Konya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/557 K.2023/687

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ... Esas - ... Karar T.C.

KONYA " TÜRK MİLLETİ ADINA"

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

KARAR NO

HAKİM : ... ... KATİP : ... ...

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI : HASIMSIZ

DAVA

Zayi Belgesi Verilmesi

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; şirket müdürü ... şirketin işlerinin yürütülmesi amacıyla daha önce genel müdür olarak atadığı ... Konya . Noterliği'nin ihtarnamesi ile müdürlük görevine son verdiğini, ... defterlerini teslim etmediğini ve yapılan aramada da şirket defterlerinin bulunamadığını, davacı şirkete ait karar defterinin zayi olduğuna dair belgenin çeklerin kaybolduğunu belirterek; söz konusu çeklerin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkememizce Konya Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne, Konya Vergi Dairesi Başkanlığı'na, Türkiye Noterler Birliği Başkanlığı'na yazılar yazılarak gerekli bilgi ve belgeler getirtilerek dosyamız arasına konulmuştur.

Tüm dosya kapsamı ve deliller birlikte değerlendirildiğinde; dava zayi belgesi verilmesi davasıdır. Zayi belgesi talep edenin öncelikle bir ziya olayının vuku bulduğunu ve bu ziyanın TTK 82/7. maddesinde belirtildiği hallerden veya benzeri bir olay sonucu meydana geldiğini, defterlerin korunması amacıyla gereken dikkat ve özenin gösterilmiş olduğunu, ziyanın onun iradesi dışında meydana geldiğini, yasa gereği tutmak ve saklamak zorunda olduğu şirkete ait defterleri emin koşullarda saklayıp, muhafaza ettiğini ispatlamak zorundadır. (Antalya BAM . HD'nin ... E ... K, Konya BAM . HD.'nin ... E ... K )

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanununun ticari defterleri saklama ve ibraz ile ilgili belgelerin saklanması, saklama süresi başlıklı 82. maddesi; “(1) Her tacir; a)Ticari defterlerini, envanterleri, açılış bilânçolarını, ara bilânçolarını, finansal tablolarını, yıllık faaliyet raporlarını, topluluk finansal tablolarını ve yıllık faaliyet raporlarını ve bu belgelerin anlaşılabilirliğini kolaylaştıracak çalışma talimatları ile diğer organizasyon belgelerini, b)Alınan ticari mektupları, c)Gönderilen ticari mektupların suretlerini, d)64'üncü maddenin birinci fıkrasına göre yapılan kayıtların dayandığı belgeleri,

sınıflandırılmış bir şekilde saklamakla yükümlüdür. (2)Ticari mektuplar, bir ticari işe ilişkin tüm yazışmalardır.

(3)Açılış ve ara bilânçoları, finansal tablolar ve topluluk finansal tabloları hariç olmak üzere, birinci fıkrada sayılan belgeler, Türkiye Muhasebe Standartlarına da uygun olmak kaydıyla, görüntü veya veri taşıyıcılarda saklanabilirler; şu şartla ki; a)Okunur hâle getirildiklerinde, alınmış bulunan ticari mektuplar ve defter dayanaklarıyla görsel ve diğer belgelerle içerik olarak örtüşsünler; b)Saklama süresi boyunca kayıtlara her an ulaşılabilsin ve uygun bir süre içinde kayıtlar okunabilir hâle getirilebiliyor olsun.

(4)Kayıtlar 65'inci maddenin dördüncü fıkrasının ikinci cümlesi uyarınca elektronik ortama alınıyor ise, bilgiler; bilgisayar yerine basılı olarak da saklanabilir. Bu tür yazdırılmış bilgiler birinci cümleye göre de saklanabilir. (5)Birinci fıkranın (a) ilâ (d) bentlerinde öngörülen belgeler on yıl saklanır.

(6)Saklama süresi, ticari defterlere son kaydın yapıldığı, envanterin çıkarıldığı, ara bilançonun düzenlendiği, yılsonu finansal tablolarının hazırlandığı ve konsolide finansal tabloların hazırlandığı, ticari yazışmaların yapıldığı veya muhasebe belgelerinin oluştuğu takvim yılının bitişiyle başlar.

(7)Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır.

Her ne kadar kanun metninde yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle, denilerek tahdidi bir sayım yapılmamış ise de, yapılan örnekleme dikkate alındığında belirtilen belgelerin zayi nedeninin kanunda sayılanlara benzer bir vakıa olması gerektiğinde bir şüphe bulunmamaktadır.

Somut olayda; davacı şirket karar defterinin ne şekilde zayi olduğunu açıklamadığı gibi, şirket müdürünün değişmesi sebebiyle kaybolmuş olduğunu ifade etmiştir. Yukarıda açıklandığı üzere kaybolan defterler için zayi belgesi verilebilmesi için defterlerin, ne zaman, nerede ve nasıl kaybolduğunun açıklanması ve ispat edilmesi gerekir. Ticari defter; yangın, sel baskını ve deprem gibi doğal afetlerle veya hırsızlık sebebiyle kaybolmadığı gibi hangi sebeple kaybolduğu da bilinmemektedir. Bu kapsamda davacı, kanunen saklamakla yükümlü olduğu belgeleri muhafaza etmek için; bir tacirin alması gereken tedbirleri aldığını, özen görevini yerine getirdiğini, belgelerin zayi olmasında kusuru olmadığını ispat edemediğinden davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.