Konya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/836 K.2024/162

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ... T.C.

KONYA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ "TÜRK MİLLETİ ADINA"

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

KARAR NO

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLLERİ

DAVALI

VEKİLLERİ

DAVA İHBAR OLUNAN

DAVA

Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

KARARIN YAZILDIĞI TARİH

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özet olarak. 16.06.2020 tarihinde Konya İli ...

Caddesi ışıklı kavşağında meydana gelen trafik kazasında sürücüsü ... olan tescilsiz motosiklet ile sürücüsü ... olan ... plaka sayılı kamyonetin karıştığı çift taraflı kaza meydana geldiğini, kaza neticesinde tescilsiz motosiklette yolcu konumunda bulunan müvekkil ... ağır şekilde yaralandığını, vücudunun pek çok yerinde kemik kırıklarının oluştuğunu, uzun süre tedavi gördüğünü ve cerrahi operasyonlar geçirdiğini, ayrıca müvekkilinin, kalıcı olarak sakat kaldığını, müvekkilinin maluliyetine ilişkin Balıkesir Üniversite Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi kurul raporu mevcuttur.

İş bu rapora göre müvekkilinin sürekli engellilik oranı %48 olarak belirlendiğini, iyileşme süresinin 270 günü bulacağı, bu süre boyunca %100 oranında malul sayılacağı ve 90 gün boyunca bakıcı yardımından faydalanması gerekeceği yine bu rapor ile saptandığını, müvekkilinin kaza sebebiyle maddi zarara uğradığını, kazaya sebebiyet veren tescilsiz motosikletin sürücüsü ... (%100) oranında tam kusurlu olduğunu, müvekkillinin zararlarının tazmini yönüyle davalı tarafa müracaat ettiği, ancak herhangi bir ödemenin yapılmadığını, arabuluculuk görüşmelerinden de sonuç alınamadığını belirterek;

fazlaya ilişkin her türlü haklı saklı kalmak üzere şimdilik 50,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı , 50,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 50,00 TL ‘si bakıcılık gideri ve 50,00 TL SGK tarafından karşılanmayan ve belgeye de bağlanması mümkün olmayan kaçınılmaz iyileştirme giderleri kalemi için olmak üzere asgari 200,00 ( iki yüz) TL maddi tazminatın (belirsiz alacağın), davalının haksız fiil tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline , yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalı şirket üzerine tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özet olarak; davacı tarafın başvurusunun uygun olmadığını, müvekkilinin mesuliyetinin kusur oranı ve teminat limitiyle sınırlı olduğunu,müvekkilinin sorumluluğunun ancak zmms yaptırılabilecek tescilli bir araç bulunması halinde söz konusu olabileceğini, tescilsiz araçların verdiği zararlarda, aracın zorunlu trafik sigortasına konu edilebilecek bir motorlu taşıt olduğunun davacı tarafından ispat edilmesinin gerektiğini, davacıya zarar veren motorlu aracın geçerli bir sigorta poliçesi bulunup bulunmadığının araştırılmasının gerektiğini,

ayrıca da mevcutsa yapılan ödemeler ile yapılan temlikler mahkemece dikkate alınmasının gerektiğini, maluliyet oranının tespiti nin kaza tarihinde yürülükte olan mevzuat hükümlerine göre yapılmasının gerektiğini, müvekkilinin sorumluluğu yönünden iddia edilen kusurlu hali ve kusur oranını kabul etmediklerini, müterafik kusur halleri mevcut olup, kabul anlamına gelmemek kaydıyla yerleşik yargıtay uygulaması gözetirelerek hesaplanan tazminat tutarından indirim yapılmasının gerektiğini, geçici iş göremezlik zararı, geçici bakıcı gideri,

rapor /cenaze ve defin / ulaşım / yemek giderlerinin tazmini yönündeki talepler 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren zmms genel şartları uyarınca teminat dışında olduğunu, bilinmeyen bir aracın kazaya dahlinin olduğunun belirlenmesi halinde kusur raporunda bu hususun dikkate alınmasının gerektiğini, müvekkili ... haksız fiilin faili olmadığı için temerrüde düşmediğini, davacının kaza tarihinden itibaren faiz talebinin reddi gerektiğini belirterek;

davacının haksız davasının öncelikle dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine, aksi kanaatte ise esastan reddi ile ücreti vekalet ve yargılama giderlerinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, trafik kazası nedeniyle uğranılan zararın tahsiline ilişkin tazminat isteminden ibarettir.

Açılan dava, ilk önce Konya. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E sırasına kaydedilmiş, bu sıra üzerinden yapılan yargılama neticesinde 18/05/2023 gün ve ... E ... K sayılı karar ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Karara karşı istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Konya BAM. HD.'nin 13/12/2023 gün ve ... E ...

K sayılı kararı ile '' ...Bu halde mahkemece, Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliğine göre Necmettin Erbakan Üniversitesinin belirlediği maluliyet oranı esas alınarak, AYM iptal kararı doğrultusunda belirlenen esaslara göre tazminat bilirkişisinden, yukarıdaki esaslara uygun olarak PMF yaşam tablosu ve Proggresif Rant sistemi esas alınarak rapor tanzimi sağlanarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, TRH 2010 yaşam tablosu esas alınan bilirkişi raporuna göre karar verilmesi hatalı olup, kamu düzeni nedeniyle tarafların istinafları kabul edilmiştir. ...

Buna göre somut olayda, dava dilekçesinin ve bilirkişi raporlarından sonra sunulan artırım dilekçesinin içeriğinden davanın belirsiz alacak davası olarak açıldığından, davacının belirsiz alacak isteminde önce artırım sonra ıslah olarak kabul edilecek dilekçelerine binaen karar verilmesi gerektiğinden, artırım dilekçesinden sonra 08/03/2023 havale tarihli ıslah (ikinci artırım) dilekçesinde tazminat kalem ve miktarları gözetilerek karar verilmesi yerine, hatalı gerekçe ile bunun reddi isabetsiz olup, davacının buna yönelik itirazı kabul edilmiştir. ...

Kabule göre, yukarıda belirtilen gerekçelerle davacının ikinci ıslah dilekçesi kabul edilmesi ve buna göre reddedilen miktarın (takdiri nedenlerle indirim dışında) bulunmadığından aleyhe vekalet ücretine hükmedilmemesine göre, buna yönelik itiraz yerindedir. ... '' gerekçesiyle kararın kaldırılmasına karar verilmiştir.

Kaldırma kararı sonrasında dava Mahkememizin ... E sırasına kaydedilmiştir.

Somut olayda davacı, davaya konu trafik kazası neticesinde yaralandığını iddia ederek, geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatı, bakıcı gideri tazminatı ve tedavi gideri tazminatı istemlerinde bulunmuştur.

Davaya konu 16/06/2020 tarihli trafik kazasının ... idaresindeki ... plakalı araç ile ... idaresindeki tescilsiz motosikletin ışıklı kavşakta çarpışması neticesinde meydana geldiği, kaza neticesinde tescilsiz motosiklette yolcu konumunda olan ... yaralandığı, davacının kaza esnasınında kaskının takılı olup olmadığının belirsiz olduğu ve ... hakkında alkollü araç kullanmaktan işlem yapıldığı anlaşılmıştır.

Davacı ... idaresindeki aracın ZMMS poliçesinin bulunmadığından bahisle oluşan zarardan ... sorumlu olduğunu iddia etmiştir.

Güvence Hesabı Yönetmeliği'nin 9/1. maddesine göre.

Hesaba zorunlu sigortalara ilişkin olarak; a) Sigortalının veya sigortayı yaptırmakla sorumlu olanın tespit edilememesi durumunda kişiye gelen bedensel zararlar için, b) Rizikonun meydana geldiği tarihte geçerli olan teminat tutarları dâhilinde sigortasını yaptırmamış olanların neden olduğu bedensel zararlar için, c) Zorunlu sigorta teminat limitleri ile sigorta poliçesinde belirtilen teminat arasındaki fark kadar ödenecek bedensel tazminat tutarları için,

ç) Sigorta şirketinin malî bünye zaafiyeti nedeniyle sürekli olarak bütün branşlarda ruhsatlarının iptal edilmesi ya da iflası halinde ödemekle yükümlü olduğu maddi ve bedenselzararlar için, d) Çalınmış veya gasp edilmiş bir aracın karıştığı kazada,13/10/1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu uyarınca işletenin sorumlu tutulmadığı hallerde, kişiye gelen bedenselzararlar için başvurulabilir.

Anılan düzenlemeye istinaden davalı ... sorumlu olduğunun kabul edilebilmesi için kazaya karışan aracın ZMM sigortası olması gereken araçlardan olması gerekir. Bu kapsamda ceza dosyası ile araca ilişkin fotoğraflar dosya arasına alınarak bilirkişi raporu tanzimine karar verilmiştir. Bu kapsamda düzenlenen 07/04/2023 tarihli bilirkişi raporu ile aracın trafik sigortası yaptırılması zorunlu olan araçlardan olduğu tespit edilmiştir. Dolayısıyla varsa davacı zararından davalı ... sorumlu olduğu kabul edilmiştir.

Kaza sonrasında görevli kolluk tarafından tanzim edilen kaza tespit tutanağı ile, trafik kazasının oluşmasında ... herhangi bir kusurunun bulunmadığı, ... kazanın oluşmasında tam kusurlu olduğu tespit edilmiştir. 20/01/2022 tarihli ATK raporu ile de kazanın oluşmasında ... tam kusurlu olduğu tespit edilmiştir.

Mahkememizce, 20/01/2022 tarihli ATK raporundaki tespitlerin dosya kapsamına ve olayın oluş şekline uygun olması nedeniyle, davaya konu trafik kazasının oluşmasında ... tam kusurlu olduğu kabul edilmiştir.

Kaldırma kararında atıf yapılan maluliyet raporunda davacının sakatlık oranının % 39,2 olduğu tespit edilmiştir. Kaldırma kararına istinaden davacının sakatlık oranı % 39,2 kabul edilmek suretiyle kaldırma kararında bahsi geçen yönteme göre hesap raporu tanzim edilmesine karar verilmiştir.

04/01/2024 tarihli hesap raporu ile, davacının sürekli iş göremezlik zararının 1.971.303,23 TL, geçici iş göremezlik zararının 22.175,30 TL, bakıcı gideri zararının 8.829,00 TL ve tedavi gideri zararının 7.000 TL olduğu tespit edilmiştir.

Hatır taşımaları bir menfaat karşılığı olmadığı cihetle, bu gibi taşımalarda 6098 sayılı TBK’nin 51.maddesi uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması, gerek öğretide gerekse Yargıtay İçtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır. Hatır taşımasından ya da kullanmadan söz edebilmek için yaralanan ya da ölen karşılıksız taşınmış olmalıdır.

Taşınan veya kullananın yararının söz konusu olduğu durumda hatır taşıması ilişkisi gündeme geleceğinden işletenin sorumluluğu genel hükümlere göre değerlendirilecek ve tazminattan indirim yapılacaktır. Bu bakımdan hatır taşıma ilişkisinin değerlendirilmesinde taşıma ya da kullanmanın kimin çıkar ve yararına olduğunun saptanması önemlidir. Yarar ekonomik olabileceği gibi, ortak toplumsal değerleri de ilgilendirebilir.

Ayrıca ahlaki ödev kapsamında kalan taşımaların hatır taşınması niteliğinde olmayacağının da belirtilmesinde fayda vardır. Nitekim Yargıtay. Hukuk Dairesi'nin ... E ... K sayılı ilamında da bu husus vurgulanmıştır.

Hatır taşıması indiriminin resen dikkate alınması mümkün olmayıp taşımanın hatır taşıması olduğu yönünde bir savunmanın bulunması gerekmektedir. Ayrıca bu savunma sadece ileri sürenler yönünden etkisini gösterecek olup, yasal süresi içinde hatır taşıması definde bulunmayanlar yönünden bu indirimin yapılması mümkün değildir. (Emsal için bknz. Yargıtay . Hukuk Dairesi ... E ... K ve ... E ... K )

Hatır taşıması yönünden bir başka önemli husus ise bu indirimden sadece hatır taşıması yapan sürücü, işleten ve bu aracın sigortacısı yararlanacaktır. Karşı aracın sürücü işleten ve sigortacısının bu indirimden yararlanma olanağı bulunmamaktadır.(Yargıtay . HD.nin 28/05/2015 gün ve ... E. ... K.)

Yargıtay . Hukuk Dairesi'nin ... E ... K sayılı ilamı; '' TBK'nun 51. ve 52. maddelerinden kaynaklanan hakkaniyet ve takdiri indirimler nedeniyle, davanın kısmen reddedilmesi halinde, indirimden dolayı reddedilen kısım için davalı yararına vekalet ücreti takdir edilemeyeceği ve yargılama giderleri yönünden taraflar arasında paylaştırmaya gidilemeyeceğinin göz önüne alınması gerekirken, davalı yararına müterafik kusur ve hatır taşıması indiriminden dolayı reddedilen kısım için vekalet ücreti ve yargılama giderine hükmedilmesi doğru görülmemiştir.'' şeklindedir.

Ayrıca hatır taşıması indirimi nedeniyle kısmen reddedilen tutar üzerinden davacı aleyhine vekalet ücretine hükmedilmeyeceği noktasında da duraksama bulunmamaktadır.

Somut olayda, ceza dosyası içeriğine göre davacı ile dava dışı ... arkadaş olup, trafik kazası tescilsiz motosikletle seyir halindeyken meydana gelmiştir. Dolayısıyla taşımanın hatır taşıması niteliğinde olduğu kabul edilerek her bir zarar kaleminden % 20 oranında hatır taşıması indirimi yapılması gerekmiştir. Bu yönde yapılan hesaplama neticesinde, sürekli iş göremezlik zararının (1.971.303,23 - 394.260,64 =) 1.577.042,59 TL, geçici iş göremezlik zararının (22.175,30 - 4.435,06 =) 17.740,24 TL, bakıcı gideri zararının (8.829,00 - 1.765,80 =) 7.063,20 TL ve tedavi gideri zararının (7.000,00 - 1.400,00 =) 5.600,00 TL olduğu sonucuna varılmıştır.

6098 sayılı TBK'nın 52. Maddesine göre. Zarar gören, zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuş yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırmış ise hâkim, tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir. Zarara hafif kusuruyla sebep olan tazminat yükümlüsü, tazminatı ödediğinde yoksulluğa düşecek olur ve hakkaniyet de gerektirirse hâkim, tazminatı indirebilir.

Anılan yasal düzenlemede de belirtildiği üzere zarar görenin zararın oluşmasında ya da zararın artmasında bir ihmali varsa bu hususun tazminatın belirlenmesinde dikkate alınması gerekir. Bir başka deyişle zararın oluşumunda zarar görenin de müterafik kusurunun bulunması halinde tazminattan indirim yapılması gerekmektedir. Müterafik kusurun dikkate alınması için bu yönde yapılan bir savunmaya gerek olmayıp Mahkemece müterafik kusurun resen dikkate alınması gerekmektedir.

Nitekim bu husus Yargıtay. Hukuk Dairesi'nin ... E ... K sayılı ilamında da vurgulanmıştır. Ayrıca müterafik kusur indirimi nedeniyle kısmen reddedilen tutar üzerinden davacı aleyhine vekalet ücretine hükmedilmeyeceği noktasında da duraksama bulunmamaktadır.

Somut olayda, tescilsiz motosiklet sürücüsü ... kaza esnasında alkollü olup, davacının ... alkollü olduğunu bilmesine ya da bilmesi gerekmesine rağmen motosiklete binmesi nedeniyle müterafik kusurlu olduğu kabul edilmiştir. Müterafik kusur nedeniyle oluşan zarardan % 20 oranında indirim yapılması gerektiği kabul edilmiş ve bu yönde yapılan hesap neticesinde, sürekli iş göremezlik zararının (1.577.042,58 - 315.408,51 =) 1.261.634,06 TL, geçici iş göremezlik zararının (17.740,24 - 3.548,05 =) 14.192,19 TL, bakıcı gideri zararının (7.063,20 - 1.412,64 =) 5.650,56 TL ve tedavi gideri zararının (5.600,00 - 1.120,00 =) 4.480,00 TL olduğu sonucuna varılmıştır.

Davacı vekili, 08/03/2023 tarihli dilekçesi ile sürekli iş göremezlik tazminatı istemini 387.824,70 TL'ye, geçici iş göremezlik tazminatı istemini 22.175,30 TL'ye, bakıcı gideri tazminatı istemini 8.829,00 TL'ye ve tedavi gideri tazminatı istemini 7.000,00 TL'ye çıkarmıştır.

Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde; davaya konu trafik kazasının oluşmasında tescilsiz motosiklet sürücüsü ... tam kusurlu olduğu, kazaya karışan aracın ZMMS poliçesinin bulunmaması nedeniyle oluşan zarardan davalı ... sorumlu olduğu, davacının talep edebileceği geçici iş göremezlik tazminatı tutarının 14.192,19 TL, bakıcı gideri tazminatı tutarının 5.650,56 TL, tedavi gideri tazminatı tutarının ise 4.480,00 TL olduğu, bu zarar kalemleri yönünden davanın bu tutarlar üzerinden kabulüne karar verilmesi gerektiği, davacının sürekli iş göremezlikten kaynaklı zararının 1.261.634,06 TL olduğu,

davalının bu zararın poliçe limitine kadarki kısmından sorumlu olduğu, kaza tarihi itibariyle geçerli poliçe limitinin 410.000,00 TL olduğu, davacının talebinin 387.824,70 TL olması ve bu tutarın poliçe limitini aşmaması karşısında bu tutar üzerinden davanın kabulüne karar verilmesi gerektiği sonucuna varıldığından, davanın reddedilen kısmının takdiri indirime dayalı olduğu kabul edilerek davalı lehine yargılama giderine hükmedilmeksizin davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş, ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.