. ise de; dava dilekçesinde 1.000 TL. istenilmesi, 30/08/2022 tarihinde ıslah dilekçesi sunularak 2.909,41 TL.'ye çıkartılması, ıslahın sıra cetvelinin kendilerine 12.01.2022 tarihinde tebliğinden sonra 15 günlük hak düşürücü süre geçtikten sonra 30/08/2022 tarihinde yapılması nedeniyle, iflas tarihine kadar olan dönem için 1.000 TL. kıdem tazminatı alacağının kayıt ve kabulüne, fazlaya ilişkin 1.909,41 TL.'lik kısmın ise hak düşürücü sürenin geçmesi nedeniyle reddine karar vermek gerekmiştir.

İflas tarihinden sonraki dönem için masa borcu kabul edilen alacak yönünden 3.055,90 TL. istenilmiş ise de; bu dönem tazminatı (alacağı) yönünden herhangi bir hak düşürücü süre ve faiz kısıtlaması söz konusu olmadığından, bu dönem için bilirkişi raporuyla belirlenen bu döneme yönelik 2.531,41 TL. alacağın fesih tarihinden itibaren işleyecek mevduata uygulanan en yüksek faizi ile beraber iflas idaresinden tahsiline karar vermek gerekmiş, fazlaya ilişkin (3.055,90-2.531,41=) 524,49 TL.nin ise reddine karar vermek gerekmiştir.

Kısa kararda bu dönem için hükmedilecek tazminat miktarı maddi hata sonucu 2.641,44 TL olarak yazılmış ise de, bu dönemin tazminatının (5.440,82-2.909,41=) 2.531,41 TL. olduğu anlaşıldığından gerekçeli kararın yazımı sırasında bu maddi hata düzeltilmiş ve oluşan vicdani kanaat ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ...