Konya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/534 K.2023/439

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ... T.C.

KONYA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ "TÜRK MİLLETİ ADINA"

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

KARAR NO

HAKİM

KATİP

DAVACILAR : 1-

: 2-

VEKİLİ

DAVALI

VEKİLLERİ

DAVA

İpotek (İpoteğin Kaldırılması (Fekki))

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

KARARIN YAZILDIĞI TARİH

Mahkememizde görülmekte olan İpotek (İpoteğin Kaldırılması (Fekki)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özet olarak; müvekkiline ait, Konya ili ... ilçesi ... Mh. ... ada ... (Eski parsel ... Mh. 0 ada ... parsel) parselde kayıtlı tarlanın davalı banka lehine; ipotek senedinde belirtilen ... San Tic Aş, ... Ltd Şti, ... Tic Ltd Şti, ... San Ltd Şti, ...

Tic AŞ'nin doğmuş ve doğacak borçlarının teminatı olarak 12.12.2007 tarihinde 367.500,00 TL bedelli 1. Derece 1. Sıra ipotek verildiğini, bu mülk üzerinde bulunan üst limit ipoteğinin kalkması için bizzat müvekkillerince üst limit ipoteğinden 378.000,00 TL'nin davalı banka hesabına yatırıldığını ve ipotek senedinde belirtilen borçluların bankaya olan borçlarından bu miktarların düşüldüğünü, üst sınır ipoteğinde alacağın gerçek miktarının tapu kütüğünde yazılı olan miktardan fala ise artan kısmın güvenceden yararlanamayacağını,

bu kapsamda malik olan müvekkillerinin 3. Şahıs ödemelerini fazlası ile yaptığı için ipoteğin terkini isteme hakkı olduğunu, davalı banka ve T.C. Tasarruf Mevduati Sigorta Fonu ile ipoteklerin kaldırılmasına yönelik görüşmeler sonrası ilkin ana borçlu firma olan ...

AŞ den gayrınakdi (çek yapraklarının karşılığı ile ilgili olarak) 75.000-TL lik banka teminat mektubu istendiğini, bu firmanın teminat mektubunu göndermesine rağmen bu defa ipotek fekkinden vazgeçtiklerini, ipotek veren müvekkillerinin üst limitten fazla ödeme yaptığı ortada olduğu için ipoteğin fekki gerekse de; yukarıda bahsi geçen firmaların davalı bankaya borcu da kalmadığından bahisle, Konya ili ... ilçesi ... Mh. ... ada ... (Eski parsel ... Mh.

0 ada... parsel) parselde kayıtlı tarla üzerinde davalı adına olan ipotek Şerhlerinin kaldırılması ile yargılama gideri ve ücreti vekalet talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özet olarak; dava konusu ipoteğin fekki talebinin haksız olduğunu, söz konusu ipotek senedinden de anlaşılacağı üzerine 367.500 TL üzerine konulmuş anapara ipoteği olduğunu, zira alacak miktarının kesin olarak belli olmadığını, bu doğrultuda kurulan ipoteğin anapara ipoteği ve süresiz bir ipotek olduğundan borç miktarının tamamen ödenmesi şartına bağlı olarak ipotek lehtarından;

banka ise ipotek fek yazısı başka tüzel kişilik veya gerçek kişide ise lehtarın bizzat tapu müdürlüğüne gelerek yazılı terkin talebinde bulunmasının gerektiğini, teminata bağlanan borcun sona ermemesi sebebi ile ipoteğin müvekkili banka tarafından kaldırılamadığını, ipotek borcunu ödemeyen malikin ipoteğin fekki talebinin haksız olduğunu belirterek; davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

TOPLANAN DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, ipoteğin kaldırılması isteminden ibarettir.

Meram Tapu Müdürlüğü'nün 12.12.2007 tarihli ... yevmiye numaralı işlemi ile, davacıların Konya İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, ... parsel sayılı taşınmazdaki 3/12'şer hisseleri üzerine, ... A.Ş., ... Ltd. Şti., ... Ltd. Şti., ... Ltd. Şti. Ve ... A.Ş.'nin ...

Bankası A.Ş.'den kullandıkları ya da kullanacakları krediler ile bankaya karşı asaleten ya da kefaleten doğmuş ve doğacak borçların teminatı teşkil etmek üzere 367.500 TL üzerinden müşterek borçlu müteselsil kefil sıfatıyla ipotek tesis edildiği, ... Mahallesi, ... parsel sayılı taşınmazın yenileme işlemi sonrasında ... Mahallesi ... Ada, ... Parsel numarasıyla tescil edildiği, devamında da yine yenileme sonrasında davacılardan ... hissesine tekabül eden taşınmazın ...

Mahallesi, ... Ada, ... Parsel numarasıyla, ... hissesine tekabül eden taşınmazın ise ... Mahallesi, ... Ada, ... Parsel numarasıyla tapuya tescil edildiği, davacılar hissesine konulan ipoteğin de bu taşınmazlara aktarıldığı anlaşılmıştır.

Davacılar, ipoteğin üst sınır ipoteği olduğunu, ipotek senedinde belirtilen tutardan fazla ödeme yapıldığını, dolayısıyla ipoteğin kaldırılması gerektiğini iddia etmiş, davalı ise ipoteğin ana para ipoteği olduğunu, ... Ltd. Şti.'nin halen mevcut borcunun bulunması nedeniyle ipoteğin kaldırılmasının mümkün olmadığını savunmuştur.

İpotek, hâlen mevcut veya ilerde doğması olası bir alacağı teminat altına alır (TMK m. 881). Miktarı ipoteğin tesisi anında belli olan alacaklar için ana para ipoteği (sabit ipotek, adi ipotek, karz ipoteği, kesin borç ipoteği), miktarı ipoteğin tesisi anında belli (muayyen) olmayan fakat ilerde gerçekleşecek alacaklar için ise üst sınır ipoteği (limit ipoteği, azami meblağ ipoteği, maksimal ipotek) kurulur (TMK m. 851). Ana para ipoteğinde taşınmazın teminat altına aldığı miktar rehin sözleşmesinde yazılı olan meblağ, üst sınır ipoteğinde ise ilerde tahakkuku muhtemel alacağın tahakkuk eden ve fakat üst sınır olarak belirlenen meblağı geçemeyecek olan kısmıdır. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun ... E ... K; ... E ... K; ... E ... K sayılı ilamları)

Somut olayda; 12.12.2007 tarihli 28980 yevmiye numaralı resmi senet ile ipoteğin, ileride gerçekleşecek veya gerçekleşmesi muhtemel olan bir alacağın teminatı olarak tesis edildiği açık olduğundan ipoteğin üst sınır ipoteği olarak kabul edilmesi gerekir. Bu kapsamda davalı tarafın ipoteğin ana para ipoteği olduğuna yönelik savunmalarına itibar edilmemiştir.

Türk Medeni Kanununun 851. ve 881. maddelerinde ifadesini bulan azami meblağ (üst sınır) ipoteğinde alacağın ulaşacağı miktar önceden belirsiz olduğundan taşınmazın ne miktar için teminat teşkil edeceği ipotek akit tablosunda gösterilen limitle sınırlanabilir.

Türk Medeni Kanununun 875. maddesinde belirtilen ve ipotekle teminat altına alınan ana borç, gecikme faizi, icra takip giderleri ve taraflarca kararlaştırılan eklentilerden oluşan borcun toplam miktarının bu limiti aşması olanaklı değildir. Bu kural uyarınca üst sınır ipoteğinde alacak bakımından bir üst sınır tespit edilerek teminatın kapsamı saptanmaktadır. Bu şekilde rehin edilen alacağın tutarı değil, ipotekli gayrimenkulün sorumlu olduğu üst miktar belirlenmektedir.

O halde teminat, alacağı ve alacaklı icra takibi yapmışsa takip giderleri ile temerrüt faizlerini, üst sınıra kadar sınırlamaya tabi olmaksızın sağlamaktadır. Bu bakımdan üst sınır ipoteği kurulurken akit tablosuna üst sınır belirlenmesi yapıldıktan sonra "bu meblağa ilaveten" denilmek suretiyle ilave yapma olanağı bulunmamaktadır. Yapılsa da geçerli sayılmaz.

Kısaca, ipoteğin üst sınır ipoteği olması durumunda borçlu sadece ipotek akit tablosunda belirtilen miktar ile sınırlı olmak üzere sorumludur. (Yargıtay .Hukuk Dairesi Esas: ... Karar: ... Karar Tarihi: 29.09.2021)

Yargıtay .Hukuk Dairesi'nin ... E ... K sayılı ilamı; '' İpoteğin terkinine karar verilebilmesi için borçlu ya da ipotek veren üçüncü kişi, en fazla teminat tutarındaki borcu, teminat ipotek alacaklısına ödemesi ya da ipotek akit tablosunda belirtilen ve teminata bağlanan borcun sona ermesi zorunludur. Mahkemece, ipoteğin kaldırılmasını gerektiren tüm koşulların gerçekleşip gerçekleştirilmediği yeterince araştırılmamıştır. Eksik soruşturma ve araştırma ile hüküm verilemez. Açıklanan sebeplerle karar bozulmalıdır.'' şeklinde,

Yargıtay .Hukuk Dairesi'nin ... E ... K sayılı ilamı da; '' Üst sınır ipoteğinin bulunması halinde alacak miktarı ipotek limitini aşıyor olsa dahi borçlu ipotek akit tablosunda belirlenen miktarı icra dosyasına yatırmakla tüm borçlarından kurtulur.'' şeklindedir.

Dosya kapsamına uygun olduğundan hükme esas alınan 12.06.2023 tarihli bilirkişi raporu ile, davacıların ipotek borcuna istinaden ... A.Ş.'nin hesabına 374.000,00 TL tutarında ödeme yapıldığı, banka tarafından da ... A.Ş.'nin kredi borcundan mahsup edildiği, davacıların kefil sıfatıyla yer aldıkları ve davalı banka ile ... A.Ş. Arasında imzalanmış herhangi bir GKS olmadığı, dava dışı ... Ltd. Şti.'nin davalı bankaya 353.700,66 TL tutarında borçlu olduğu tespit edilmiştir.

Davalı, ipoteğin her bir şirket lehine ayrı ayrı tesis edildiğini savunmuş ise de, ipotek senedinde bu yönde bir belirlemenin bulunmadığı, ipotek borçlularının her bir şirket yönünden ayrı ayrı sorumluluklarının kabul edilmesi için ipotek akdinde açık hükmün bulunması gerektiği, ancak 12/12/2007 tarihli ipotek senedinde bu yönde bir hükmün bulunmadığı anlaşıldığından davalının bu yöndeki savunmalarına itibar edilmemiştir.

Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde.

12.12.2007 tarihli ... yevmiye numaralı resmi senet ile davacılara ait taşınmaz üzerinde davalı lehine tesis edilen ipoteğin üst sınır ipoteği olduğu, dolayısıyla davacıların sorumluluğunun ipotek limiti olan 367.500 TL ile sınırlı olduğu, davacıların ipotek akdine istinaden davalı bankaya 374.000 TL tutarında tutarında ödeme yaptıkları dolayısıyla bu ödeme ile ipotek akdinden kaynaklı sorumluluklarının sona erdiği, her ne kadar ödeme dekontlarında ödemelerin kefalet borcuna mı yoksa ipotek borcuna mı istinaden yapıldığı konusunda bir açıklama yoksa da, ödemelerin ...

A.Ş.'nin hesabına yapılması, bankanın da ödemeleri bu firmanın borcundan mahsup etmesi ve davacıların kefaleten imzaladıkları davalı banka ile ... A.Ş.

Arasında imzalanan herhangi bir GKS'nin bulunmaması, yine davalı tarafça aksi yönde bir savunmanında bulunmaması karşısında ödemelerin ipotek akdine istinaden yapıldığının kabul edilmesi gerektiği, dolayısıyla bu ödeme ile davacıların sorumluluklarının sona erdiği sonucuna varıldığından davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.