Konya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/1014 K.2025/837

Konya/Beyşehir . Asliye Hukuk Mahkemesinin görevsizlik kararı ile mahkememize gönderilen ve ... Esas sırası üzerinden mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili mahkememize sunduğu bila tarihli dava dilekçesinde özetle; davalı hakkında Beyşehir İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası ile icra takibine girişildiğini ve davalı tarafından borca, asıl alacağa, asıl alacağın tüm fer'ilerine, işlemiş, işleyecek faize ve faiz oranlarına itiraz edilerek takip durduğunu, akabinde taraflarınca, davalının kooperatif olmasından dolayı Beyşehir Arabuluculuk Bürosuna başvurulduğunu, ...

Büro dosya numarası ile arabulucuk süreci tamamlandığını ve tarafların anlaşamadığını, müvekkili ... çok uzun süredir, köylülerden süt toplayarak, sütü topladığı şahıslar adına davalı kooperatife teslim eden bir nevi nakliye ve taşıma işi yaptığını, köylüsü olduğu ...'den de 2022 yılı Mayıs, Haziran, Temmuz aylarında teslim aldığı ve her zamanki gibi davalı kooperatife bu aldığı sütleri teslim ettiğini ancak bu aylara ilişkin kooperatife teslim ettiği süt miktarının bedeli kooperatif tarafından ödenmediğini, ... ise bu paranın ödenmemesi üzerine,

müvekkili aracı olduğu için bu süt bedellerini müvekkilinden istediğini ve müvekkilinin de köylüsü olduğu için ve aracı da kendisi olduğu için ...'nin kooperatife teslim ettiği sütlerin bedeli olan takibe konulan bedeli müvekkili ...'ye ödediğini, ... de müvekkilin bu ödemesine istinaden kooperatiften alacaklı olduğu 100.390,00 TL'yi 02/12/2022 tarihli alacağın temliki sözleşmesi ile müvekkiline temlik ettiğini, davalı kooperatif Mayıs, Haziran, Temmuz aylarında müvekkilinin ... adına davalı kooperatife teslim ettiği sütün bedelini kooperatif müvekkiline ödemediğini, müvekkilinin ... adına davalı kooperatife teslim ettiği sütler,

davalı kooperatifçe Tarım Orman Bakanlığı Süt Kayıt sistemine bildirildiğini, davalının yapmış olduğu haksız ve mesnetsiz itirazın iptali ile takibin devamını, borçlu, bu itiraz başvurusu bakımından kötü niyeti sabit olduğundan yasa gereği takip konusu alacağın %20’sinden az olmamak üzere hakkında icra inkâr tazminatına tazminatına mahkûm edilmesini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı tarafın mahkememize sunduğu 18/01/2024 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle; davacının süt toplama ve alım satım işi yaptığını ancak kendisinin vergi kaydının olmadığını, davacının ...'den teslim aldığı sütleri kooperatife teslim ettiğini, buna mukabil o dönem kooperatif yönetim kurulu tarafından davacının vergi kaydı olmadığı için müstahsil makbuzları ... adına kesildiğini, ödemelerin kooperatif yönetim kurulu üyesi Ümit Yıldız'ın hesabından davacıya ödendiğini, kooperatifin davacıya ve ...'ye hiçbir borcunun olmadığını, ortada temlike konu bir alacağın olmadığını,

alacağı temlik ettiği iddia edilen ...'nin kooperatiflerine bir süt vermesi veya müvekkil kooperatifte bir alacağı olmadığını, davanın reddini, davacının %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama harç ve giderleri ile ücreti vekaletin davacı tarafa tahmiline dair karar verilmesini talep etmiştir.

Dilekçeler aşaması tamamlanmış olup, taraflara duruşma gün ve saatini bildirir davetiye çıkartılmıştır.

22/08/2025 tarihli bilirkişi raporu ile; Davacı ile dava dışı ... arasında imzalanan alacağın temliki sözleşmesi incelendiğinde, söz konusu sözleşmede davalının imzasının bulunmadığı, ilgili sözleşmeye göre, dava dışı ...’nin davalı kooperatiften olan 2022

yılı Mayıs, Haziran ve Temmuz aylarına ilişkin süt satışından doğmuş 100.390,00 TL

tutarındaki alacağının, davacı ...’ya devir ve temlik edildiğinin anlaşıldığı, alacakların döneminin 2022/Mayıs – Haziran – Temmuz aylarına ait olduğu, temlik

sözleşmesinin ise 02/12/2022 tarihinde düzenlenip imzalandığı, davalının 2022 yılı Yevmiye Defteri’nin muhasebe usul ve esaslarına

uygun olarak düzenlendiği, Türk Ticaret Kanunu (TTK) ve Vergi Usul Kanunu (VUK)

hükümlerine göre tanzim edildiği, ayrıca sunulan 2022 yılı Yevmiye Defteri’nin kapanış

tasdiklerinin süresi içerisinde “SON KAYDI GÖRÜLDÜ” ibaresi ile notere tasdik ettirildiği, bununla birlikte, 2022 yılı Defteri Kebir ile Envanter Defteri’nin boş olduğu, ilgili kayıtların yazdırılmadığı, bu sebeple Yevmiye Defteri ile Defteri Kebir ve Envanter

Defteri’nin birbirini teyit etmediği, dolayısıyla, davalının 2022 yılına ait Defteri Kebir ve Envanter Defteri’nin boş

olması (yazdırılmaması) nedeniyle birbirini teyit etmediği, bu nedenle de söz konusu

defterlerin davalı lehine delil teşkil etmeyeceği, davalının 2022 yılı ticari defter kayıtlarına göre, davalı ile dava dışı Muhammed

Yürekli arasında cari hesap ilişkisi bulunduğu, defter kayıtlarına göre taraflar arasındaki ticari ilişkinin 31.01.2022 tarihinde

başladığı ve 31.08.2022 tarihinde sona erdiği, 2022 yılı içinde dava dışı ... tarafından davalı kooperatife düzenlenen

9 adet mal/hizmet satış faturası bulunduğu, bu faturaların toplam bedelinin 174.149,40 TL

olduğu, defter kayıtlarına göre ...’nin davalı kooperatiften 31.08.2022 tarihi

itibariyle 174.149,40 TL alacağı bulunduğu, bu alacağın 30.09.2022 tarihli 47 no’lu yevmiye maddesi ile tamamen ödendiği, davacı ile ... arasında imzalanan temlik sözleşmesinin tarihi

02.12.2022 olduğu, ancak, davalı kooperatifin ticari defterlerine göre ...’nin

alacağının 30.09.2022 tarihinde tamamen ödendiği, dolayısıyla temlik tarihi itibariyle

davalıya karşı herhangi bir alacağının bulunmadığı, davalının 2022 yılı ticari defterlerinde, davacı ile herhangi bir ticari işleme veya borç-alacak ilişkisine rastlanmadığı, defter kayıtlarına göre, davalı kooperatifin ...’den 2022 yılı

Mayıs, Haziran ve Temmuz aylarında toplam 86.333,93 TL tutarında süt alımı yaptığı,

bu alımların bedelinin de 30.09.2022 tarihinde tamamen ödendiği, davalı kooperatifin, 30.09.2022 tarihi sonu itibariyle ...’ye

herhangi bir borcu bulunmadığı ve 01.10.2022 – 31.12.2022 tarihleri arasında taraflar

arasında ticari ilişki olmadığı tespit edilmiştir.

TOPLANAN DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, itirazın iptali isteminden ibarettir.

Davaya konu, Beyşehir İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takibinin 100.390,00 TL asıl alacak 4.785,00 TL işlemiş faiz olmak üzere 105.175,00 TL üzerinden başlatıldığı, takip dayanağı olarak temlik sözleşmesinin gösterildiği, itiraz üzerine takibin durdurulmasına karar verildiği ve itirazın hükümden düşürülmesi için eldeki itirazın iptali davasının açıldığı anlaşılmıştır.

Taraflar arasındaki ihtilaf; dava dışı ... ile davalı kooperatif arasında süt alım satım ilişkisi bulunup bulunmadığı, davalı kooperatifin dava dışı Muhammed'e borcunun olup olmadığı, borçlu ise takip tarihi itibarı ile borç tutarının ne kadar olduğu, dava dışı Muhammed ile davacı arasında yapılan temliknamenin geçerli olup olmadığı, davalı tarafından yapılan itirazın iptal edilip edilmeyeceği hususlarından ibarettir.

İtirazın iptali davası; 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun (İİK) 67 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Buna göre itirazın iptali davasında; i) İlamsız takip yapılmış olması, ii) Borçlunun bu takibe itiraz etmesi, iii) İtirazın alacaklıya (davacıya) tebliğinden itibaren alacaklının, bir yıl içinde mahkemeye başvurmuş olması yasal koşullarının gerçekleşmesi gerekir.

Takip alacaklısı tarafından ödeme emrine süresi içinde itiraz etmiş olan takip borçlusuna karşı açılan itirazın iptali davasının konusu, icra takibine konu edilen alacaklar olup, davanın amacı itirazla duran takibin devamını sağlamaktır. Bu dava, yargılama usulü bakımından genel hükümlere tabidir. Davalı borçlunun icra dosyasında ileri sürdüğü itirazlar dışındaki itirazlarını da bu dava içinde ancak cevap süresi içinde ileri sürmesi olanaklıdır. Eğer cevap süresi içinde davalı/borçlu diğer itirazlarını ileri sürmezse mahkeme bunları kendiliğinden göz önüne alamaz, takibe itiraz edilirken bildirilen sebeplerle sınırlı araştırma yapmak durumunda kalır. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 17.09.2019 tarihli ve ... E., ... K.; 25.11.2020 tarihli ve ... E., ... K. sayılı ilamları)

Dava, yargılama usulü bakımından genel hükümlere tabi olduğundan; ispat külfeti normal bir alacak davasındaki ile aynıdır. Ancak her iki dava ispat yöntemleri ve hukukî sonuçları bakımından farklılıklar göstermektedir. Bu bağlamda belirtmek gerekirse. HMK’nın 190. maddesi gereğince ispat yükü, kanunda özel düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukukî sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir.

Bu genel kuralın dışında bazı hâllerde ispat yükü yer değiştirerek davalı tarafa geçer. Bu hâllerden birisi davalının ödeme savunmasında bulunmasıdır. Davacı ya da davalı iddiasını ya da savunmasını HMK’da belirtilen hükümlere göre ispat etmelidir. Buna göre yapılacak yargılama sonunda mahkemece verilecek karar ya davanın kabulü ya da reddine yönelik olacak; davanın kabulü hâlinde takibin devamı hükmünü de içerecektir.

Bu kapsamda itirazın iptali davası; icra takibine sıkı sıkıya bağlı, itiraz üzerine duran icra takibinin devam edebilmesini sağlayan ve takip hukuku içinde olmakla birlikte, maddi hukuk ilişkisinin incelenerek uyuşmazlığı kesin hükümle sonuçlandıran bir davadır. Davanın takibe bağlılığı alacağın miktarı bakımından söz konusu olduğu gibi alacağın kaynağı bakımından da geçerlidir. (Yargıtay HGK'nın 22/11/2022 gün ve ... E K sayılı ilamı)

Dosya kapsamında alınan bilirkişi raporuna göre davacının alacağını temlik aldığı davadışı ...'nin 2022 yılı mayıs, haziran ve temmuz aylarına ait süt alacağının toplamda 86.333,93 TL olduğu anlaşılmıştır. Bu durumda davalı tarafın söz konusu alacağı ödediğini ispatlaması gerekmektedir. Davalı taraflarda ödeme yapıldığı belirtilmiş ise de ödemeye ilişkin herhangi bir delil ibraz edilmediğinden cevap dilekçesinde yemin deliline de başvurulmadığı anlaşıldığından davacının davasının kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir. Davalı tarafın takipten önce temerrüde düşürülmemesi nedeniyle, takip tarihine kadar olan faiz talebi reddedilmiştir.

Davalı taraf temlik sözleşmesinin geçersiz olduğunu iddia etmiş ise dosya kapsamında davadışı ... dinlenmiş ve temlik sözleşmesinin geçerli olduğu anlaşılmıştır.

Davacı tarafın feri nitelikteki tazminat istemleri yönünden yapılan değerlendirmede; takibe itirazın olsa haksız olmasına rağmen alacağın likit olmaması nedeniyle davacının tazminat talebinin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ...