Konya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/714 K.2025/231

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ... T.C.

KONYA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ "TÜRK MİLLETİ ADINA"

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

KARAR NO

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI

VEKİLLERİ

DAVA

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

KARARIN

YAZILDIĞI TARİH

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesi ile. Davacının sahibi olduğu, dinlenme tesislerinde 17/07/2022 tarihindeki elektrik tesisatında meydana gelen kısa devre sonucu çıkan yangın nedeniyle tesisin büyük bölümünde maddi zarar olduğunu, yangına ilişkin Seydişehir Cumhuriyet Başsavcılığının ...

Soruşturma sayılı dosyası kapsamında soruşturma yürütüldüğünü, yangın tarihinde tesisin davalı sigorta şirketinin ... numaralı KOBİ Yangın sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu, yangın sonrasında hasar tespiti için sigorta şirketine başvuru yapılmış ancak 13/09/2022 tarihli ... sayılı ret yazısı ile zararın karşılanmadığını, arabuluculuk sürecinde anlaşma sağlanamadığını, TBK 76. Maddesi uyarınca müvekkile geçici ödeme yapılmasını, davanın kabulüne karar verilmesini, zararın tespitini, şimdilik 1.000 TL maddi tazminatın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsilini,

yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesi ile.

Davacının zarar gören sigorta alacağını 19/04/2023 tarihli temlik sözleşmesiyle dava dışı ...'a temlik ettiğini, bu nedenle poliçeye dayalı dava ve talep hakkının bulunmadığını, dolasıyla aktif dava ehliyetinin bulunmadığını, yangın olayının 17/07/2022 tarihinde meydana geldiğini, davanın ise 09/09/2024 tarihinde açıldığını, 2 yıllık zamanaşımı süresinin geçmiş olduğunu, davacının tazminat tutarının şimdilik 1.000 TL olarak göstererek belirsiz alacak davası açtığını, ancak yangın tarihinden itibaren geçen süre, işletmenin tacir oluşu ve mevcut belgeler dikkate alındığında alacak miktarı belirlenebilir nitelikte olduğunu,

belgelerin usule aykırı sunulduğunu, yangının meydana geldiği tesisin sigorta poliçesi teminat altına alınmadığını, sadece akaryatık ve LPG istasyonları kapsadığını, izah olunan nedenlerle davacının aktif dava ehliyetinin bulunmadığından usulden reddine karar verilmesini, zamanaşımı nedeniyle davanın reddini, belirsiz alacak koşulları bulunmadığından hukuki yarar yokluğu nedeniyle reddini, esasa ilişkin olarak davanın haksız mesnetsiz olması nedeniyle reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

Dilekçeler aşaması tamamlanmış, taraflara duruşma gününü bildirir davetiye tebliğ edilerek duruşma açılmıştır. Seydişehir İcra Dairesi ile Konya Büyükşehir Belediyesi itfaiye Daire Başkanlığının cevabi yazıları ve Konya Cumhuriyet Başsavcılığının soruşturma dosyası mahkememiz dosyasına alınmış ve incelenmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİLİMESİ VE GEREKÇE

Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükümleri nazara alındığında; aynı yasanın dava şartlarını düzenleyen 114/1-d maddesindeki dava ehliyeti, fiil ehliyetinin medeni usûl hukukunda büründüğü şeklidir. Fiil ehliyetine sahip olan bütün gerçek ve tüzel kişiler dava ehliyetine de sahiptir.

Taraf sıfatı (husumet) ise, maddi hukuka göre belirlenen, bir subjektif hakkı dava etme yetkisini ya da bir subjektif hakkın davalı olarak talep edilebilme yetkisini gösteren bir kavramdır. Taraf ehliyeti; davada taraf olabilme, usulî hukuki ilişkinin süjesi olabilme ehliyetidir. Taraf ehliyetine sahip olan kişi, davada davacı veya davalı olabilecektir. Bu nedenle, taraf ehliyeti usûli bir kavramdır.

Taraf ehliyetine sahip olabilmek için medeni hukuktaki hak ehliyetine sahip olmak gerekir. Buna göre tüm insanlar, hak ehliyetine ve dolayısıyla taraf ehliyetine sahiptir. Dava ehliyeti ise, medeni hakları kullanma ehliyetine göre belirlenir. Fiil ehliyetine sahip olan kişi, dava ehliyetine de sahiptir ve davayı yürütebilir, usûl işlemlerini yapabilir. Reşit olan ve temyiz kudretine sahip olan kişiler fiil ehliyetine sahiptir.

Taraf ehliyeti, dava ehliyeti ve dava takip yetkisi davanın taraflarının kişilikleriyle ilgili olduğu halde, taraf sıfatı dava konusu subjektif hakka ilişkindir. Davacı tarafta yer alan taraf için aktif dava sıfatı, davalı tarafta yer alan taraf için pasif taraf sıfatından söz edilebilir. Uygulamada, "sıfat" yerine "husumet" terimi de kullanılmaktadır. Sıfat dava şartı olmayıp, itirazdır.

Çünkü bir kimsenin hak sahibi veya borçlu olup olmadığı davanın esasına girildikten sonra tespit edilebilir. Bu durumda ise dava esastan ret veya kabul edilir. Oysa, dava şartları davanın esasına girilmesini engelleyen niteliktedir. Ancak sıfat bir itiraz olduğundan, hâkim diğer itirazlar gibi taraf sıfatını da dava dosyasından anlayabildiği sürece kendiliğinden nazara alır.

Sıfat, davada taraflardan birinin davaya konu subjektif dava hakkının bulunup bulunmadığı ile ilgili bir husustur. Tarafların sıfatının yargılama sonuna kadar devam etmesi zorunludur.

Bu husus mahkemece re'sen gözönünde bulundurulmalıdır. Bir davada, taraflardan birinin, davacı ya da davalı sıfatının (aktif ya da pasif husumet ehliyetinin) olmadığı belirlenirse, artık bu davanın esasının çözümüne girilmeden, davanın husumet yokluğundan reddi gerekir. Bir kişinin belli bir davada davalı sıfatını haiz olup olmadığı şeklinde nitelendirilen husumetin ileri sürülme zamanı yasa ile kabul edilen bir ilk itiraz olmadığı gibi davalı tarafından ileri sürülmesi gerekli bir def'i de değildir. Davanın her aşamasında ileri sürülmesi mümkün veya mahkemece vakıf olunduğu takdirde re'sen nazara alınması gerekli hukuki bir durumdur.

Mahkememiz dosyasının 09/09/2024 tarihinde açıldığı akabinde 20/09/2024 tarihinde davacı şirketin iflasına karar verildiği anlaşılmıştır. İflas işlemleri Seydişehir İcra ve İflas Müdürlüğünün ... İflas sayılı dosyası üzerinden takip edilmektedir. Seydişehir İcra ve İflas Müdürlüğünün ... iflas sayılı dosyasından 06/12/2024 tarihli kararı ile Av. ...'e mahkememiz dosyasını takip yetkisi verilmiştir.

Tüm bu anlatılanlar doğrultusunda davalı vekili tarafından ibraz edilen 19/04/2023 tarihli davacı şirket ile davadışı ... arasında düzenlenen alacağın temliki sözleşmesine göre davacı şirketin davaya konu alacağını dava dışı ...'a devretmiş olduğu, bu sözleşme gereğince davacının davalı sigorta şirketinden devredilen alacaktan kaynaklı alacak talep etmesi mümkün olmadığı anlaşılmıştır. Davacı taraf temlik sözleşmesinin hükümsüz olduğunu beyan etmiş ise de bu iddiasının mahkememiz dosyasında incelenmesi mümkün olmadığından dava dışı ...'ın taraf olarak gösterildiği usulüne uygun açılmış bir dava olmadığından davacının bu iddialarına itibar edilmemiştir. Bu nedenle davacının davasının aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm tesis edilmiştir.

Katip Hakim · e-imzalıdır e-imzalıdır