Konya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/889 K.2023/183

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... E. - ... K. T.C.

KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA

1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARAR

ESAS NO

KARAR NO

BAŞKAN : ... ... ÜYE : ... ... ÜYE : ... ... KATİP : ... ...

DAVACILAR

1- ... - (T.C. Kimlik No: ...) 2- ... - (T.C. Kimlik No: ...) 3- ... - (T.C. Kimlik No: ...) 4- ... - (T.C. Kimlik No: ...)

VEKİLLERİ

DAVALI

VEKİLLERİ

Av. ... - Av. ...

DAVA

TESPİT ve ALACAK

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH

Davacılar tarafından davalı aleyhine açılan davanın yapılan yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacılar vekili 03/03/2017 tarihli dilekçesiyle ve 16/10/2019 tarihli duruşmadaki beyanlarıyla ; davacıların murisi ... tarafından davalı şirkete para yatırıldığını, kendisinin 06/12/2014 tarihinde vefat ettiğini, muris ...'ün başka mirasçılarının da bulunduğunu, davayı açan mirasçıların sadece kendi miras hisselerine istinaden bu davayı açtıklarını, bütün mirasçılar adına bu davanın açılmadığını, davalı şirket temsilcileri tarafından, para yatırılırken davacıların murisinin davalı şirkete ortak olacağı,

yatırılan para karşılığında yüksek kazanç elde edeceği ve yatırdığı paranın istendiğinde kendisine iade edileceği konusunda davacıların murisine güven telkin edildiğini, davalı holdingin grup şirketleri bünyesinde barındırdığını, davacıların murisinin yatırdığı paraları geri istediğinde davalı şirketin ödeme yapmadığını beyan ederek,

fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, davacıların murisi ...'ün davalı şirkete yatırdığı paralardan dolayı ve dava açan mirasçıların miras hisselerine ilişkin olarak şimdilik, 1.000 TL.nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Dilekçeler aşaması tamamlanmış, taraflara duruşma gününü bildirir davetiye tebliğ edilerek duruşma açılmıştır.

Davalı şirket vekili, öncelikle hak düşürücü süre itirazı ile zamanaşımı itirazında ve Konya . Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. ... K. sayılı ilamından dolayı da kesin hüküm itirazında bulunmuş ve ayrıca, davacının sunduğu belgelerin davalıyı bağlayamayacağını bildirerek davanın esastan da reddini istemiştir.

Açılan dava Mahkememizin ... E. sırasına kaydedilmiş, yapılan yargılama sonunda 28/12/2017 gün ve ... E. ... K. sayılı ilam ile davacıların davasının kesin hüküm dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiş, karara karşı istinaf yoluna gidilmesi üzerine Ankara BAM . HD'nin 15/05/2019 gün ve ... E. ... K. sayılı ilamı ile kesin hükmün söz konusu olmadığı gerekçesiyle Mahkememizin kararı kaldırılmış, dava tekrar Mahkememizin ... E. sırasına kaydedilmiştir.

Davacıların UYAP Mernis ve Takbis kayıtları çıkartılmış ve davalı şirketin ticaret sicil kayıtlarına ilişkin Ticaret Sicil Gazetesi suretleri başka dosyalarımızdan alınarak bu dosyamıza da konulmuştur. Davalı şirket tarafından bir kısım ödeme belgeleri ibraz edilmiştir.

Mahkememizin ... E. sırası üzerinden yapılan yargılaması sonunda, Mahkememizin 16/10/2019 gün ve ... E. ... K. sayılı ilamı ile davacıların davasının aktif husumet dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.

Karara karşı istinaf yoluna gidilmesi üzerine Ankara BAM . HD'nin 11/02/2021 gün ve ... E. ... K. sayılı ilamı ile istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.

Bu karara karşı da temyiz yoluna gidilmesi üzerine, Yargıtay . HD'nin 19/10/2022 gün ve ... E. ... K. sayılı ilamı ile karar bozulmuş, bozma sonrası dosya Mahkememizin ... E. sırasına kaydedilmiştir.

İncelenen dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde;

Dava, "Tespit ve Alacak" davasıdır.

Somut olayda ; Dosyamıza suretleri konulan Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nin 28/05/2010 gün ve 7573 sayılı nüshasının 209. sayfasınındaki bilgilerden ... Tic. A.Ş. 'nin ünvanının ... Holding A.Ş. olarak değiştirildiği, 17/07/2012 gün ve 8113 sayılı nüshasının 108. sayfasındaki bilgilerden ... A.Ş.'nin ... Holding A.Ş.'nin bünyesine girerek ... A.Ş.'ye devredilmek suretiyle birleştirilmesine ve tasfiyesiz infisahına karar verildiği ve 08/06/2017 gün ve ... sayılı nüshasının 291. sayfasındaki bilgilerden de ... Holding A.Ş.'nin ünvanının ... Holding A.Ş. olarak değiştirilmesine karar verildiği anlaşılmış, gerekçeli kararımızın karar başlığında da davalı şirket, güncel ünvanına uygun olarak ... Holding A.Ş. olarak yazılmıştır.

Davada çözülmesi gereken sorunlar ; davacıların murisinin davalı şirkete (ve alt grup şirketlerine) para yatırıp yatırmadığı, yatırmışsa ne zaman ve ne kadar yatırdığı, yatırılan bedellerin iadesinin istenip istenemeyeceği, istenebilirse kalan alacağın ne kadar olduğu, kalan alacak varsa uygulanması gereken faiz başlangıç ve türünün ne olması gerektiği, davacıların davalı şirketin ortağı olup olmadığı,

davada hak düşürücü süre ve zamanaşımı sürelerinin geçip geçmediği ve muris ...'ün bir kısım mirasçıları olan davacıların bütün mirasçılar adına değil de sadece miras hisselerine ilişkin olarak bu alacak davasını açıp açamayacakları, aktif husumet ehliyetlerinin bulunup bulunmadığı, davacıların 6100 s. HMK'nin 84. maddesi gereğince teminat yatırmak zorunda olup olmadığı ve özellikle Yargıtay. HD'nin 19/10/2022 gün ve ... E. ...

K. sayılı bozma ilamına uyulmasının gerekip gerekmediği sorunlarıdır.

6100 s. HMK'nin 84/1. maddesi gereğince "Türkiye’de mutad meskeni olmayan Türk vatandaşının dava açması" halinde teminat yatırılması gerekli ise de; davacıların UYAP Mernis ve Takbis kayıtlarının çıkartılması sonucu, Türkiye'de taşınmazlarının bulunduğu anlaşıldığından 6100 s. HMK'nin 85/1-b maddesi gereğince teminat yatırmalarının gerekmediği sonucuna varılmıştır.

Davalı taraf, Konya . Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 20/12/2012 gün ve ... E. ... K. sayılı ve 31/03/2014 tarihinde kesinleşen kararından dolayı kesin hüküm itirazında bulunmuş ise de ; aynı davacılar tarafından davalı ...Ş. ile bu davada davalı olarak yer almayan Haşim Bayram'a karşı açılan diğer davanın konusunun, Mahkememizdeki bu davadan farklı olması nedeniyle Ankara BAM . HD'nin geri çevirme kararında da belirtildiği gibi kesin hüküm itirazının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Davacıların aktif husumet ehliyetinin bulunup bulunmadığı ve Yargıtay . HD'nin 19/10/2022 gün ve ... E. ... K. sayılı ilamına uyulmasının gerekip gerekmediği yönünden yapılan değerlendirme ise ;

Her ne kadar Yargıtay . HD'nin 19/10/2022 gün ve ... E. ... K. sayılı ilamı ile "6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 114. maddesi uyarınca tarafların, taraf ve dava ehliyetine sahip olmaları dava şartı olup, HMK 115/2. maddesinde "mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder." düzenlenmiştir.

Bu açıklamalar kapsamında somut uyuşmazlığa bakıldığında, davacıların murisi ...’ün terekesine iş bu dava tarihinden önce Kayseri 1. Sulh Hukuk Mahkemesi’nin ... Esas- ... Karar sayılı ve 11.11.2014 tarihli kararıyla temsilci atandığı anlaşılmıştır. Bu durumda murisin terekesine temsilci atandığından HMK 115. maddesi kapsamında dava dilekçesinin tereke temsilcisine tebliği ile taraf teşkili sağlandıktan sonra işin esası hakkında bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir" gerekçesiyle karar bozulmuş ise de;

Davacılar vekilinin 16/10/2019 tarihli duruşmadaki beyanlarından, bu alacak davasının davacıların murisi ...'ün davalı şirkete yatırdığı paralardan dolayı ve sadece dava açan mirasçılaran miras paylarına ilişkin olarak açıldığı, bütün mirasçılar adına açılmadığı ve başka mirasçıların da bulunduğu anlaşılmıştır.

Yargıtay HGK’nun 31/05/2022 gün ve ... E. ... K. sayılı emsal içtihadına göre, "Türk Medeni Kanunu’nun 702/2. maddesinde sözü edilen terekeye ait haklar üzerinde tasarruf söz konusu ise ortakların oy birliği ile karar vermeleri, maddenin açık hükmü gereği olduğundan, tasarruf işlemi niteliğindeki tapu iptali ve tescil davasının tüm mirasçılar tarafından birlikte açılması veya terekeye temsilci atanması ve bu yolla davanın yürütülmesi gerekir. Bir mirasçı tüm mirasçılar adına tek başına dava açabilirse de, böyle bir davayı yalnız başına yürütemez. Bu durumda davanın hemen reddedilmeyip, diğer mirasçıların davaya katılımlarının veya muvafakatlerinin sağlanması ya da terekeye temsilci atanması için davacıya uygun süre verilmesi gerekmektedir.

Ancak dava halefiyet esasına göre tereke adına değil de kendi miras payı için açılmış ise tüm mirasçıların onayının alınmasına gerek bulunmamaktadır. Bir ya da bir kısım mirasçı terekeye ait bir mal veya alacaktan yalnız kendi miras payına düşen kısım için yalnız kendi adına dava açarsa, böyle bir dava reddedilir. Çünkü, bir veya bir kısım mirasçının iştirak hâlindeki pay üzerinde tasarrufta bulunma yetkisi yoktur.

Böyle bir dava diğer mirasçıların paylarını kapsamadığından ve aynı zamanda onlar adına da açılmadığından, davaya diğer mirasçıların katılmasına (icazet vermesine) olanak yoktur. Diğer bir anlatımla, öteki mirasçıların davaya katılmalarının sağlanması veya yöntemine uygun biçimde muvafakatlerinin alınması, ya da miras ortaklığına bir mümessil tayin edilerek onun huzuru ile davaya devam edilmesi mümkün değildir ve davanın reddi gerekir.

Aynı nedenle, tereke temsilcisi de, bir mirasçının yalnız kendi payı için açmış olduğu davaya icazet verip davayı devam ettiremez. Yargıtay’ın yerleşik uygulaması ve öğretinin görüşü bu yöndedir (... : Hukuk Muhakemeleri Usulü, 6. Baskı 2001, C.1, s. 984 vd)."

Yukarıda yazılı Yargıtay HGK emsal içtihadında ve yine aynı mahiyetteki Yargıtay. HD.nin 25.02.2019 gün ve ... E. ... K. sayılı ve Yargıtay. HD'nin 10/10/2022 gün ve ... E. ...

K. sayılı emsal içtihatlarında da açıklandığı üzere, bu davanın davacılar tarafından halefiyet esasına göre tereke adına değil, kendi miras payları adına açıldığı için, bütün mirasçıların onayının alınmasına gerek bulunmadığı, davayı açan bir kısım mirasçıların iştirak halindeki pay üzerinde tasarrufta bulunma yetkilerinin olmadığı, davada yer almayan diğer mirasçıların davaya katılmalarının sağlanmasına veya muvafakatlarının alınmasına ya da miras ortaklığına temsilci tayin edilerek davaya devam edilmesine de imkan bulunmadığından davanın reddi gerektiği sonucuna varılmış, bu nedenlerle Yargıtay.

HD'nin 19/10/2022 gün ve ... E. ... K. sayılı bozma ilamına uyulamayacağı belirlenmiş ve oluşan vicdani kanaat ile önceki kararda direnilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ...