Konya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/813 K.2024/671

Davacı vekili 30/09/2024 tarihli dilekçesiyle; davacı şirketin güneş enerji santrali (GES) kurulum işi ile iştigal ettiğini, davalıya ait Konya İli ... İlçesi ... Mah. ... Ada ...

Parsel sayılı taşınmaz üzerinde GES kurulumu için anlaşma yapıldığını, bu doğrultuda davalı ile "Gayrimenkul kiralama ve satın alma sözleşmesi" başlıklı sözleşme imzalandığını, sözleşme gereğince taşınmaza GES kurulumu için proje oluşturacak proje işlemlerinin devam ettiği dönem için kira bedeli ödeneceğini, GES lisansının alınması üzerine de taşınmaz davacı şirketçe satın alınacağını, sözleşme gereğince şirketin kira bedelini ödediğini, GES kurulumu için işlemlere başlamış olduğu dönemde davalı;

sözleşmeye aykırı hareket ederek taşınmazı dava dışı üçüncü bir kişiye satarak devir ettiğini, bunun üzerine davalıya ihtarname gönderildiğini ve ödenen kira bedelinin iadesi ve sözleşmenin 28 maddesi gereğince arazi bedelinin %10 u oranında tazminat ve yapılmış olan masrafların ödenmesi bildirildiğini, Ilgın İcra Müdürlüğünün ...

E sayılı dosyası ile Örnek 7 icra takibi başlatıldığını, davalının takibe itiraz ettiğini ve takibin durdurulduğunu, davalının itirazının kötü niyetli ve takibi uzatmak amacını taşıdığını, arabuluculuk süreci ile de uyuşmazlığa çözüm bulanamadığını, davalı borçlunun haksız ve hukuki dayanaktan yoksun itirazın iptalini, takibin devamına karar verilmesini ve %20 oranında kötüniyet tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Açılan dava Ilgın . Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... E. sırasına kaydedilmiş, Ilgın . Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 03/10/2024 gün ve ... E. ... K. sayılı kararı ile bu davaya Konya Asliye Ticaret Mahkemelerinin bakması gerektiği gerekçesiyle, Mahkemenin görevsizliğine, dosyanın Konya Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmiş, karar taraflara tebliğ edilmeden 04/10/2024 tarihli kesinleşme şerhi yazılarak dosya Konya Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosu'na gönderilmiş ve tevzi sonucu Mahkememizin ... E. sırasına kaydedilmiştir.

Ilgın . Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 03/10/2024 gün ve ... E. ... K. sayılı ilamında, HSK'nın 07/07/2021 gün ve 608 s. kararı ile 01/09/2021 tarihinden sonra Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatı ile bakılacak davalara Konya ili Mülki sınırları içerisinde Konya Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olacağının belirlendiği gerekçeye dayanak yapılmıştır.

Ilgın Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından görevsizlik kararı verilmiş ise de;

A) Dava, İtirazın İptali (Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasından ibarettir.

Davacı taraf, Ilgın İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyasında başlatılan ilamsız takibe karşı haksız şekilde edilen itiraz nedeniyle durdurulan takibin devamını, yapılan itirazın iptalini istemiştir.

Konya Ticaret Sicili Müdürlüğü, Konya Vergi Dairesine müzekkere yazılmış, müzekkere cevapları incelenerek dosyamız arasına konulmuştur.

Ticaret Mahkemelerinin hangi davalara bakacağı TTK 4. maddesinde düzenlenmiştir.

Bu maddeye göre “(1) Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın; a) Bu Kanunda, b) Türk Medenî Kanununun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969 uncu maddelerinde, c) 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ilâ 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ilâ 519,

komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ilâ 545, ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ilâ 554, havale hakkındaki 555 ilâ 560, saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ilâ 580 inci maddelerinde, d) Fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuatta, e) Borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde, f) Bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde, öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır.

Ancak, herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalar bundan istisnadır.

(2) Ticari davalarda da deliller ile bunların sunulması 18/6/1927 tarihli ve 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu hükümlerine tabidir.” düzenlemesi ile Ticaret Mahkemelerinin baktığı davalar ya iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili bir dava olacak yada TTK da düzenlenen hususlar ile TTK 4. maddesinde sayılan istisnalar kapsamındaki davalar olacaktır.

B) Ilgın 2. Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından her hangi bir talep olmadan dosya mahkememize gönderilmiştir. Ancak, 6100 s. HMK'nin 20/1. maddesine göre, "(1) Görevsizlik veya yetkisizlik kararı verilmesi hâlinde, taraflardan birinin, bu karar verildiği anda kesin ise tebliğ tarihinden, süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde kararı veren mahkemeye başvurarak, dava dosyasının görevli ya da yetkili mahkemeye gönderilmesini talep etmesi gerekir. Aksi takdirde dava açılmamış sayılır ve görevsizlik veya yetkisizlik kararı veren mahkemece bu konuda resen karar verilir."

Görevsizlik kararı taraflara tebliğ edilmediği gibi, taraflardan herhangi birisinin de, yukarıdaki düzenlemeye uygun olarak, dosyanın yetkili ve görevli mahkemeye gönderilmesi konusunda süresinde talepte bulunmadığı anlaşılmıştır.

Bu durumda dosyanın mahkememize gönderilmeyip, görevsizlik kararı veren mahkeme tarafından, önce kararın (miktar itibariyle kesin olsa dahi) taraflara tebliğ edilmesi ve 2 haftalık sürenin dolmasının beklenmesi, yasal süre içerisinde gönderme talebi gelirse dosyanın Konya Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesi, süresinde gönderme talebi gelmez ise bu kez görevsizlik karar veren mahkeme tarafından davanın açılmamış sayılmasına dair ek karar verilmesi gerekmektedir.

Davanın açılmamış sayılmasına dair ek kararı verme görevi de, görevsizlik kararı veren mahkemeye ait olduğundan, mahkememizin bu nedenlerle görevsiz olduğu sonucuna varılmıştır.

Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde; davanın, taraflar arasında Ilgın İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyasında başlatılan ilamsız icra takibinin itirazına İlişkin İtirazın İptali davası olduğu, gelen yazı cevaplarına göre davalının tacir vasfına haiz olmadığı anlaşıldığından davanın nispi ticari dava niteliğinde olmadığı ve davanın mutlak ticari davalardan da olmadığı anlaşılmakla; 6100 sayılı HMK uyarınca genel görevli ve yetkili Ilgın . Asliye Hukuk Mahkemesi görevli olduğu kabul edildiğinden, mahkememizin görevsizliğine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Ilgın . Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından daha önce görevsizlik kararı verilmesi nedeniyle, mahkememizce karşı görevsizlik kararı verilmesi gerektiği sonucuna varılmış ve Yargıtay . HD'nin 11/12/2018 gün ve ... E. ... K. sayılı emsal içtihadı gereğince miktar itibarıyla kesin olarak karar verilmiştir.

Her iki mahkemenin görevsizliğe ilişkin kararları miktar itibarıyla kesin olduğundan, dosyanın olumsuz görev uyuşmazlığının çözümü için mercie gönderilmesi gerektiği sonucuna varılmış ve dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.