Konya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/292 K.2023/590

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - T.C.

KONYA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ "TÜRK MİLLETİ ADINA"

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

KARAR NO

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI

VEKİLLERİ

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

KARARIN YAZILDIĞI TARİH

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özet olarak; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında 02.11.2022 tarihinde imzalanan satış sözleşmesine davalı tarafın riayet etmemesi nedeniyle davalı aleyhine Konya İcra Dairesi'nin ... E sayılı icra dosyasında icra takibine başlandığını, ancak davalının haksız itirazı üzerine de takibin durdurulduğunu belirterek; Konya . İcra Dairesi ... Esas sayılı icra takibine yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, davalının haksız ve kötü niyetli itirazı için müvekkilim lehine yüzde yirmiden aşağı olmamak üzere hakkaniyete uygun bir icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı şirket üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özet olarak; davanın usulden reddinin gerektiğini, teminat yatırma şartının yerine getirilmediğini, davacı tarafın taleplerinde haksız olduğunu belirterek; davanın reddine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, itirazın iptali isteminden ibarettir.

Yargıtay. Hukuk Dairesi'nin ... E ... K sayılı ilamı; ''Genel haciz ile takip, alacaklının icra dairesine yapacağı takip talebi ile başlar.(İİK 58) Takip talebinde nelerin bulunacağı yasada sayılmıştır. Şayet alacak yabancı para alacağı ise YTL olarak karşılığının gösterilmesi gerekir.

Mahkemenin de kabulünde olduğu üzere takip talebinde yabancı para alacağının YTL olarak karşılığı gösterilmemişse bu husus kamu düzenini ilgilendirdiğinden icra dairesinin takip talebini reddetmesi gerekir. İcra Dairesi yasaya uygun takip talebini alınca takip talebine uygun olarak İİK 60.maddesinde öngörüldüğü şekilde ödeme emri düzenleyip borçluya göndermekle yükümlüdür. Ödeme emri düzenlenmesi icra dairesinin görevi içindedir.

Somut olayda alacaklı takip talebini yasaya uygun olarak düzenlemiş ve 10.000 USD karşılığı olarak 14.700.000.000 TL olarak göstermiştir. İcra dosyasında bulunan ödeme emri suretinde 10.000 USD karşılğı kaç YTL olduğu gösterilmemiştir.

Ancak davalı borçlu icra takibine yaptığı itirazında ödeme emrindeki bu eksikliği itiraz veya şikayet konusu yapmamıştır. Bu durumda borçluya gönderilen ödeme emrindeki 10.000 USD karşılığı YTL olarak gösterilmişse icra dosyasında bulunan örnekte gösterilmemiş olması sonuca etkili değildir. Bu eksikliklerin her zaman giderilmesi mümkündür. Mahkemece, davalı borçludan kendisine tebliğ edilen ödeme emri istenmeli, bu ödeme emride 10.000 USD'nın YTL karşılığı gösterilmemişse şimdiki gibi gösterilmişse dosyada bulunan ödeme emrindeki noksanlık tamamlattırılıp işin esası incelenerek sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya uygun olup bozma nedenidir.'' şeklindedir.

Antalya BAM. Hukuk Dairesi'nin ... E ... K sayılı ilamı; ''Yargıtay .Hukuk Dairesi'nin ... Esas, ... Karar sayı ve 22/05/2019 tarih, ... Esas, ... Karar sayı ve 23/03/2016 tarih, ... Esas, ... Karar sayı, 21/04/2010 tarih, Yargıtay .Hukuk Dairesi'nin ... Esas, ... Karar sayı ve 25/06/2008 tarih, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 12.05.1999 tarih, ... ... Esas, ... Karar sayılı,Y.HD.nin ... E.,... K.sayı ve 20/6/2013 tarih,Y.HD.nin ... E.,...

K.sayı ve 24/06/2015 tarihli kararı v.b içtihatları gibi Yargıtay'ın istikrar kazanmış uygulaması uyarınca. İİK’nun 58/3. maddesine göre alacağın Türk parası ile tutarının takip talepnamesinde gösterilmesi zorunludur. Aynı zorunluluk, İİK’nun 60/1. maddesi gereğince ödeme emri için de geçerlidir.

Bu zorunluluğun yerine getirilmemesi kamu düzeni ve devletin hükümranlık hakları ile ilgili olup, süresiz şikayet nedeni olduğu gibi, takibin her safhasında doğrudan doğruya göz önünde tutulmalıdır.

Takip talepnamesinde veya ödeme emrinde yabancı para alacağının Türk parası karşılığının gösterilmemiş olması halinde icra takibine yönelik itiraza müteakip açılacak itirazın iptali veya kaldırılması davasının,yasaya uygun takip yapılmadığından dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmesi gerekir.

Somut olayda; dava konusu yapılan Denizli .İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; davacı avukat tarafından başlatılan icra takibi sebebiyle düzenlenen ödeme emrinde 70.218,00 Amerikan Doları alacak talebinde bulunulmakla birlikte, yabancı para ile talep edilen alacakların Türk parası karşılığının gösterilmediği anlaşılmaktadır.

Yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda; dava konusu yapılan icra takibindeki ödeme emrinde belirtilen hukuka aykırılığın kamu düzenine ilişkin olması sebebiyle mahkemece resen gözetilmesi ve takibe yönelik itirazın iptali için açılan eldeki davanın yasaya uygun takip yapılmadığından bahisle dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmesi gerekirken mahkemece işin esası incelenerek kesin hükme yol açacak şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.'' şeklindedir.

Yine, Ankara BAM . Hukuk Dairesi'nin ... E ... K sayılı ilamı; ''Davacı, icra takibinde ve davada alacağını doğrudan Euro cinsinden talep etmiştir. Ancak, icra takiplerinin milli para birimi üzerinden yapılması esastır. Hiçbir ülkede, başka bir ülkenin para birimi üzerinden icra takibi yapılamaz. Buna göre, yabancı para alacağının Türk Parası ile tutarının takip talebinde ve ödeme emrinde gösterilmesi zorunludur. Bu husus kamu düzeni ve devletin hükümranlık hakları ile ilgili olup icra takibinin her aşamasında doğrudan gözönünde bulundurulması gereken bir iptal sebebidir (Yargıtay . Hukuk Dairesi'nin 06/07/2020 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı emsal kararı).

İcra ve İflas Kanunu'nun takip talebi ve muhtevası başlıklı 58/3. maddesinde, alacağın veya istenen teminatın Türk Parasıyla tutarı ve faizli alacaklarda faizin miktarı ile işlemeye başladığı gün, alacak veya teminat yabancı para ise, alacağın hangi tarihteki kur üzerinden talep edildiği ve faizinin, takip talebinde belirtilmesi gerektiği düzenlenmiştir. Yine aynı kanunun ödeme emri ve muhtevası başlıklı 60/1-1. maddesinde alacaklının veya vekilinin banka hesap numarası hariç olmak üzere, 58. maddeye göre takip talebine yazılması lazım gelen kayıtların ödeme emrinde bulunması gerektiği belirtilmiştir.

Dava konusu olayda, takip talebinde ve ödeme emrinde, yabancı para alacağının Türk Parası karşılığı belirtilmediği gibi davacı tarafından alacak doğrudan Euro cinsinden talep edilmiştir. Bu husus kamu düzeni ve devletin hükümranlık hakları ile ilgili olup süresiz şikayet nedeni olduğu gibi, mahkemece, takibin her safhasında doğrudan doğruya göz önünde tutulmalıdır (Hukuk Genel Kurulu’nun 12/05/1999 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı emsal kararı).

Diğer yandan İİK'nın 67. maddesine göre, itirazın iptali davalarında, usulüne uygun başlatılmış bir icra takibinin bulunması, süresi içinde borca itiraz edilmesi, takibin durması ve bir yıllık hak düşürücü süre içinde davanın açılmış olması özel dava şartıdır. Davacı tarafça takip talebinin yabancı para alacağının tahsili talebi ile düzenlendiği anlaşılmakla usulüne uygun başlatılmış bir icra takibinden söz edilemez. Özel dava şartlarının varlığı ise davada resen gözetilir (HMK md. 115/2).

Hal böyle olunca ilk derece mahkemesince, dava şartı yokluğu sebebi ile davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken, işin esasının incelenerek karar verilmesi isabetsiz bulunmuştur.'' şeklindedir.

Davacının 35.000,00 USD alacağın tahsiline yönelik olarak genel haciz yoluyla takip talebinde bulunduğu, takip talebinde yabancı para alacağının TL karşılığının gösterilmediği, davacı talebi uyarınca Konya . İcra Dairesi'nin ... E sayılı takip dosyasının açıldığı, icra müdürlüğünce düzenlenen ödeme emrinde yabancı para alacağının TL karşılığının gösterilmediği, takip borçlusu davalının itirazı üzerine de takibin durdurulduğu anlaşılmıştır.

Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde; takip talebinde ve ödeme emrinde yabancı para alacağının TL karşılığının gösterilmediği, bu bakımdan icra takibinin geçersiz olduğu, itirazın iptali davalarından davaya konu icra takibinin geçerli olmasının dava şartı niteliğinde olduğu sonucuna varıldığından davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar vermek gerekmiştir.

Tarafların tazminat istemleri yönünden yapılan değerlendirmede ise, davanın esasına girilmediğinden itirazın haksız olup olmadığı ve yine takibin kötü niyetli olup olmadığı değerlendirilmediğinden her iki tarafın tazminat isteminin de reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.