Konya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/794 K.2025/341

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ... T.C.

KONYA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ "TÜRK MİLLETİ ADINA"

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

KARAR NO

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI

VEKİLİ

DAVA

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

KARARIN

YAZILDIĞI TARİH

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özet olarak. 18.05.2024 tarihinde ... sevk ve idaresindeki kendine ait ... Sigorta Şirketi bünyesinde sigortalı ... plakalı araçla, davacı müvekkil ... ait ... plakalı 2023 model ... marka araca çarparak maddi hasarlı trafik kazasının oluşumuna sebebiyet verdiği, kazanın oluşumunda davalı firmaya sigortalı araç sahibi ... tam kusurlu olarak tespit edildiği,

davacı müvekkilinin kazanın oluşumunda herhangi bir kusurunun bulunmadığını, kaza neticesi davacı müvekkilin aracında 54.138,11 TL'lik hasarın meydana geldiğini ve davacı müvekkilinin tamirat süresince aracından üç hafta mahrum kaldığını, davalı sigorta şirketince sigortalanmış 26 B 6578 plakalı araç sürücüsü kazada tam kusurlu olmakla araçta meydana gelen değer kaybı ve müvekkilin aracından tamirat süresince mahrum kalmış olması sebebiyle uğradığı zararların tazmini gerektiğini, davalı sigorta şirketine 16.07.2024 tarihinde uğranılan zararların tazmini amacıyla başvurulduğunu,

ancak sigorta şirketi 01.08.2024 tarihinde 5.413,81 TL'lik uğranılan zararı karşılamaya yetmeyecek bir meblağı ödemekle yetindiğini, gerçekleştirilen arabuluculuk görüşmelerinde de sonuç alınamadığını, bu nedenle kaza tarihinden itibaren işleyecek en yüksek faizleriyle birlikte araçta meydana gelen değer kaybı tazminatı için müvekkile ait araçta meydana gelen değer kaybı nedeniyle yapılacak tahkikat sonucu maddi zararların tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda artırılmak üzere şimdilik 1.000 TL'nin davalı taraftan alınarak davacıya verilmesini,

kaza tarihinden itibaren işleyecek en yüksek faizleriyle birlikte yapılacak tahkikat sonucu maddi zararların tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda artırılmak üzere mahrumiyet bedeli tazminatı olarak şimdilik 1.000 TL'nin davalı taraftan alınarak davacıya verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özet olarak; Davaya konu trafik kazası gerçekleşmiş olup dava tarihi itibariyle 2 yıllık zamanaşımı geçtiğini, müvekkili şirketin zorunlu mali mesuliyet sigortasından doğan sorumluluğu sigortalılıın kusuru oranında olduğunu, km kullanılmışlık değeri, hasar büyüklüğü tablosu ve rayiç değer grubu gibi teknik veriler kullanılarak değer kaybı hesaplanması gerektiğini, aracın kullanılmadığı süre zarfındaki maddi kayıplar dolaylı zarar olup, trafik sigortası teminatı kapsamında olmadığını, açıklanan nedenlerle davanın reddi ile mahkeme masrafları ve vekalet ücretine ilişkin masrafların davacı taraf üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.

Dilekçeler aşaması tamamlanmış olup, taraflara duruşma gün ve saatini bildirir davetiye çıkartılmıştır.

Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinin cevabı yazısı dosyamız arasına alınmış ve incelenmiştir.

07/04/2025 tarihli bilirkişi raporu ile. Kural ihlali yönünden; ... plakalı otomobil sürücüsü ...

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun TRAFİK KAZALARINDA SÜRÜCÜ KUSURLARININ TESPİTİ ve ASLİ KUSUR SAYILAN HALLER başlığı altındaki 84. maddesinin h bendinde belirtilen “Araç sürücüleri trafik kazalarında, kavşaklarda geçiş önceliğine uyamama halinde asli kusurlu sayılırlar.” kuralı ihlal ettiğinden % 75 (YÜZDE YETMİŞ BEŞ) oranında kusurlu olduğu ... plakalı otomobil sürücüsü ... ise aynı kanunda yer alan ve DİĞER KUSURLAR’dan sayılan 52. maddesinin a bendinde belirtilen “Sürücüler, kavşaklara yaklaşırken, dönemeçlere girerken, tepe üstlerine yaklaşırken, dönemeçli yollarda ilerlerken, yaya geçitlerine, hemzemin geçitlere, tünellere,

dar köprü ve menfezlere yaklaşırken, yapım ve onarım alanlarına girerken, hızlarını azaltmak, zorundadırlar.” kuralı ihlal ettiğinden % 25 (YÜZDE YİRMİ BEŞ) oranında kusurlu olduğu, kaza neticesinde ... plakalı araçta oluşan araç değer kaybının 40.000,00 TL olarak araç mahrumiyet tazminatının da 14.000 TL olarak hesaplandığı, ancak heyette bulunan Trafik bilirkişisi kusur dağılımını % 75 e %25 olarak yaptığından, araç değer kaybı tazminat yükümlüsü olan davalı ...

SİGORTA A.Ş. araç değer kaybının %25'inden sorumlu olduğu için sigorta şirketinin araç değer kaybı nedeniyle ödemesi gereken rakam 30.000,00 TL olduğu, araç mahrumiyetinden sigorta şirketinin her hangi bir sorumluluğu bulunmadığı, mahrumiyet tazminatının % 75'inden sorumlu olan kazaya karışan diğer araç sürücüsünün ödemesi gereken rakamın ( 12.600 - 3.150 = 9.460,00 TL ) olarak hesaplandığı,

ayrıca huzurdaki somut dosyada kusur oranının davacı taraf için %25 davalı taraf için %75 olarak belirlendiğinden ve sigorta şirketlerinin poliçe limiti ve kusur oranı kadar sorumlu olduklarından Ankara Sigorta A.Ş. araçta oluşan maddi hasarın ve araç değer kaybının % 75'inden sorumlu olduğu, eksperin belirlediği kaza nedeniyle oluşan maddi hasarın ( 54.138,11 TL ) % 75'inden sorumlu olduğu halde tamamını ödediği için sigorta kanununa göre 13.534,52 TL fazla ödeme yaptığı, mahkemece davacının talep ettiği hesaplanan araç değer kaybından (30.000,00 TL) bu fazla ödenen rakamı (13.534,52 TL) düşülmesi gerektiği tespit edilmiştir.

Davacı vekilinin 30/04/2025 tarihli ıslah dilekçesi ile; Dava dilekçesinde araç değer kaybı için sunulan talebi 1.000 TL'den 10.051,67 TL ıslah ederek işleyecek en yüksek faizleriyle birlikte 11.051,67 TL'ye çıkartılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, tazminat isteminden ibarettir.

Bir motorlu aracın işletilmesi sırasında meydana gelen trafik kazasında, zarar görenlerin zararından, 6098 sayılı TBK'nın 49. Maddesi uyarınca araç sürücüsü, 2918 sayılı KTK'nın 85. Maddesi uyarınca araç işleteni ve şartları varsa teşebbüs sahibi ve 2918 sayılı KTK'nın 91. Maddesi uyarınca sigortacı müştereken ve müteselsilen sorumludur.

Trafik kazası nedeniyle zarara uğradığını iddia eden hak sahipleri tarafından açılan tazminat davalarında ispat yükü 6098 sayılı TBK'nın 50. Maddesi uyarınca zarar gören üzerinde olup, zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat etmek zorundadır.

Yine bu tür davalarda 2918 sayılı KTK'nın 97. Maddesi uyarınca, zarar görenin dava açmadan önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı olarak başvuru yapması gerekmekte olup bu husus sonradan giderilmesi de mümkün olmayan dava şartlarındandır. Ayrıca yazılı başvurudan hemen sonra dava açılması mümkün olmayıp 15 günlük sürenin dolmasından sonra dava açılabilecektir. Sigortacı kendisine yapılan yazılı başvuruya karşı 15 gün içinde cevap vermek ve 2918 sayılı KTK'nın 99. Maddesine göre 8 iş günü içinde de tazminatı ödemek zorundadır. Sekiz iş günü içinde sorumlu olduğu tazminatı ödemeyen sigortacı 9. Gün itibariyle temerrüde düşecektir.

Hak sahipleri tarafından talep edilebilecek tazminatlar ise 2918 sayılı KTK'nın 90. Maddesi uyarınca 2918 sayılı KTK ile 6098 sayılı TBK'nın haksız fiile ilişkin hükümleri uygulanacaktır.

Somut olayda davacı, davaya konu trafik kazası neticesinde aracının hasara uğradığını iddia ederek DEĞER KAYBI TAZMİNATI VE ARAÇ MAHRUMİYET TAZMİNATI isteminde bulunmuştur.

Davaya konu 18/05/2024 tarihli trafik kazasının davacının maliki olduğu ... plakalı araç ile davalının sigortalısının sürücüsü olduğu 26 B 6578 plakalı aracın çarpışması neticesinde meydana geldiği, kaza sonrasında tarafların kendi arasında tutanak tuttuğu anlaşılmıştır.

Mahkememizce tanzim ettirilen 07/04/2025 tarihli bilirkişi raporu ile. Davaya konu kazanın oluşumunda ... plakalı otomobil sürücüsü ...

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun TRAFİK KAZALARINDA SÜRÜCÜ KUSURLARININ TESPİTİ ve ASLİ KUSUR SAYILAN HALLER başlığı altındaki 84. maddesinin h bendinde belirtilen “Araç sürücüleri trafik kazalarında, kavşaklarda geçiş önceliğine uyamama halinde asli kusurlu sayılırlar.” kuralı ihlal ettiğinden % 75 (YÜZDE YETMİŞ BEŞ) oranında kusurlu olduğu ... plakalı otomobil sürücüsü ... ise aynı kanunda yer alan ve DİĞER KUSURLAR’dan sayılan 52. maddesinin a bendinde belirtilen “Sürücüler, kavşaklara yaklaşırken, dönemeçlere girerken, tepe üstlerine yaklaşırken, dönemeçli yollarda ilerlerken, yaya geçitlerine, hemzemin geçitlere, tünellere,

dar köprü ve menfezlere yaklaşırken, yapım ve onarım alanlarına girerken, hızlarını azaltmak, zorundadırlar.” kuralı ihlal ettiğinden % 25 (YÜZDE YİRMİ BEŞ) oranında kusurlu olduğu kabul edilmiştir.

2918 sayılı KTK ile 6098 sayılı TBK'da araç değer kaybı tutarının ne şekilde belirleneceği konusunda bir düzenleme bulunmadığından bu boşluğun da içtihatlarla doldurulması gerekmektedir.

Yargıtay . Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatlarına göre araçta oluşan değer kaybı tutarının, aracın modeli, yaşı, hasarın ağırlığı, boyanmış olan yerler ve hasarlı bölgelerin özelliği nazara alınıp, aracın kaza öncesi ikinci el piyasa rayiç değeri ile tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre belirlenmesi gerekmektedir. Nitekim Yargıtay . Hukuk Dairesi'nin ... E ... K sayılı ilamında da bu husus vurgulanmıştır.

Yine Yargıtay . Hukuk Dairesi'nin yerleşik hale gelen içtihatları uyarınca araç mahrumiyet zararı ise hasara uğrayan aracın markası, özellikleri ve model yılı ile aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği dikkate alınarak objektif olarak hasara uğrayan aracın onarımı için gerekli süre belirlendikten sonra belirlenen tamir süresi içinde emsal nitelikteki bir araç için ne kadar masraf yapılacağı ( kaza olmasaydı dahi yapılması gereken yakıt, amortisman vs. gibi zorunlu giderler indirildikten sonra) tespit edilmek suretiyle hesaplanacaktır.

20/03/2025 tarihli bilirkişi raporu ile, davacıya ait araçta oluşan değer kaybı tutarının 50.000,00 TL olduğu tespit edilmiştir. Söz konusu raporda değer kaybı yönünden tespit yapılırken piyasadan gerekli araştırmalar yapılmış olduğundan 20/03/2025 tarihli rapora itibar edilmiştir.

Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde;davaya konu trafik kazasının oluşmasında ... plakalı otomobil sürücüsü ... %75 oranında kusurlu olduğu,... plakalı otomobili park eden sürücü ... ise meydana gelen kazada %25 oranında kusurlu olduğu , kaza neticesinde davacıya ait araçta 30.000,00 TL tutarında değer kaybı olduğu, davalı sigorta şirketinin bu zarardan sorumlu olduğu anlaşılmıştır. Ancak davalı sigorta şirketinin fazla ödeme yaptığı ve davalının takas mahsup talebi olduğu ödenen miktar düşüldüğü zaman davacının değer kaybı alacağının 11.051,67 TL olduğu, davalı sigorta şirketinin araç mahrumiyetinden kaynaklı maddi zarardan sorumlu olmadığı anlaşıldığından davacının davasının kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir.

6325 s. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-18. maddesine göre de, "özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmaz."

Yargıtay . HD’nin 29/09/2021 gün ve ... E. ... K. sayılı emsal içtihadında da açıklandığı üzere, "Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 18. fıkrasında ise, özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmayacağı düzenlemesi yer almaktadır. Kanunun bu özel düzenlemesi karşısında dava şartı olarak zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanma yeri bulamaz."

Sigorta şirketine karşı açılan tazminat davası yönünden, özel kanun niteliğindeki 2918 s. KTK'nin 97. maddesi gereğince davadan önce sigorta şirketine başvurunun zorunlu olması ve bu durumda 6325 s. Kanunu'nun 18/A-18. maddesi gereğince, 18/A maddesindeki zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümlerin sigorta şirketi yönünden uygulanamayacak olması nedeniyle, 08/01/2024 tarihli arabuluculuk tutanağının zorunlu arabuluculuk tutanağı olarak hazırlanmasına rağmen gerçekte ihtiyari arabuluculuk tutanağı niteliğinde olduğu kabul edilmiştir.

6100 s. HMK'nin 323. maddesine ve 6325 s. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu hükümlerine göre, ihtiyari arabuluculuk giderleri yargılama giderleri içerisinde gösterilmemesine rağmen, trafik kazalarında arabuluculuğun zorunlu olup olmadığı konusunda farklı yargı kararları olması nedeniyle hakkaniyet gereği, bu giderlerin yargılama gideri olarak değerlendirilerek kabul/ret oranına göre taraflara yükletilmesi gerektiği sonucuna varılmış ve oluşan vicdani kanaat ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim · e-imzalıdır e-imzalıdır