Konya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/63 K.2024/374

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... E. - ... K. T.C.

KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARAR

ESAS NO

KARAR NO

BAŞKAN

ÜYE

ÜYE

KATİP

DAVACI-KARŞI

DAVALI

VEKİLLERİ

DAVALI-KARŞI

DAVACI

VEKİLLERİ

DAVA

İTİRAZIN İPTALİ (Karşı Dava : ALACAK veya DEĞİŞİM)

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH

Davacı tarafından davalı aleyhine açılan davanın yapılan yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı ... Ltd. Şti. vekili 27/01/2023 tarihli dilekçesi ve 04/04/2023 tarihli tavzih (ve cevaba cevap) dilekçesiyle; davacının, davalıdan muhtelif sanayi makineleri ve yedek parça satışına istinaden alacaklı olduğunu, alacağın tahsili için davalı hakkında icra takibi yapıldığını, davalının takibe yaptığı itiraz üzerine takibin durduğunu ancak, itirazın haksız olduğunu beyan ederek, davalı ... A.Ş.'nin Konya . İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı takibine yaptığı itirazın iptali ile takibin devamını ve davalının %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Dilekçeler aşaması tamamlanmış, taraflara duruşma gününü bildirir davetiye tebliğ edilerek duruşma açılmıştır.

Davalı ... A.Ş. vekili 02/03/2023 tarihli cevap ve karşı dava dilekçesi ile 15/05/2023 tarihli ve 10/10/2023 tarihli tavzih beyanlarıyla ; davalı ... A.Ş.'nin davacı ... Ltd. Şti.'den 02/07/2022 tarihinde ... marka ve model bilgilerini içerir metal dedektör satın aldığını, bu dedektör için 44.000 Euro ödediğini, ... A.Ş.'nin bu satın almayı yatırım teşvik kapsamında yaptığını, bu makinenin faturasını Alman ... Şirketinin düzenlediğini, davacı-karşı davalı ... Ltd.

Şti.'nin ise bu faturayı kesen Alman ...

Şirketi ile hukuki ve fiili irtibatının bulunduğunu, satın alınan makinenin metal ayrıştırma gereklerini yerine getirmediğini, ayıplı olduğunu beyan ederek, kendilerine karşı açılan itirazın iptali davasının reddine ve davacı tarafın %20'den aşağı olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine, karşı davalarının kabulü ile metal dedektör satış bedeli olan 44.000 Euro'nun kendilerine iadesine, bunun mümkün olmaması halinde ise bu ürünün ayıpsız misli ile değiştirilmesine veya satış bedelinden 40.000 Euro indirim yapılmasına ve alacaklarına temerrüt tarihinden itibaren en yüksek ticari faizin işletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Davalı-karşı davacı ... A.Ş. vekili 22/05/2023 tarihli dilekçesiyle; terditli talepleri içerisinde (terditli son talep olarak) yer alan bedel indirim taleplerinden feragat ettiklerini bildirmiştir.

Konya. İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyasına ilişkin ilgili belge suretleri Uyap sisteminden temin edilerek dosyamıza konulmuş, taraflarca arabuluculuk son tutunak suretleri, ihtarname suretleri, 16/06/2020 tarihli proforma fatura sureti, 30/07/2021 tarihli tarafların mutabık olduğu hususları gösterir mutabakat tutanağı, e-fatura suretleri, servis yazışmaları, servis formu fotokopileri sunulmuş, tarafların ticari defterlerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış, davacı ...

Ltd. Şti.'nin defterleri yönünden 11/07/2023 tarihli rapor, davalı ... A.Ş.'nin ticari defterleri yönünden 05/07/2023 tarihli rapor ve her iki bilirkişiden de müşterek 27/01/2023 tarihli ek rapor alınmış, başka bir bilirkişiden ise her iki tarafın ticari defter ve kayıtlarını değerlendiren 14/01/2024 tarihli rapor alınmıştır.

İncelenen dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde;

Dava, "İtirazın İptali", karşı dava ise "Alacak veya Ayıpsız Misliyle Değişim" davasıdır.

Somut olayda ; davanın açılmasından sonra davalı tarafından da karşı dava açılmıştır.

Karşı davanın değerlendirilmesinde ; davalı-karşı davacı ... A.Ş. tarafından, 02/03/2023 tarihli cevap ve karşı dava dilekçesiyle, davacı-karşı davalı ... Ltd. Şti'nin hukuki ve fiili irtibat içerisinde bulunduğu iddia edilen dava dışı Alman şirketinden satın alınan metal dedektör makinesinin ayıplı olması nedeniyle, öncelikle 44.000 Euro'luk satış bedelinin iadesinin, terditli olarak da bu makinenin ayıpsız misli ile değişiminin istenildiği, ikinci bir terdit olarak da satış bedelinden ayıp nedeniyle 40.000 Euro'luk indirim talep edildiği ancak bu terditli son talepten 22/05/2023 tarihinde feragat edildiği belirlenmiştir.

Yargıtay . HD’nin 15.03.2023 gün ve ... E. ... K. sayılı emsal içtihadına göre, "davacının ayıp hukuki nedenine dayalı olarak misli ile değişim, kabul edilmediği taktirde bedel iadesi istemli terditli dava açtığı anlaşılmaktadır. 6100 sayılı Kanun'un 111 inci maddesinin ikinci fıkrasında Mahkemenin, davacının asli talebinin esastan reddine karar vermedikçe, fer’î talebini inceleyemeyeceği belirtilerek asli talebe öncelik verildiği, yani davanın asli talebe göre niteleneceği açıktır. Bu durumda Mahkemece davacının asli talebinin para alacağı olmadığı, bu talebin de arabuluculuk dava şartı olmadan incelenebileceği gözetilmeksizin davanın usulden reddine karar verilmesi doğru olmamıştır."

Davalı-karşı davacının terditli ilk talebi bedel iadesi (alacak) talebi olup, terditli 2. talebi misli ile değişim talebidir. Yukarıda yazılı Yargıtay emsal içtihadından da anlaşılacağı üzere, terditli davaların zorunlu arabuluculuğa tabi olup olmayacağı terditli ilk (asıl) talebin esas alınarak değerlendirilmesi gerekmektedir.

Terditli ilk (asıl) talep alacak talebi olduğundan karşı davanın zorunlu arabuluculuk dava şartına tabi olduğu, 02/02/2023 tarihinde karşı dava açılırken zorunlu arabuluculuk dava şartı yerine getirilmeden karşı davanın açıldığı, sonradan yargılama içerisinde 30/05/2023 tarihli arabuluculuk son oturum tutanağının düzenlenmiş olmasının arabuluculuk dava şartı eksikliğini gidermeyeceği, aksi halin kabulünün arabuluculuğa ilişkin yasal düzenlemeleri tamamen işlevsiz hale getireceği anlaşıldığından, karşı davanın zorunlu arabuluculuğa ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar vermek gerekmiştir.

Asıl (itirazın iptali) davasının değerlendirilmesinde ise ; davacı ... Ltd. Şti. tarafından, davalı ... A.Ş. aleyhine, 20/10/2022 tarihinde Konya . İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı takip dosyası üzerinden, 42.055,67 Euro'luk asıl alacağa istinaden ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalının takibe yaptığı itiraz üzerine takibin durduğu ve mevcut itirazın iptali davasının açıldığı anlaşılmıştır.

Dosya kapsamına uygun görülerek hükme esas alınan ve gerekçeleri, takip tarihi itibariyle alacağın belirlenmesi ve döviz cinsinden değerlendirme yapılması gibi nedenlerle diğer raporlara karşı üstünlük tanınan 14/01/2024 tarihli mali müşavir bilirkişi raporuna göre, her iki tarafın ticari defter ve belgelerinin usulüne uygun olarak tutulduğu, taraflar arasındaki 30/07/2021 tarihli mutabakat tutanağına göre davacı ... Ltd. Şti.'nin davalı ...

A.Ş.'den 212.120,88 Euro alacağının bulunduğu, bu tarihten sonra tarafların ticari defter kayıtlarının birbirini teyit ettiği, davacının icra takip tarihi olan 20/10/2022 tarihi itibariyle davalıdan 42.055,67 Euro alacağının bulunduğu, dava tarihine kadar da herhangi bir ödemenin bulunmadığı belirlenmiş, davacının icra takibine konu alacağı bilirkişi raporu ile teyit edilmiş olduğundan davacının itirazın iptali davasının kabulüne karar vermek gerekmiştir.

İcra takibinin döviz cinsinden yapılması karşısında, dava değeri yönünden dava tarihindeki T.C. Merkez Bankası efektif satış kuru esas alınmıştır.

Davacı taraf, fer'i nitelikte icra inkar tazminatı talebinde de bulunmuş ve davacının alacağı Mahkememizce bilirkişi raporları ile belirlenmiş ise de; tarafların tacir olması, alacağın fatura ve açık hesap ilişkisine dayalı olması, taraflar arasındaki alacak-borç durumunun faturalar ve ödeme belgeleri ile taraflarca rahatlıkla tespit edilebilecek nitelikte olması ve alacağın bu haliyle likit (belirli veya davalı tarafından belirlenebilir) nitelikte olması nedeniyle, kabul edilen alacak üzerinden davacı lehine icra inkar tazminatına da hükmetmek gerekmiştir.

Yargıtay . HD.nin 02/05/2017 gün ve ... E. ... K. sayılı emsal içtihadı gereğince takibin döviz cinsinden alacağa ilişkin olması karşısında hükmedilen döviz cinsinden alacağın, takip tarihindeki döviz kuru üzerinden TL. karşılığı esas alınarak %20 oranında TL. cinsinden icra inkar tazminatına hükmetmek gerekmiştir. Yargıtay . HD. nin 10.02.2005 gün ve ... E. ... K. sayılı emsal içtihadına göre de, dava açılmasında harçlandırılmayan icra inkar tazminatı, harç ve davacı yararına vekalet ücreti takdirinde dava değerine dahil edilmemiş ve oluşan vicdani kanaat ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan Üye Üye Katip