Konya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/598 K.2025/443

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ... T.C.

KONYA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

"TÜRK MİLLETİ ADINA"

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

KARAR NO

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI : 1-

VEKİLİ

DAVALI : 2-

DAVA

Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

KARARIN

YAZILDIĞI TARİH

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özet olarak; ... plakalı araç sürücüsünün 12.03.2023 tarihinde yaya müvekkile çarpması sonucu işbu kaza meydana geldiğini, kazada davalı araç sürücüsü ... tam kusuruyla meydana geldiğini ve müvekkilinin kazada yaralandığını, kaza neticesinde malul kalan davacı müvekkilinin hak etmiş olduğu sürekli iş göremezlik (maluliyet/efor) tazminatı, geçici iş göremezlik tazminatı, bakıcı gideri tazminatı ve SGK’ca karşılanmayan harici tedavi gideri tazminatı alacaklarının karşılanması için davalı Güvence Hesabına 28.03.2024 tebliğ tarihinde başvuru yapıldığını,

başvuru neticesinde davalı tarafımıza olumlu herhangi bir cevap verilmediğini, davaya konu talepler hakkında davalı güvence hesabının olumlu-olumsuz bir dönüş yapmaması nedeniyle Konya Arabuluculuk Bürosu’na başvuruda bulunulduğunu ve ... nolu arabuluculuk dosyası olumsuz/anlaşamama olarak sonuçlandığı, 50 TL sürekli iş göremezlik (maluliyet/efor) tazminatının, davalı ...

Genel Müdürlüğü'nün temerrüde düştüğü 10.04.2024 tarihinden itibaren diğer davalı yönünden kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan tahsilini, 50 TL geçici iş göremezlik tazminatının davalı ... Genel Müdürlüğü'nün temerrüde düştüğü 10.04.2024 tarihinden itibaren diğer davalı yönünden kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan tahsilini, 50 TL bakıcı gideri tazminatının davalı ...

Genel Müdürlüğü'nün temerrüde düştüğü 10.04.2024 tarihinden itibaren diğer davalı yönünden kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan tahsilini, 50 TL SGK'ca karşılanmayan harici tedavi gideri tazminatının, davalı ...

Genel Müdürlüğü'nün temerrüde düştüğü 10.04.2024 tarihinden itibaren diğer davalı yönünden kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan tahsilini ve 250.000,00 TL manevi tazminatın, davalı ... kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini, ayrıca maddi durumu zayıf olan müvekkilin adli yardımdan faydalandırılması ile yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalılara yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dilekçeler aşaması tamamlanmış olup, taraflara duruşma gün ve saatini bildirir davetiye çıkartılmıştır. Karatay İlçe Emniyet Müdürlüğünün cevabi yazısı, N.Ü. Meram Tıp Fakültesi hastanesinin tedavi evrakları, Konya Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünün cevabi yazısı, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinin cevabi yazısı, Konya . Asliye Ceza Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası mahkememiz dosyası arasına alınmış ve incelenmiştir.

02/11/2024 tarihli bilirkişi raporu ile; ... plakalı otomobil sürücüsü ...

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 74. maddesininde belirtilen “Sürücüler, görevli bir kişi veya ışıklı trafik işareti bulunmayan ancak trafik işareti veya levhalarıyla belirlenmiş kavşak giriş ve çıkışları ile yaya veya okul geçitlerine yaklaşırken yavaşlamak, varsa buralardan geçen veya geçmek üzere bulunan yayalara durarak ilk geçiş hakkını vermek zorundadırlar.” kuralını ihlal ettiğinden kazanın oluşumunda %75 (YÜZDE YETMİŞ BEŞ) oranında asli kusurlu olduğu,

Yaya ...'ın ise aynı kanunun 68. maddesinin c bendinde belirtilen “Yaya yollarında, geçitlerde veya zorunlu hallerde taşıt yolu üzerinde bulunan yayaların, trafiği engelleyecek veya tehlikeye düşürecek şekilde davranışlarda bulunmaları veya buraları saygısızca kullanmaları yasaktır.” kuralını ihlal ettiğinden kazanın oluşumunda %25 (YÜZDE YİRMİ BEŞ) oranında asli kusurlu olduğu tespit edilmiştir.

SÜ Selçuklu Tıp Fakültesi Hastanesi tarafından düzenlenen 03/01/2025 tarihli maluliyet raporu ile, davacının yaralanmasının Meslekte Kazanma Gücü ... Yönetmelik hükümlerine göre sürekli iş göremezlik oranın % 8, Erişkinler İçin Engellilik ...... Hükümlerine göre sürekli iş göremezlik oranının %3, geçici iş göremezlik zararının 9 ay olduğu, bu sürenin 3 ayında bakıcıya muhtaç olacağı , tedavi giderinin ise 7.000 TL olacağı belirtilmiştir.

17/03/2025 tarihli bilirkişi raporu ile. 12.03.2023 günü meydana gelen trafik kazasında yaralanıp 9 ayda iyileşen, bu sürenin ilk 3 ayında bakıcıya ihtiyaç duyan, tüm vücut fonksiyonundan kaybederek %3 oranında engelli kalan ve meslekte kazanma gücünden kısmen kaybederek %8 oranında malul kalan davacı ...'ın.

12.03.2023 - 12.12.2023 tarihleri arası 9 aylık süre ile sınırlı Geçici İş Göremezlik Süresinde Uğradığı Maddi Zararının 72.116,88 TL, Sürekli İş Göremezliği Nedeni ile Uğradığı Maddi Zararının 13.12.2023 - 10.08.2068 tarihleri arasındaki süre ile sınırlı %3 engel oranı ve TRH-2010 Erkek Mortalite Tablosuna göre 296.946,83 TL, 13.12.2053 - 09.07.2061 tarihleri arasındaki süre ile sınırlı %8 maluliyet oranı ve PMF - 1931 Yaşama Tablosuna göre 679.084,59 TL, 12.03.2023 - 12.06.2023 tarihleri arası 3 Aylık süre ile sınırlı iyileşme süresinde bakıcı giderinden doğan maddi zararının 22.518 TL,

fatura edilemeyen ve belgeye bağlanamayan kaçınılmaz tedavi giderlerinden doğan maddi zararının 5.250 TL olarak tespit edilmiştir.

Davacı vekilinin 30/04/2025 tarihli ıslah dilekçesi ile; hür türlü fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması kaydıyla sürekli iş göremezlik tazminatını 296.946,83 TL'ye, geçici iş göremezlik tazminatını 72.116,88 TL'ye, bakıcı gideri tazminatı alacaklarını 22.518 TL'ye ve tedavi gideri tazminatı alacaklarını 5.250 TL'ye artırarak davalı ... Genel Müdürlüğü'nün temerrüde düştüğü 10.04.2024 tarihinden (Başvuru tarihinden 8 iş günü sonraki tarih) itibaren diğer davalı yönünden kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan alınarak davacı müvekkilline verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, trafik kazası nedeniyle uğranılan zararın tahsiline ilişkin tazminat isteminden ibarettir.

Bir motorlu aracın işletilmesi sırasında meydana gelen trafik kazasında, zarar görenlerin zararından, 6098 sayılı TBK'nın 49. Maddesi uyarınca araç sürücüsü, 2918 sayılı KTK'nın 85. Maddesi uyarınca araç işleteni ve şartları varsa teşebbüs sahibi ve 2918 sayılı KTK'nın 91. Maddesi uyarınca sigortacı müştereken ve müteselsilen sorumludur.

Trafik kazası nedeniyle zarara uğradığını iddia eden hak sahipleri tarafından açılan tazminat davalarında ispat yükü 6098 sayılı TBK'nın 50. Maddesi uyarınca zarar gören üzerinde olup, zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat etmek zorundadır.

Yine bu tür davalarda 2918 sayılı KTK'nın 97. Maddesi uyarınca, zarar görenin dava açmadan önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı olarak başvuru yapması gerekmekte olup bu husus sonradan giderilmesi de mümkün olmayan dava şartlarındandır. Ayrıca yazılı başvurudan hemen sonra dava açılması mümkün olmayıp 15 günlük sürenin dolmasından sonra dava açılabilecektir. Sigorta kuruluşu kendisine yapılan yazılı başvuruya karşı 15 gün içinde cevap vermek ve 2918 sayılı KTK'nın 99. Maddesine göre 8 iş günü içinde de tazminatı ödemek zorundadır. Sekiz iş günü içinde sorumlu olduğu tazminatı ödemeyen sigortacı 9. gün itibariyle temerrüde düşecektir.

Somut olayda davacı, davaya konu trafik kazası neticesinde yaralandığını iddia ederek, geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatı, bakıcı gideri, tedavi gideri ve manevi tazminat istemlerinde bulunmuştur.

Davacı, ... plakalı aracın ZMMS poliçesinin bulunmadığından bahisle oluşan zarardan Güvence Hesabının sorumlu olduğunu iddia etmiştir.

... Yönetmeliği'nin 9/1. maddesine göre.

Hesaba zorunlu sigortalara ilişkin olarak; a) Sigortalının veya sigortayı yaptırmakla sorumlu olanın tespit edilememesi durumunda kişiye gelen bedensel zararlar için, b) Rizikonun meydana geldiği tarihte geçerli olan teminat tutarları dâhilinde sigortasını yaptırmamış olanların neden olduğu bedensel zararlar için, c) Zorunlu sigorta teminat limitleri ile sigorta poliçesinde belirtilen teminat arasındaki fark kadar ödenecek bedensel tazminat tutarları için,

ç) Sigorta şirketinin malî bünye zaafiyeti nedeniyle sürekli olarak bütün branşlarda ruhsatlarının iptal edilmesi ya da iflası halinde ödemekle yükümlü olduğu maddi ve bedenselzararlar için, d) Çalınmış veya gasp edilmiş bir aracın karıştığı kazada,13/10/1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu uyarınca işletenin sorumlu tutulmadığı hallerde, kişiye gelen bedenselzararlar için başvurulabilir.

Kazaya karışan ... plakalı aracın kaza tarihini kapsayan ZMMS poliçesinin bulunup bulunmadığının tespiti amacıyla SBGM'ye yazılan müzekkereye söz konusu aracın kaza tarihi olan 12.03.2023 tarihini kapsayan poliçesinin bulunmadığı yönünde cevap verilmiştir. Dolayısıyla bu aracın neden olduğu zarardan davalı Güvence Hesabının sorumlu olduğu kabul edilmelidir.

Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde; ... plakalı otomobil sürücüsü Fatih Çetinkaya'nın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 74. maddesininde belirtilen “Sürücüler, görevli bir kişi veya ışıklı trafik işareti bulunmayan ancak trafik işareti veya levhalarıyla belirlenmiş kavşak giriş ve çıkışları ile yaya veya okul geçitlerine yaklaşırken yavaşlamak, varsa buralardan geçen veya geçmek üzere bulunan yayalara durarak ilk geçiş hakkını vermek zorundadırlar.” kuralını ihlal ettiğinden kazanın oluşumunda %75 (YÜZDE YETMİŞ BEŞ) oranında asli kusurlu olduğu,

Yaya ...'ın ise aynı kanunun 68. maddesinin c bendinde belirtilen “Yaya yollarında, geçitlerde veya zorunlu hallerde taşıt yolu üzerinde bulunan yayaların, trafiği engelleyecek veya tehlikeye düşürecek şekilde davranışlarda bulunmaları veya buraları saygısızca kullanmaları yasaktır.” kuralını ihlal ettiğinden kazanın oluşumunda %25 (YÜZDE YİRMİ BEŞ) oranında asli kusurlu olduğu, dosya kapsamında alınan 02/11/2024 tarihli raporun kaza tespit tutanağı ile uyumlu olduğu ve hüküm kurmaya elverişli olduğu kanaatine ulaşılmıştır.

Davacın dava konusu kaza neticesi yaşadığı yaralanmada kazanın olduğu tarih itibariyle yürürlükte olan Erişkinler ..... Yönetmelik hükümlerine göre sürekli iş göremezliğinin %3, iyileşme sürecinin 9 ay olduğu ve bu sürenin geçici iş göremezlik süresi olarak değerlendirilerek kişinin bu dönemde %100 malul olduğu, bu sürenin 3 ayında bakıcı ihtiyacı olduğu, SGK tarafından karşılanmayan tedavi giderinin 7.000,00 TL olduğu, dosya kapsamında Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastahanesi Adli Tıp Anabilim Dalından alınan 03/01/2025 tarihli maluliyet raporunun hüküm kurmaya elverişli olduğu kanaatine ulaşılmıştır.

6098 sayılı TBK'nın 52. Maddesine göre. Zarar gören, zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuş yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırmış ise hâkim, tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir. Zarara hafif kusuruyla sebep olan tazminat yükümlüsü, tazminatı ödediğinde yoksulluğa düşecek olur ve hakkaniyet de gerektirirse hâkim, tazminatı indirebilir.

Anılan yasal düzenlemede de belirtildiği üzere zarar görenin zararın oluşmasında ya da zararın artmasında bir ihmali varsa bu hususun tazminatın belirlenmesinde dikkate alınması gerekir. Bir başka deyişle zararın oluşumunda zarar görenin de müterafik kusurunun bulunması halinde tazminattan indirim yapılması gerekmektedir. Müterafik kusurun dikkate alınması için bu yönde yapılan bir savunmaya gerek olmayıp Mahkemece müterafik kusurun resen dikkate alınması gerekmektedir.

Nitekim bu husus Yargıtay. Hukuk Dairesi'nin ... E ... K sayılı ilamında da vurgulanmıştır. Ayrıca müterafik kusur indirimi nedeniyle kısmen reddedilen tutar üzerinden davacı aleyhine vekalet ücretine hükmedilmeyeceği noktasında da duraksama bulunmamaktadır.

Somut olayda, davacının yaya olduğu anlaşıldığından hesaplanan tutardan müterafik kusur indirimi yapılamayacağı kabul edilmiştir. Dosya kapsamında alınan 17/03/2025 tarihli aktüerya raporunun yargıtay kararları gereğince TRH-2010 Erkek Mortalite tablosuna göre yapılan hesap raporu kısmına itibar edilmiştir. Yukarıda ayrıntıları izah edildiği üzere Mahkememizce hükme esas alınan maluliyet ve aktüerya bilirkişi raporları dikkate alınarak, davacını maddi zararları yönünden talebinin kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Davacının manevi tazminat taleplerine yönelik yapılan incelemede;6098 sayılı TBK'nın 56. Maddesine göre. Hâkim, bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir. Ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilir.

Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek, tazminata benzer fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde, bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır.

22.06.1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı’nın gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hakim, bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.

Hakimin, bu takdir hakkını kullanırken, ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu, olayın ağırlığı, olay tarihi gibi özellikleri gözetilerek gelişen hukuktaki yaklaşıma da uygun olarak tatmin duygusu yanında caydırıcılık uyandıran oranda manevi tazminatı takdir etmesi gerekir( HGK 23/06/2004, ... ... )

Somut olayda, kazanın oluş şekli ve sonucu, davacıların yaralanması, tarafların kusur oranları, paranın alım gücü, tarafların sosyal ekonomik durumları, manevi tazminatın tatmin ve caydırıcılık fonksiyonu dikkate alınarak davacının manevi tazminat davasının kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

6325 s. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-18. maddesine göre de, "özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmaz."

Yargıtay . HD’nin 29/09/2021 gün ve ... E. ... K. sayılı emsal içtihadında da açıklandığı üzere, "Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 18. fıkrasında ise, özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmayacağı düzenlemesi yer almaktadır. Kanunun bu özel düzenlemesi karşısında dava şartı olarak zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanma yeri bulamaz."

Sigorta şirketine karşı açılan tazminat davası yönünden, özel kanun niteliğindeki 2918 s. KTK'nin 97. maddesi gereğince davadan önce sigorta şirketine başvurunun zorunlu olması ve bu durumda 6325 s. Kanunu'nun 18/A-18. maddesi gereğince, 18/A maddesindeki zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümlerin sigorta şirketi yönünden uygulanamayacak olması nedeniyle, 08/01/2024 tarihli arabuluculuk tutanağının zorunlu arabuluculuk tutanağı olarak hazırlanmasına rağmen gerçekte ihtiyari arabuluculuk tutanağı niteliğinde olduğu kabul edilmiştir.

6100 s. HMK'nin 323. maddesine ve 6325 s. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu hükümlerine göre, ihtiyari arabuluculuk giderleri yargılama giderleri içerisinde gösterilmemesine rağmen, trafik kazalarında arabuluculuğun zorunlu olup olmadığı konusunda farklı yargı kararları olması nedeniyle hakkaniyet gereği, bu giderlerin yargılama gideri olarak değerlendirilerek kabul/ret oranına göre taraflara yükletilmesi gerektiği sonucuna varılmış ve oluşan vicdani kanaat ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim