Konya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/700 K.2022/217

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özet olarak; Konya Ticaret Sicil Memurluğu nezdinde ... Ticaret Sicil No ... Mersis No ile kayıtlı ... Ltd. Şti.'nin tek ortağı olan ... ’nin vefatı sonrası mirasçıları tarafından tasfiye süreci başlatıldığını, tasfiye süreci sonunda şirketin terkini işlemleri ile ilgili olarak 17.11.2021 tarihinde karar alma aşamasında şirketin karar defteri bulunamadığını, şirketin tek ortağı olan ... vefatı sonrası ticari faaliyeti bulunmayan ve faal durumda olmayan şirketin karar defteri bütün aramalara rağmen bulunamaması sebebiyle kaybolduğunu belirterek; şirket karar defterinin zayi olduğuna dair belge verilmesine dair karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, zayi belgesi verilmesi isteminden ibarettir.

6102 sayılı TTK'nın 64/4. Maddesine göre; Pay defteri, yönetim kurulu karar defteri ve genel kurul toplantı ve müzakere defteri gibi işletmenin muhasebesiyle ilgili olmayan defterler de ticari defterlerdir.

6102 sayılı TTK'nın 82/7. Maddesine göre; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir."

Türk Ticaret Kanunu'nun 82/7 maddesinde, bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin kanunda belirtilen nedenlerle zayi edilmesi halinde, defter sahibi tacirin zıyaı öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içerisinde yetkili mahkemeden kendisine bir zayi belgesi verilmesini talep etmesi öngörülmüştür. Maddede düzenlenen 15 günlük süre hak düşürücü nitelikte olduğundan resen gözetilmesi gerekir. (Konya BAM . HD ... E ... K)

Antalya BAM . H.D.'nin ... Esas ... Karar sayılı kararı; ''Zayi belgesi talep eden davacı öncelikle bir ziyaa olayının vuku bulduğunu ve bu ziyaanın TTK 82/7. maddesinde belirtildiği hallerden veya benzeri bir olay sonucu meydana geldiğini, defterlerin korunması amacıyla gereken dikkat ve özeni göstermiş olduğunu, ziyaanın onun iradesi dışında meydana geldiğini, yasa gereği tutmak ve saklamak zorunda olduğu şirkete ait karar defterini emin koşullarda saklayıp, muhafaza ettiğini ispatlamak zorundadır.

Bu durumda davacı, kanunen saklamakla yükümlü olduğu belgeleri muhafaza etmek için basiretli bir tacirin alması gereken tedbirleri aldığını, özen görevini yerine getirdiğini, belgelerin zayi olmasında kusuru olmadığını ispat edemediğinden davanın reddine karar verilmesi doğru olup, davacı vekilinin istinaf başvurusu yerinde değildir.

Sonuç olarak, davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-1. maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. '' şeklindedir.

Konya BAM . H.D.'nin ... E ... K sayılı ilamı; ''

Türk Ticaret Kanunu'nun 82/7 maddesi uyarınca tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterlerin afet veya hırsızlık sebebiyle ziyaya uğraması halinde mahkemeden belge talep edilebileceği hususu düzenlenmiş olup, değinilen düzenleme uyarınca tacirin defter ve belgelerini özenli bir şekilde saklama yükümlülüğü bulunmaktadır. Bir başka anlatımla tacir özen yükümlülüğüne uymasına rağmen defter ve belgelerin zayi olduğunu kanıtlamak durumundadır.

Anılan madde uyarınca tacir, afet veya hırsızlık halinde mahkemeden zayi belgesi talep edebilecektir. Davacı şirketin zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden zayi belgesi talebinde bulunmadığı gibi davacının özen yükümlülüğüne uyduğu halde meydana gelen bir afet yada hırsızlık nedeniyle ticari defterinin zayi olduğunu kanıtlaması gerekmektedir.

Yukarıdaki madde metinlerinden de anlaşılacağı üzere zayi belgesinin hangi şartlarda verileceği net bir şekilde hüküm altına alınmıştır.

Dava dilekçesinde ise zayi nedeni olarak şirketin şirket yetkililerinin değiştiğini, şirketi yetkili olarak aldıklarını, eski yetkililerin defterlerin zayi olduğunu bildirerek defterlerin kendilerine verilmediğini iddia ettikleri, ilk derece mahkemesi, beyanların soyut nitelikte olduğu, davacı ve önceki yetkililerin basiretli davranmadıkları, defter ve belgelerin muhafazasında gerekli özeni göstermedikleri, sınırlı olarak sayılan zayi sebeplerinin ileri sürülmediği gerekçeleriyle davanın reddine karar verdiği,

verilen karar yukarıda özetlenen nedenlerle istinaf edilmiş ise de istinaf sebeplerinin de dava dilekçesindeki sebepler gibi soyut nitelikte olduğu, önceki şirket yetkililerinin ve sonraki şirket yetkililerinin basiretli davranmadıkları, dosyaya şirketi yetkili olarak alırken defterlerin olmadığına dair bir tutanakta dosyaya sunmadıkları, ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu, istinaf sebeplerinin ise soyut olup maddede sayılan sebeplere dayanmadığı anlaşıldığından, davacının istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.1 maddesi gereğince esastan reddine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. '' şeklindedir.

Somut olayda, davacı basiretli bir tacir gibi davrandığını, şirkete ait karar defterinin elde olmayan sebeplerden ötürü zayi olduğunu ve karar defterinin zayi olmasında kusurunun bulunmadığını ispat yükü altındadır.

Her ne kadar şirkete ait karar defterinin zayi olduğu iddia edilmiş ise de; defterin ne şekilde zayi olduğu açıklanmamıştır. Davacı tanığı da defterlerin ne şekilde zayi olduğu konusunda bilgisinin olmadığını beyan etmiştir.

Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde; davacı defterlerin ne şekilde zayi olduğunu, defterlerin zayi olmaması için gerekli özeni gösterdiğini, defterlerin zayi olmasında herhangi bir kusurunun bulunmadığını ve basiretli bir tacir gibi saklama yükümlülüğünü yerine getirdiğini ispatlayamadığından, davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.